جازا-جازا جاۋىر بولعان تاقىرىپ. بىراق فەدەراتسيا بولسىن نەمەسە جەرگىلىكتى اكىمدىك جاعىنان ەشقانداي قيمىل بايقالمايدى. ءدال قازىر قازاقستاندا ءجونى ءتۇزۋ ستاديونى بار استانا, الماتى, پاۆلودار قالالارى عانا شىعار. قوستاناي مەن اقتوبەدەگى ستاديون مامىرعا دەيىن دايىن بولمايدى. وسى جاعداي جىلدا قايتالانادى. شيرەك عاسىردا سالعان جالعىز ستاديونىمىز «استانا-ارەنانىڭ» ءوزى ۋاقىتشا جوندەۋگە بايلانىستى جابىلىپ قالدى.
ستاديونداردىڭ تالاپقا ساي ەمەستىگىن ءجيى سىنعا الاتىن بولگاريالىق باپكەر ستانيمير ستويلوۆ «اتىراۋ» – «استانا» كەزدەسۋىنەن كەيىن «اڭگىمەسىن» تاعى جالعاستىردى.
– ءبىز ەگەر قازاقستانداعى فۋتبولدىڭ ىلگەرى دامىعانىن قالاساق, جاقسى ويىن كورسەتۋدى ويلاساق, قازىرگى ويىن وتكىزىپ جۇرگەن فۋتبول الاڭدارىندا ويناۋعا مۇلدە بولمايتىنىن ەسكەرۋىمىز قاجەت. ءبىزدىڭ كلۋبتار, فۋتبول فەدەراتسيالارى وسى تۋرالى ويلانۋلارى كەرەك. ماۋسىم باستالار تۇستا بىرنەشە اي بويى تۇركيادا, دۋبايدا كەرەمەتتەي جاسىل الاڭدا دايىندىق جۇمىستارىن وتكىزەمىز. ودان كەيىن قازاقستانعا كەلىپ, ساپاسى وتە تومەن قوسالقى الاڭداردا ويناۋعا ءماجبۇرمىز. جالپى, بىزدەگى جاعداي وتە تومەن. مەن بۇل ماسەلەنى ءبىرىنشى رەت كوتەرىپ وتىرعان جوقپىن. ويىنشىلاردىڭ كيىم الماستىراتىن بولمەلەرىنە, جانكۇيەرلەردىڭ ويىن تاماشالاۋىنا ءبىرىنشى كەزەكتە جاقسى جاعداي جاساۋ قاجەت. قازاقستانداعى بىرنەشە ستاديوندى ايتپاعاندا, بارلىق قالالاردىڭ ستاديوندارىنىڭ جاعدايى وتە تومەن. ۇلتتىق قۇراما تۋرالى ايتامىز, ەۋروپا الاڭدارىندا لايىقتى ونەر كورسەتۋ تۋرالى جوسپار قۇرامىز. قازاقستان ىشىندەگى ستاديونداردىڭ ساپاسىن ارتتىرماي, ول تۋرالى ايتۋ ءالى دە ەرتە, – دەيدى «استانا» باپكەرى ستانيمير ستويلوۆ.
ستويلوۆتىڭ بۇل پىكىرىن «قايرات» كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتى قايرات بورانباەۆ تا قولدايدى.
– باپكەر ستويلوۆتىڭ ايتقانىن قولدايمىن. ءبىز بۇل جونىندە بىرنەشە رەت ۇسىنىس جاسادىق. بىراق, ءاردايىم ءبىزدى ەشكىم تىڭدامايدى. ەگەر دامىعىمىز كەلسە, فۋتبولدا قانداي دا ءبىر جەتىستىككە جەتۋدى كوزدەسەك, مۇنداي الاڭداردا ويناۋعا بولمايدى. وسىنداي ساپاسىز الاڭداردا ماۋسىم باسىندا ويناپ ءجۇرمىز. سوندىقتان, قفف مەن كاسىپقوي فۋتبول ليگاسىنا ەلىمىزدىڭ بارلىق قالالارىنداعى الاڭدارعا نازار اۋدارۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسايمىن, – دەيدى بورانباەۆ.
