سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى قىزمەتىنىڭ وزەكتى باعىتتارى شەتەلدەردەن ينۆەستيتسيالار تارتۋ, وتاندىق دايىن ءونىم ەكسپورتتاۋشىلاردى قولداۋ, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ جانە «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا كومەك كورسەتۋ بولىپ تابىلادى.
بۇگىندە ينۆەستيتسيالار تارتۋ بويىنشا كەڭ اۋقىمدى جۇمىس ءۇشىن قاجەتتى زاڭنامالىق نەگىزدەر قالىپتاستىرىلىپ, بارلىق نەگىزگى ينستيتۋتتار قۇرىلعان. قولايلى ينۆەستيتسيالىق جانە ىسكەرلىك احۋالدىڭ بولۋىن ساراپشىلار مەن شەتەلدەگى بيزنەس ارىپتەستەر دە مويىنداپ وتىر. دەگەنمەن, بۇل جۇمىسقا ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋ ساپاسىن كوتەرۋ ءجانە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ ءجۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءبولىگىندە كەيبىر تۇزەتۋلەر ەنگىزىلۋى ءتيىس (follow-up). وسىنى ەسەپكە العان, ءسىم, ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق بلوگىمەن ءبىرلەسىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ باسىم باعىتتاعى سالالارىنا جانە قازاقستاندىق ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋگە ارنالعان شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ بويىنشا ناقتى تەتىك ازىرلەدى.
بۇگىنگى كۇنى مەملەكەت باسشىسى قايتارىمدى كوزقاراس تۇرعىسىنان العاندا اتالعان باعىتتىڭ سىرتقى دەڭگەيدەگى پەرسپەكتيۆالىق تەتىكتەرىن ايقىنداپ بەردى: ولار: ءسىم بەلسەندى قاتىساتىن ۇلتتىق ينۆەستيتسيالىق جانە ەكسپورتتىق ستراتەگيانى ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ; ينۆەستيتسيالار جانە ەكسپورت جونىندەگى ۇلتتىق كومپانيالار قۇرۋ; سىرتقى ساۋدا ماسەلەلەرى بويىنشا ۇكىمەت قۇرىلىمىنداعى قۇزىرەتتىلىكتەردى قايتا ءبولۋ.
ىشكى دەڭگەيدە بارلىق دارەجەدەگى ينۆەستورلارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل بويىنشا ءتيىمدى ينستيتۋتتار قۇرىلعان: ولار: مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءتوراعالىعىمەن شەتەل ينۆەستورلارى كەڭەسىنىڭ (شيك) وتىرىسى جۇيەلى ءتۇردە وتكىزىلۋدە; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ باسشىلىعىمەن ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى كەڭەس (ياجك) پەن ينۆەستورلاردى تارتۋ ينۆەستيتسيالىق شتابى ماسەلەلەرى بويىنشا ۇكىمەت كەڭەسى قىزمەتىن اتقارۋدا; ينۆەستيتسيالىق ومبۋدسمەن ينستيتۋتى جۇمىس ىستەيدى.
سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسى قولداعان, «Kazakh Invest» جانە «Kazakh Export» ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا جانە ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋگە بايلانىستى جەكە ۇلتتىق كومپانيالار قۇرۋ بويىنشا باستاما دا ءسىم-ءنىڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىندا كورىنىس تاپتى.
جاڭا ۇلتتىق كومپانيالار ينۆەستيتسيالىق جانە ەكسپورتتىق ساياساتتى ءىسكە اسىرۋدا نەگىزگى ءرول اتقارادى دەپ سانايمىز. جوبالاردى ازىرلەۋ جانە ءىسكە اسىرۋ ۇدەرىستەرىندەگى جۇيە جاساۋشى ءجانە ءتيىمدى بۋىندار رەتىندە اتالعان قۇرىلىمدارداعى شەتەلدىك جانە وتاندىق ءارىپتەستەردىڭ ءوز دەڭگەيىندە قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان قۇرىلاتىن قۇرىلىمدارعا وپەراتسيالىق جانە تەحنيكالىق سيپاتتاعى وكىلەتتىكتەر مەن فۋنكتسيالار بەرۋ, ونىڭ ىشىندە ءتيىستى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ينۆەستورلارمەن «ءبىر تەرەزە» قاعيداسى بويىنشا جۇمىس ءتاجىريبەسى وسى ۇدەرىستەردىڭ جالعاسى بولىپ قانا قويماي, ەكسپورتتى ءىلگەرىلەتۋگە ءجانە ءوزارا ءىس-قيمىل قۇرالدارىن توپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەر ەدى.
