ۇلكەن باسقوسۋعا الەمنىڭ 40 ەلىندە كۇن كەشىپ جاتقان قازاق دياسپوراسىنىڭ 350 وكىلى مەن قاۋىمداستىقپەن تىكەلەي بايلانىستا جۇرگەن تۇركى كەڭەسى, قىپشاقتار قوعامى, ازەربايجاننىڭ دياسپورولوگيا ءىسى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتى, الەم موڭعولدارى كونگرەسى, وزبەكستاننىڭ ۇلتارالىق مادەنيەت ورتالىعى سياقتى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ادامدارى شاقىرىلادى. قۇرىلتايعا رەسپۋبليكالىق مارتەبەسى بار استانا, الماتى قالالارى مەن بارلىق وبلىستاردان, ۇكىمەت پەن پارلامەنتتەن جانە ءتۇرلى ساياسي پارتيالار مەن قوعامدىق ۇيىمدار جانە باق وكىلدەرى قاتىسادى.
ەكسپو كورمەسىمەن تۇسپا-تۇس وتەتىن بۇل قۇرىلتايدىڭ تەك قازاق حالقى ءۇشىن عانا ەمەس, وزگە ۇلت پەن ۇلىس وكىلدەرى ءۇشىن دە ماڭىزى زور. ويتكەنى, تۇركىتىلدەس حالىقتار اراسىندا بۇگىندە قازاق ەلىنىڭ اتى دا, ابىرويى دا وزىپ تۇر.
دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, بۇگىندە قازاقستاننان سىرت جەردە ءومىر سۇرەتىن قازاقتاردىڭ جالپى سانى 4-4,5 ميلليون ادامدى قۇرايدى. ولار الەمنىڭ 40-تان استام مەملەكەتىندە تىرشىلىك كەشۋدە. بۇل – قازاقستان حالقىنىڭ تورتتەن بىرىنەن استامى. سوندىقتان تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ, شەتتەگى قازاقتىڭ اتاجۇرتقا ورالۋىنا جانە ولارعا قاتىستى دەربەس كوشى-قون ساياساتىن قالىپتاستىرۋعا مۇددەلى بولعان قازاقستاننىڭ دياسپوراعا قاتىستى ۇستانىمى ەشقاشان وزگەرگەن جوق. ونى ەلباسى « ۇلى دالا ۇلاعاتتارى» دەپ اتالاتىن جاڭا ەڭبەگىنىڭ «قيىردان كەلسە قانداستار» دەگەن بولىمىندە دە توقتالدى.
«اعايىنعا ارناپ كوپ نارسە ايتقىم-اق كەلەدى. الايدا, ىشتەگىنىڭ ءبارى سىرتقا شىعا بەرمەيدى عوي. ەل تىرلىگى, كوپۇلتتى قازاقستاننىڭ بىرلىگى مەن تىنىشتىعى جاتسام-تۇرسام كوكەيىمنەن كەتپەيتىن ماعان جالعاسىپ جاتقان قازاق كوشىنىڭ تاعدىرى ءتىپتى دە وڭاي سەزىلىپ تۇرماعانىن ايتقىم كەلەدى. جىراقتاعى جۇرتىڭ تۋعان جەرگە جاۋتاڭداپ قاراپ وتىرسا, كىسىنىڭ جانى قالاي جاي تابادى؟!» – دەگەن سوزدەرى ەرىكسىز جۇرەكتى سەلت ەتكىزەرى كۇمانسىز. سوندىقتان دا 25 جىلدىڭ ىشىندە سىرتتاعى 1 ميلليونعا جۋىق اعايىننىڭ ەلگە ورالۋىنا تۇرتكى بولىپ, وعان جاعداي تۋعىزعان قازاقستاننىڭ الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتا اتقارار ءىس-قيمىلى قانداي بولماق جانە ول قالاي جۇزەگە اسادى دەگەن ساۋال ءبۇگىندە كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە ءجۇر. بۇل سۇراقتار جاۋابى استانا تورىندە وتەتىن الەم قازاقتارىنىڭ V قۇرىلتايىندا تاعى دا تالقىلاناتىن بولادى.
دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ تۇڭعىش قۇرىلتايى 1992 جىلى قىركۇيەك ايىندا الماتىدا وتكەن بولاتىن. ءىى قۇرىلتاي 2002 جىلى قازان ايىندا تۇركىستاندا, ءىىى قۇرىلتاي 2005 جىلى قىركۇيەك ايىندا, ال IV قۇرىلتاي 2011 جىلى مامىر ايىندا استانادا ءوتتى.
ەرلىك ەرجان ۇلى
الماتى