ماسەلەن, قاراعاندىنىڭ «شاحتەر» كومانداسى بيىلعى ماۋسىمدا 5 ويىن وتكىزىپ, قاقپاسىنا 10 گول جىبەردى. جيناعانى جالعىز ۇپاي. سوڭعى تۋردا ءتىپتى, «قايراتتان» ءوز الاڭىندا 1:4 ەسەبىمەن ويسىراي ۇتىلدى. كوماندانىڭ ناتيجەسى تومەن. ءوز الاڭىنداعى ويىنداردى ماۋسىمعا دەيىن تەمىرتاۋدا وتكىزەدى. بۇل ستاديوندى سىناماعان ادام جوق.
وسىدان ءۇش-ءتورت جىل بۇرىن الماتىنىڭ «قايراتىنىڭ» باس باپكەرى بولعان ۆلاديمير ۆايسس تىلشىلەرگە تەمىرتاۋداعى ستاديون تۋرالى كۇيىنىپ ايتىپ ەدى.
– سىزدەر مەنەن قازاقستاندىق كلۋبتار قاشان چەمپيوندار ليگاسىنىڭ توپتىق كەزەڭىندە وينايدى دەپ كوپ سۇرايسىزدار. ەگەر كوماندانىڭ چەمپيوندار ليگاسىندا ويناۋىن قالاساڭىزدار, ماتچتاردى تەمىرتاۋداعىداي الاڭداردا وتكىزۋگە بولمايدى. بۇل ويىنشىلار ءۇشىن قاۋىپتى. تەمىرتاۋدىڭ ستاديونى ءحىىى عاسىردى ەسكە سالادى, – دەگەن بولاتىن شەتەلدىك مامان.
جالعىز ۆايسس ەمەس, قازاقستانمەن كەزدەسۋ وتكىزۋ ءۇشىن شەتەلدەن كەلگەن فۋتبولشىلار دا وزدەرىنىڭ رەنىشىن تالاي بىلدىرگەن. ولاردىڭ قاتارىندا اندرەي شەۆچەنكو, رونالدۋ, دجەرارد سەكىلدى جۇلدىزدار دا بار.
سول «شاحتەر» ءبىر-ەكى ماۋسىم كومانداعا لەگيونەر شاقىرماي-اق ستاديون ماسەلەسىن رەتتەپ السا قايتەر ەدى؟ مىندەتتى تۇردە ستاديون دەگەن 20 مىڭ, 30 مىڭ ادامعا ارنالۋى قاجەت ەمەس قوي. 10 مىڭ, بولماسا 5 مىڭ كورەرمەنگە ارنالعان جابىق مانەج دە جەتكىلىكتى بولۋشى ەدى.
الەمدىك دەڭگەيدە ونەر كورسەتىپ جۇرگەن نە كومانداسى, نە قۇراماسى جوق قاتار ەلى 2022 جىلعى الەم چەمپيوناتىن وتكىزۋ قۇقىعىن جەڭىپ الدى. ولار قازىرگى كەزدە ستاديون سالۋمەن اينالىسىپ جاتىر. ءتىپتى, جاز ايىندا اۋا رايىنىڭ 50 گرادۋسقا دەيىن ىسۋىنا بايلانىستى قاتىسۋشى كوماندالار مەن فۋتبولشىلارعا جايلى بولۋ ءۇشىن ستاديونداردى كونديتسيونەرلەرمەن جابدىقتاپ جاتىر ەكەن.
سوڭعى جىلدارى يسلانديا فۋتبولىن ءجيى ايتىپ جۇرگەنىمىز راس. قازاقستانداعى ورتاشا ءبىر قالانىڭ حالقى تۇراتىن مەملەكەت الا دوپتىڭ اينالاسىنداعى ماسەلەنى الدەقاشان شەشىپ تاستاعان. ۇلتتىق قۇراماسى قازىرگى كەزدە فيفا رەيتينگىندە 21-ورىنعا جايعاسقان.
يسلانديادا جەلدىڭ جىلدامدىعى ساعاتىنا 90-100 شاقىرىم كورىنەدى. فۋتبول ويناۋعا قولايسىز ايماق. سوندىقتان, سوڭعى 15 جىلدا بۇل ەل جابىق مانەج سالۋعا كوشتى. يسلانديا ينفراقۇرىلىمعا جانە بالالار فۋتبولىنا قاتتى ءمان بەرىپ ءجۇر. سونىڭ ارقاسىندا وتكەن جىلى ەۋروپا چەمپيوناتىندا اتاقتى انگليا قۇراماسىنىڭ ءوزىن ۇتىپ كەتتى. اتاقتى رۋني باستاعان اعىلشىن فۋتبولشىلارىن قالاي جىلاتقانىن كوزىمىز كوردى.
– 1990 جىلى ەلدە ءبىر نەمەسە ەكى عانا جاساندى توسەنىشى بار الاڭ بولدى. قارا جەردە دايىندالىپ, جاتتىققانىمىز ەسىمدە. ءبىر كەزدەرى فۋتبول باسشىلارى سكانديناۆيانىڭ ۇلگىسىن ەسكەرىپ, ءاربىر كاسىپقوي كوماندادا جابىق مانەج بولۋ كەرەك دەگەن شەشىمگە كەلدى, – دەيدى يسلانديا قۇراماسىنىڭ ەكس-قاقپاشىسى حادلگريمسسون.
جالپى, پروبلەمانى ءتۇسىنۋ مەن شەشۋ ەكى بولەك دۇنيە. يسلانديا كلۋبتارىندا بىزدەگىدەي اقشا جوق. ولار نەگىزىنەن جارتىلاي كاسىپقوي كوماندالار. سوندىقتان, فۋتبول باسشىلارى جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىنە ءوتىنىش جاسادى. العاشقى «فۋتبول ءۇيى» 2000 جىلى كەفلاۆيكتە سالىنىپتى. بۇل قالا ەل استاناسى رەيكياۆيكتەن 50 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. قازىرگى كەزدە يسلانديادا التى جابىق كەشەندى مانەج بار.
بۇگىنگى تاڭدا يسلانديانىڭ جاسىل الاڭدارىندا 33 000 ادام دوپ تەۋىپ ءجۇر (حالقىنىڭ 10 پايىزى). ونىڭ 23 مىڭى فۋتبولشى رەتىندە تىركەلگەن. ال كاسىبي فۋتبولشىنىڭ سانى نەبارى 100 ادام ەكەن. سول 100 فۋتبولشىنىڭ قانداي جەتىستىككە جەتكەنىن ەۋروپا چەمپيوناتىندا كوزىمىز كوردى عوي...
ءبىزدىڭ ۇسىنىس:
وبلىس ورتالىقتارىندا مانەجدەر مەن شاعىن ستاديوندار سالىنسا. ۋەفا-نىڭ تالابى بويىنشا ستاديوندا نەگىزىنەن نۇسقاۋشىلار جانە دەلەگاتتار كىرىپ-شىعاتىن بولەك ەسىك پەن ءدالىز بولۋ قاجەت. سونداي-اق, ەكى كوماندا مەن رەسمي تۇلعالارعا ارنالعان جۋىناتىن ورىندار جەتكىلىكتى بولۋى كەرەك. باق وكىلدەرىنىڭ ستاديوندا وتىراتىن ورىندارى بولەك جانە رەپورتاج جۇرگىزۋگە لايىقتالىپ, جابدىقتالعان بولۋى ءتيىس. اۆتوتۇراق, تاماقتاناتىن ورىندار, ءدارەتحانا دا وسى تالاپتاردىڭ قاتارىنا جاتادى. جالپى, مۇنداي ۇساق-تۇيەكتەر ايتا بەرسەڭ جەتىپ-ارتىلادى. جابىق مانەج سالار بولساق, وسى قاراپايىم تالاپتاردى ەسكەرسەك تە جەتەر ەدى...
بەك تولەۋوۆ, جۋرناليست استانا