ءسىم ۇكىمەتتىڭ ەكسپورتتىق جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق باعىتتارىنداعى جۇمىستارىن جۇيەلەۋ بويىنشا ۇسىنىستار ءازىرلەۋگە بەلسەندى قاتىسادى.
قازىرگى ۋاقىتتا ەل باسشىلىعى تاراپىنان ۇلتتىق ەكسپورتتىق ستراتەگيانى ءازىرلەۋ تۋرالى وڭ شەشىم قابىلدانىپ, وسى قۇجاتتى ازىرلەۋ بويىنشا ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. ۆەدومستۆو ءۇستىمىزدەگى جىلعى 27 اقپاندا وتكەن ارنايى جۇمىس توبىنىڭ العاشقى وتىرىسىنا بەلسەندى قاتىستى.
ءسىم-ءنىڭ ماقساتى سىرتقى دەڭگەيدەگى بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ رەتتەلگەن جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ بولىپ تابىلادى.
وسىعان بايلانىستى, ءسىم ەكونوميكالىق ديپلوماتيانى جانداندىرۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ەكىجاقتى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ, سونداي-اق ىسكەرلىك كەڭەستەرمەن بىرگە قۇرىلاتىن بيزنەس-ورتا قىزمەتتەرىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا. سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى, سونىمەن بىرگە, ينۆەستيتسيالىق ءجانە ەكسپورتتىق باعىتتا ەلىمىز ۇكىمەتى ءجۇرگىزەتىن جۇمىستار تۋرالى شەتەلدىك قوعامداستىقتى تۇراقتى ءتۇردە اقپاراتتاندىرادى, قازاقستاندىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدارعا, ونىڭ ءىشىندە الەۋەتتى شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن ءماسەلەلەردى شەشۋدە جەكە سەكتور وكىلدەرىنە قولداۋ كورسەتەدى.
سونداي-اق, ءسىم جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى − مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك مەنشىكتەگى نىسانداردى جەكەشەلەندىرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋدا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋ قىزمەتىنە جاردەمدەسۋ. ەلشىلىكتەر بىرقاتار كومپانيالاردىڭ قازاقستان جوبالارىنا قاتىسۋى بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە. سونىمەن بىرگە, قازاقستاندىق جەكە سەكتورلارمەن تىكەلەي ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.
مينيسترلىك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ 2017 جىلعى 31 قاڭتارداعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق ءباسەكەگە قابىلەتتىك» اتتى جولداۋى ينۆەستيتسيالار تارتۋ جانە ەكسپورتتى ءىلگەرىلەتۋ بويىنشا ۇلتتىق ستراتەگيالاردى ازىرلەۋگە, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق, ەڭ الدىمەن, ەاەو ءجانە شىۇ اياسىندا, جىبەك جولىنىڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋى مەن «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدىق مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ۇشتاستىرۋ, ەكسپو-2017 بازاسىندا IT-ستارتاپتارىنىڭ حالىقارالىق تەحنوپاركىن قۇرۋ, «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك جوباسىنىڭ جاسالۋى, «قازاقستان ۇلتتىق تەحنولوگيالىق باستاماسى» ستراتەگيالىق جوسپارىنىڭ ازىرلەنۋى, دامىعان ەلدەردىڭ ۇزدىك ستاندارتتارى مەن ءتاجىريبەلەرىن جۇيەلى تۇردە ەنگىزە وتىرىپ, بيزنەستى رەتتەۋدىڭ جۇيەلى شارالارى سياقتى ۇلتتىق ەكونوميكالىق مۇددەلەردى قورعاۋدى جانە دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە قاتىسادى.
شەتەل ينۆەستورلارىن قازاقستاننىڭ جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارىمەن ءجانە مۇددەلى ۇيىمدارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدارىن قولايلى ەتۋ ءۇشىن 10 قازاقستاندىق ديپلوماتيالىق وكىلدىك ينۆەستيتسيا ءجونىندەگى ارنايى كەڭەسشىلەر تاعايىنداۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكالىق ديپلوماتيانىڭ دامۋىنا ەرەكشە كوڭىل اۋدارادى. ەلباسى شەتەلدەرگە رەسمي ساپارلارى بارىسىندا شەتەلدىك بيزنەس قوعامداستىقتارمەن ماڭىزدى كەزدەسۋلەر وتكىزەدى. ماسەلەن, قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ 2016 جىلعى 11 ءساۋىردە يرانعا ساپارى بارىسىندا كەن-مەتاللۋرگيالىق, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك-لوگيستيكالىق, تۋريزم, عىلىم, ءبىلىم جانە مەديتسينا سالالارى بويىنشا جالپى سوماسى 1,4 ملرد اقش دوللارىنان استام 48 ەكىجاقتى كەلىسىمگە قول قويىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتىسۋىمەن 2016 جىلعى 12 ساۋىردە ءتۇركيادا وتكەن ينۆەستيتسيالىق فورۋم شەڭبەرىندە جالپى سوماسى 520 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن 20-دان استام قۇجات بەكىتىلدى. پرەزيدەنتتىڭ 2016 جىلعى 24-25 قازان كۇندەرى ساۋد ارابياسىنا جاسالعان رەسمي ساپارى شەڭبەرىندە ەنەرگەتيكا, كەن ءوندىرىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ساۋدا سالالارى بويىنشا جالپى سوماسى 200 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن 10-نان استام كەلىسىمگە قول قويىلدى. 2016 جىلعى 6-9 قاراشا كۇندەرى جاپونياعا جاسالعان ساپار شەڭبەرىندە 400-دەن استام بيزنەسمەن قاتىسقان ءىس-شارا ناتيجەسىندە جالپى سوماسى 1,2 ملرد اقش دوللارى بولاتىن 13 كوممەرتسيالىق قۇجاتقا قول قويىلدى. سونىمەن قاتار, 2016 جىلعى 9-11 قاراشا كۇندەرى كورەيادا بولعان بيزنەس-فورۋم ءناتيجەسىندە جالپى سوماسى 640 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن 24 ەكىجاقتى كوممەرتسيالىق قۇجاتقا قول قويىلدى.
سوڭعى جىلدارداعى جاھاندىق ەكونوميكالىق ءوسۋ قارقىنىنىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان, ەلىمىزدە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ, ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جانە بيزنەستى باسقارۋ ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋ شارالارى قابىلدانۋ ۇستىندە. جالپى, قولدانىلىپ جاتقان شارالار ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق رەيتينگتەردەگى كورسەتكىشتەرى جاقساردى. 2016 جىلدىڭ قازان ايىندا DoingBusiness 2017 جاريالاعان رەيتينگتە قازاقستان 190 ەلدىڭ ىشىندە 41-ءشى ورىننان 35-ءشى ورىنعا كوتەرىلدى, بۇل − قازاقستان ءۇشىن بۇعان دەيىنگى جىلدارمەن سالىستىرعاندا ەڭ ۇزدىك كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى.
جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا 2016 جىلى ينۆەستيتسيالار تارتۋدا ايتارلىقتاي ءوسۋ بايقالدى. ءماسەلەن, 2016 جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسياسىنىڭ جالپى ءتۇسىمى 27,3%-عا ءوسىپ, 14,5 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى (2015 جىلدىڭ 9 ايىندا 11,4 ملرد اقش دوللار بولعان ەدى).
2005 جىلدان باستاپ ەلىمىزگە 236 ملرد اقش دوللارىنان استام تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسياسى تارتىلدى, ال بۇل ءتىپتى الەمدىك قارجىلىق تۇراقسىزدىق كەزىندە دە ءبىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق احۋالىمىز بەن مەملەكەتىمىزدىڭ ماكروەكونوميكالىق جاعدايى تۇراقتى جانە ينۆەستورلاردىڭ سەنىمى سەلكەۋسىز ەكەنىن تاعى دا قۋاتتاپ بەرىپ وتىر.
ۇستىمىزدەگى جىلعى 27 اقپاندا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى مەن ينۆەستيتسيا ءجانە دامۋ مينيسترلىگى اراسىندا ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا ءبىرلەسكەن ءىس-شارالار جوسپارىنا قول قويىلدى. اتالعان قۇجاتتىڭ ماقساتى – قازاقستاندىق ونىمدەردى شەتەلدىك نارىققا ەكسپورتقا شىعارۋدى ىلگەرىلەتۋ سالاسىندا ەكى ۆەدومستۆونىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن كۇشەيتۋ. جوسپاردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى, ەڭ الدىمەن, بەلگىلى ءبىر ەلدە قازاقستاندىق ءونىمدەردىڭ ەكسپورتىن ىلگەرىلەتۋدىڭ كەلەشەگىن جانە مۇمكىندىكتەرىن بايقاپ كورۋ ماقساتىندا نىسانالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى. ماسەلەن, ءسىم بۇگىندە قازاقستاندىق تاۋارلار ءۇشىن الەۋەتتى نارىق بولىپ تابىلاتىن مەملەكەتتەر يمپورتىنىڭ قۇرىلىمىن زەرتتەۋ بويىنشا جۇمىستاردى باستاپ كەتتى.
جوسپاردا ناقتى ۋاقىت بەلگىلەنبەگەن, ءبىراق ونىڭ كەيبىر تارماقتارىن ىسكە اسىرۋدىڭ ناقتى مەرزىمى بار. سونداي-اق, وسى ىسكە تارتىلعان ءاربىر ۆەدومستۆونىڭ ءمىندەتى انىق بەكىتىلگەن. الايدا, جوسپار نارىقتا پايدا بولعان جاڭا تالاپتار مەن جاعداياتتارعا بايلانىستى تۇزەتۋلەر ءجانە وزگەرتۋلەر ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن دە قاراستىرادى.
سونىمەن قاتار, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرلەسە وتىرىپ, 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان اگروونەركاسىپ كەشەنى مەن ساۋدانى دامىتۋعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىرلەسكەن ءىس-شارالار جوسپارىن (جول كارتاسى) قابىلدادى. اگروونەركاسىپ سالاسى تاراۋىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جانە ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتى دامىتۋ مەن نىعايتۋ بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىستىڭ نەگىزگى باعىتى انىقتالدى.
ۆەدومستۆو اتالعان تاجىريبەنى قازاقستاننىڭ بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارىمەن جانە ۇيىمدارىمەن جالعاستىرۋعا دايىن. سونىمەن ءبىرگە, قازاقستاندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءوڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق جانە ەكونوميكالىق ءىس-شارالارعا شەتەلدىك قاتىسۋشىلاردى تارتۋعا جاردەم كورسەتۋ بويىنشا ۇدايى جۇمىس جۇرگىزىلەدى.
سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ مەن ءىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا شەتەلدەرمەن ءىسكەرلىك كەڭەستەردىڭ قىزمەتىنە ەرەكشە نازار اۋداراتىن بولادى. 2016 جىلى سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى ىسكەرلىك كەڭەستەردىڭ جۇمىسىنا ەلدەگى مۇددەلى ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىنىڭ ورتاق تەتىگىن ازىرلەدى. سونداي-اق, ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا, حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بۇلار دۇنيەجۇزىلىك بانك توبى, حۆق, ەقدب, ادب, يدب جانە Aيب, ت.ب.
2016 جىلعى 24 ماۋسىمدا استانادا حۆق-نىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ك.لاگاردتىڭ توراعالىعىمەن حۆق-نىڭ ءوڭىرلىك كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ءىستەر مينيسترلىگى شەتەلدىك رەسمي تۇلعالار − ورتالىق ازيا, كاۆكاز جانە ەاەو ەلدەرى ۇكىمەتتەرى باسشىلارى مەن مينيسترلەرىنىڭ قاتىسۋىن جوعارى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. اتالعان ءىس-شارا ءجانە ك.لاگاردتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كونفەرەنتسيا قازاقستاننىڭ وڭىردەگى كوشباسشى ءرولىن, سونداي-اق حۆق تاراپىنان جۇرگىزىلىپ جاتقان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ ەرەكشە نازاردا ەكەنىن كورسەتىپ بەردى.
قازاقستانعا 2016 جىلى ەلىمىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالاۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ورگاندارعا سالالىق مازمۇندى تۇرعىدان جاردەم كورسەتكەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ قىزمەتىنە (ەىدۇ) باسىمدىق بەرەدى.
2016 جىلعى شىلدەدە ەىدۇ باسەكەلەستىك جونىندەگى كوميتەتىندە ەلىمىزدىڭ «رەسمي قاتىسۋشى» مارتەبەسىن الۋى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ەىدۇ-مەن ءوزارا ءىس-قيمىل شەڭبەرىندەگى جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى ناتيجەسى بولدى. 2016 جىلعى 22-24 قاراشادا وتكەن ەىدۇ-داعى ەۋرازيا اپتالىعىندا قازاقستاننىڭ 2015-2016 جىلدارى ەىدۇ-مەن ىنتىماقتاستىعىنىڭ ەلدىك باعدارلاماسىن تابىستى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى شىعارىلدى, ۇيىممەن ودان ءارى جۇمىس ىستەۋدىڭ تەتىكتەرى مەن ۇلگىسى تالقىلاندى. ەىدۇ باس حاتشىسى ح. گۋرريا قازاقستاننىڭ بارلىق باعىتتار بويىنشا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەنىنە اۋديتوريانىڭ نازارىن اۋداردى. 2017 جىلى ەۋرازيا اپتالىعىن الماتى قالاسىندا وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت (2017 جىلعى 23-25 قازان).
«استانا» حالىقارالىق قارجىلىق ورتالىعىن (حقو) ورتالىق ازيادا قارجىلىق حاب رەتىندە دامىتۋ جونىندەگى جوسپاردى جاساۋ مەن ونى شەتەلدەردە ىلگەرىلەتۋگە بايلانىستى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى ىسكە اسىرىلدى. ءسىم مەن حقو اراسىندا بىرلەسكەن جۇمىس توبى قۇرىلدى, جول كارتاسى قابىلداندى, حقو-نىڭ شەتەلدىك ماماندارعا قىزمەت كورسەتۋى بويىنشا «ءبىر تەرەزە» جۇيەسىن قۇرۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالدى.
قازاقستانعا شەتەل ازاماتتارىنىڭ (ينۆەستورلار, تۋريستەر مەن ىسكەر توپ وكىلدەرى, دەلەگاتتار جانە ت.ب.) كەلۋى ءۇشىن بارىنشا قولايلى جاعدايلار جاساۋ ماقساتىندا ءسىم ۆيزالىق رەجىمدى وڭتايلاندىرۋ بويىنشا دايەكتى قادامدار قابىلدادى. حقو اۋماعىندا شەتەلدىكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار ءۇشىن ارنايى ۆيزالىق رەجىمدى كەلىسۋ ءجانە قابىلداۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جالپى جۇمىستار ءجۇرگىزىلدى.
سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى ءوزىنىڭ شەتەلدەردەگى مەكەمەلەرى جەلىسى ارقىلى حقو-عا شەتەلدىك ساپارلار ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ, حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارىمەن بايلانىستار ورناتۋ جانە حقو-نى ىلگەرىلەتۋگە جاردەم كورسەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدا.
ءسىم قازاقستاننىڭ ترانزيتتىك-كولىكتىك الەۋەتىن دامىتۋ جانە ۇلتتىق كولىك سالاسىن دامىتۋدىڭ ودان ارعى جوسپارى ءجونىندە شەت مەملەكەتتەردىڭ ۇكىمەتتىك, ءىسكەرلىك جانە بيزنەس-ورتاسىن كەڭىنەن اقپاراتتاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارادى. قىتايدىڭ «جىبەك جولىنىڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋى» (ججەب) باستاماسى مەن قازاقستاننىڭ «نۇرلى جول» ۇلتتىق ەكونوميكالىق ساياساتىن ۇشتاستىرۋدىڭ ءرولى ماڭىزدى. وسىعان وراي ەاەو مەن شىۇ شەڭبەرىندە جۇمىس جانداناتىن بولادى.
جالپى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ نۇسقاۋلارىنا سايكەس, ءسىم سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن نەگىزگى ۆەدومستۆو رەتىندە بەلگىلەنگەن. سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى ىشكى تەتىكتەر مەن سىرتقى ارىپتەستەر اراسىنداعى ماڭىزدى بايلانىستىرۋشى بۋىن رەتىندە قىزمەت اتقارادى, سونداي-اق بۇل جۇمىس جالعاسىن تاباتىن بولادى.
مۇحتار تىلەۋبەردى,
سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى