• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
21 ءساۋىر, 2017

سويلەۋ – ۇلكەن ونەر

1680 رەت
كورسەتىلدى

ءسوزدىڭ وتىمدىلىگى, تىڭ­داۋ­شى­نىڭ قۇلاعىنا قونىپ, جۇرە­گىنە جە­تىمدىلىگى الدىمەن ءسوي­لەۋشىنىڭ شە­­بەر­لىگىنە, ناق­تى­لىعىنا, شىن­شىلدىعىنا جانە قارا­پايىم­دىلىعىنا باي­لا­نىستى. كەيدە شەشەننىڭ داۋىس ىر­عاعىنىڭ قۇلاق­قا جاعىم­دى­لىعى مەن انىق ەستىلۋى دە اي­تىل­عان سوزدەردى تەز ۇعۋعا, ىقى­­لاسپەن قابىلداۋعا ىقپال ەتەدى. راديو مەن تەلەديداردىڭ ءجۇر­گىزۋ­شىلەرىن, اسىرەسە, وسى قاسيەتىنە قا­راپ قابىلدايدى.

ال سويلەۋشىنىڭ ەموتسياعا بەرىلۋى ايتىپ تۇرعان ءسوزىنىڭ مازمۇنى مەن تىڭدايتىن ورتاعا بايلانىستى بولۋى كەرەك. ايتىلىپ جاتقان ماسەلە وزدەرىنە مۇلدە قاتىسى جوق ورتادا ەموتسياعا بەرىلىپ سويلەۋ كۇلكى تۋدىراتىن كەزدەرى ءجيى بولادى. ماسەلەن, مالدىڭ وبادان قىرىلۋى تۋرالى پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتتىڭ ستۋ­دەنتتەرىنە ەموتسيامەن ايتساڭىز, ولاردىڭ كۇلەتىنى كۇمانسىز. ال سول ماسەلە ۆەتەريناريا فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە ايتىلسا, ولار جاقسى قابىلدايدى. 

سونداي-اق, داۋىستى ورىنسىز كوتەرۋ دە تىڭداۋشىلارعا تە­رىس اسەر ەتەتىن كەزدەر ءجيى بولادى. پرە­زي­دەنتتىڭ پۋلىندا 10 جىل ءىس­تەگەندە وسىلاي سويلەگەندەردىڭ دە كۋاسى بولدىق. ماسەلەن, تمد ەل­دەرى باسشىلارىنىڭ كەزەكتى سام­ميتتەرىنىڭ بىرىندە, اتىن ايتپاي-اق قويايىق, ءسوز العان ءبىر ەلدىڭ پرە­زيدەنتى داۋىسىن ورىنسىز كوتەرە سويلەدى. ايتىپ جاتقان ماسەلەلەرى ورىندى, الايدا, داۋىس ىرعاعى تىڭ­داۋشىلارىن كەۋدەدەن كەرى يتەرگەندەي اسەر قالدىردى.

وسى زامانعى قازاق شەشەن­دەرىنىڭ اراسىنان پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ سوزدەرى تىڭداۋشى­سىن ەشقاشان بەيجاي قالدىرماي, ءوزىنىڭ قۇدىرەتىنە باۋراپ الادى. ن.نازارباەۆتىڭ ءسوز­دەرىن تىڭداي باستاساڭىز, ونىڭ ۇنىنە اربالىپ, شىعا الماي قالاسىز. ونىڭ ۇستىنە, ول بايانداماداعى ءبىر سارىندى ءماتىن­نەن ءجيى شىعىپ, ەموتسيالىق كوم­­مەنتاريلەرىمەن, مىسالدارىمەن سوزدەرىن ءجيى جانداندىرىپ وتىرادى.

سول سياقتى ءا.كەكىلباي ۇلىنىڭ داۋىس ىرعاقتارى دا ادام ساناسىن تۇساۋلاپ, ءوزىنىڭ ەركىنە باعىندىرىپ الاتىن. بىردە مىناداي وقيعا بولدى. قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان كەزەكتى كونفەرەنتسيا ءوتىپ, ونى جازۋعا «ەگەمەننەن» ءبىز بارعان ەدىك. ءسوز كەزەگى وزىنە تيگەندە ءابىش كەكىلباي ۇلى مارقۇم اعىل-تەگىل اق­تارىلدى عوي. جۇرتتىڭ ءبارى سىلتىدەي تىنىپ, اربالىپ قالعان...

قازاق شەشەندەرىنىڭ اراسىندا باۋىرجان مومىش ۇلى سوزدەرىنىڭ دە ورنى ەرەكشە. ءسوز باتىردىڭ داۋىس ىرعاعىنان عانا ەمەس, شىندىقتىڭ شىرقىن بۇزباي اشىق ايتا الاتىن ايرىقشا تاپقىرلىعىمەن مەن­مۇندالاپ تۇرادى. ءبىر قىزىعى سول, ونىڭ سوزدەرىن تۇپنۇسقادان وقىساڭ دا باتىردىڭ ءۇنى قۇلاعىڭا گۇرىلدەپ ەستىلىپ تۇرعانداي بولادى.

جۋىردا ينتەرنەت-گازەتتىڭ ءبى­رىندە باۋكەڭنىڭ ليتۆادا ورنا­لاسقان 9-شى گۆارديالىق ديۆيزيانىڭ كومان­ديرى كەزىندە, ياعني 1945 جىلى سويلەگەن ءسوزى جاريالاندى. بۇل كومديۆتىڭ ۇكىمەتتىڭ دەموبيليزاتسيا جاريالاعانىن پولك جاۋىنگەرلەرىنە ەستىرتۋى ەدى. وسى ءسوزدى وقىپ وتىرىپ, ءبىر جەرىنەن دە جالىقپايسىڭ: باۋكەڭ ليريكالىق شەگىنىس جاساسا دا, مورالدىق تۇر­عىدان اقىل-كەڭەس ايتسا دا, جەڭىم­پازعا لايىقتى ءتارتىپتى ساقتاۋ كە­رەكتىگىن ەسكەرتسە دە, وتباسىمەن قاۋىشۋ قۋانىشىن جاساۋعا بەرىلەتىن ماتەريالدىق كومەك تۋرالى ايتسا دا ارتىق-كەمى جوق, ناقپا-ناق, سولداتتىڭ جۇرەگىنە جاقىن سوزدەرمەن تۋرا جەتكىزەدى.

مۇندا سول كەزدەردە ايتىلۋعا مىندەتتى «پارتياعا العىس», «ستا­لينگە ماداق», «كەڭەس ارمياسىنىڭ قاھار­ماندىعى» سياقتى تولىپ جات­قان ودا­لاردىڭ ءبىرى دە اۋىزعا الىن­باعان, ويتكەنى, ولاردىڭ تاپ وسى جەردە مۇلدە ارتىق ەكەندىگىن ول تانىپ تۇر.

الەمدىك ارەناداعى ايتۋلى شە­شەندەردىڭ ءبىرى – فيدەل كاسترو. يسپانشا تۇسىنبەيتىن ءبىر اعىلشىن ءجۋرناليسى فيدەلدىڭ ءسوزىن تىڭ­داعاننان كەيىن «نە ايتقانىن ءتۇسىن­بەسەم دە, مەن ونىڭ ارتىنان ەرۋگە دايىن بولدىم» دەپ جازعان ەكەن. بۇل – سوزىنە ۇيلەسىمدى ءۇننىڭ قۇ­دىرەتى.

شەشەن ءسوزىنىڭ دۇرىس قورىتىلۋى دا وتە ماڭىزدى. ويتكەنى, ءسوزدىڭ ناق وسى بولىگى تىڭداۋشىنىڭ ەسىندە قالادى. وسى سالانى زەرتتەيتىن ماماندار مۇندايدا سايكەس كەلەتىن جىر جولدارىن كەلتىرسە, جاراسىپ كەتەتىندىگىن ايتادى. «ولەڭ – ءسوزدىڭ پاتشاسى» ەكەندىگىن اباي دا ايتقان عوي. وسىنى ءبىزدىڭ ۇلكەن مىنبەرلەردەن سويلەيتىن شەشەن­دەرىمىز ەسكەرىپ وتىرسا, تەك ۇتاتىنى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار