قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى ءوتتى. ەلىمىز ءۇشىن وسىنداي سىندارلى ءساتتىڭ تۇسىندا مەنىڭ ءوز پىكىرىمدى بىلدىرمەي قالۋىم مۇمكىن ەمەس. جارتى عاسىرعا جۋىق ەڭبەك ءوتىلىمىنىڭ 37 جىلى قيىندىعى مەن جاۋاپكەرشىلىگى مول مەملەكەتتىك قىزمەتكە ارنالىپتى. ال ونىڭ جيىرما جىلدايىن تاعدىر ماعان ەلباسىنىڭ كومانداسى ساپىندا ەڭبەك ەتۋدى بۇيىرتىپتى. مەن قازىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ەمەسپىن. ون سەگىز جىل بويى جاڭاقالا اۋدانىنىڭ اكىمى بولىپ, ۇزدىكسىز ەڭبەك ەتىپ, ابىرويمەن زەينەتكە شىققان اداممىن.
وسى جىلداردا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن بىرنەشە وردەن, مەدالدارمەن ناگرادتالدىم. قالاي بولعاندا دا ەلباسىنا كومەكشى, پىكىرلەس بولا الدىم دەپ ويلايمىن. سوندىقتان كوڭىلدىڭ ءتورىندە جاتقان, جىلدار بويى جيناقتالعان وي ورامدارىن بۇقاراعا جەتكىزبەي قالا المادىم. ەگەمەندىكتىڭ تاڭ شاپاعى سەبەلەگەن سوناۋ 1991 جىلى ەلباسىمىز قانداي ەدى؟ قازىر قانداي؟ تورتكۇل دۇنيەگە قازاقستاندى ءماشھۇر ەتۋىمەن بىرگە ءوزىنىڭ دە ەسىمى قازىر جاھانعا جاريا. ينشاللا, سودان جازباسىن!
بۇرىن ەل باسقارۋ بولعان جوق. ويتكەنى, بوداندىقتا عۇمىر كەشتىك. تاۋەلسىز ەلدىڭ تاۋەلسىز پرەزيدەنتى دەگەن ءۇش ۇيىقتاساق تۇسىمىزگە كىرگەن جوق. تاعدىر وسىناۋ تاريحي ميسسيانى قازاقتىڭ بالاسى نۇرسۇلتاننىڭ ماڭدايىنا جازدى. ول سول ميسسيانى قايىسپاي كوتەرىپ, قازاقستاندى دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا سالدى. نەبىر قيىن اسۋلاردان امان الىپ ءوتتى. ءوزىڭىز سالىستىرىپ كورىڭىز, ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا جان باسىنا شاققانداعى جالپى ءونىم 700 دوللاردى قۇراسا, ءبۇگىندە ول 9 مىڭ اقش دوللارىنان اسىپ تۇر. تمد ەلدەرىنىڭ تاڭدايىن تاقىلداتاتىن جەتىستىك ەمەس دەپ كىم ايتادى؟
مەن جۇمىس بابىندا نۇرەكەڭمەن سان مارتە كەزدەستىم. ارنايى قابىلداۋلارىندا بولدىم. تالاي رەت الدىندا ءسويلەدىم, تولقىپ تۇرىپ ءوز پىكىرىمدى ءبىلدىرۋدىڭ دە ساتتەرى تۇسكەنىن ماقتانىشپەن ايتا الامىن. قيىن كەزدەر بولدى, جۇمىسسىزدىقتىڭ قىل بۇراۋى ادىمدى اشتىرماي, حالىققا جالاقى, زەينەتاقىنى بەرە الماي, شارۋاشىلىقتار تاراپ, ەلدىڭ ەتەگى ەبىل-دەبىل بولعان جىلدار ۇمىتىلار ما؟ سول ءبىر تار جولتايعاق كەشۋلەردەن نۇرەكەڭ ءبىزدىڭ قازاقستاننىڭ سان ۇلتتان قۇرالعان حالقىن بولە- جارماي, امان-ەسەن الىپ ءوتتى. ەلدىڭ ىرگەسىن بەكىتىپ, شەكارانى شەگەندەدى. قىرىق جىلدان استام قازاقستاننىڭ قاسىرەتىنە اينالعان اتوم دەگەن اجداھانى قازاق توپىراعىنان الاستاتتى. الاستاتىپ قويعان جوق, جەر بەتىندەگى بەس دەرجاۆانى, بەس مەملەكەتتى قازاقستانعا تيىسپەۋى جونىندەگى تاريحي مامىلەگە كەلتىردى. ءتول تەڭگەمىزدى اينالىسقا ەنگىزدى. ەلدىڭ باستى قۇجاتى – كونستيتۋتسيا قابىلدادى. تۇڭعىش رەت قوس پالاتالى پارلامەنت قۇرىلدى.
1997 جىلى 2030 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق باعدارلاما قابىلداندى. جاسىراتىن نەسى بار, «2030 دەگەن نەمەنە؟» دەپ كۇلگەن ءىشى تارلار دا بولدى. ولارعا سول 1997 جىلدان بەرمەن قاراي, 14 جىلدا جەتكەن جەتىستىگىمىزدى كورەتىن كوز كەرەك دەر ەدىم! بۇگىندە 110 ەلدىڭ اراسىنان ەلۋىنشى ورىنعا تابان تىرەۋىمىز جەتىستىك ەمەي نەمەنە؟
وڭتۇستىك استانادان قوزعالعان كورىكتى كوشىمىز بۇگىندە الەمنىڭ نازارىن اۋدارعان, الىس-جاقىننان كەلەتىن قوناقتاردىڭ كوزىن سۋىرعان استاناعا اينالعان جوق پا؟ اسپان استىنداعى شىرايلى شاھار بولىپ, كۇننەن-كۇنگە قاناتىن جايعان ونىڭ ءار عيماراتى ساۋلەت دەگەن ونەردىڭ قۇيىلىپ تۇسكەن قايتالانباس تۋىندىسى ەمەس پە؟ ال ول دەگەنىڭىز ەلباسىمىزدىڭ «ەلىم!» دەپ بەسىگىن تەربەتكەن قازاقستاننىڭ كەلەشەكتەگى كەلىستى كەلبەتىن ارمانداعان قيالىنان تۋعان قالا عوي! كىمگە بولسا دا ۇيالماي, كەۋدەڭدى ماقتانىش كەرنەپ كورسەتەتىن ارمان قالا عوي!
قازاق توپىراعى نە كورمەدى؟ كوپ ارىگە بارماي-اق, دەپورتاتسيامەن, رەپرەسسيامەن, تىڭ يگەرۋمەن كەلگەن سان ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى قازاق حالقىنان سان جاعىنان باسىم ءتۇسىپ, حالقىمىز تىلىنەن, سالت-داستۇرىنەن ايىرىلىپ قالا جازداعانى دا كۇنى كەشە بولعان جوق پا؟ تاعدىردىڭ ايداۋىمەن كەلگەن سول حالىقتىڭ كوپشىلىگى بۇگىندە قازاقستاندى ءوز وتانى ساناپ, قازاق جەرىندە ماڭگىلىككە مەكەندەپ, ءوسىپ-ءونىپ كەلەدى. ءبىز بۇگىندە ولاردى تىلەگى مەن ارمانى ءبىر ارناعا توعىسقان, قازاق دەگەن حالىقتىڭ قادىرىن بەك باعالايتىن, ۇيىسقان ۇلت وكىلدەرى دەپ بىلەمىز. كورشى ەلدەردە تىنىشتىق پەن بەيبىتشىلىك ارمان بولسا, ءبىز ونىڭ قىزىعىن كورىپ وتىرمىز. سونىڭ ءبارى ساياساتتا سۇڭعىلا, ومىردە دارا دا دانا پرەزيدەنتىمىزدىڭ ارقاسى.
جەر شارىنىڭ حالقى كەشەگى كۇنى قازاقستانعا كوز تىكتى. الدەنەشە جىل ءبىر ۇستەلدىڭ باسىندا باستارى بىرىكپەي كەلگەن كەيبىر ەلدەردىڭ ءۇمىت وتىن مازداتقان ول كەزدەسۋگە 56 ەلدىڭ باسشىلارى مەن حالىقارالىق ۇيىم وكىلدەرى ات ارىتىپ, ادەيى كەلدى. سامميت دەپ اتالىپ, تاريحتا ماڭگى قالعان ول كەزدەسۋ دە قازاقستاننىڭ ابىرويىن اسپانداتتى. قازىر ەلىمىز ايداي الەمگە ءوز بولاشاعىن ايقىنداعان بەدەلى بيىك مەملەكەت. ونداي بيىكتەرگە دارا تۋعان تۇلعالار جەتكىزەدى. ال ءبىزدىڭ تۇلعامىز ەلىن سۇيگەن, ەلى سۇيگەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ دەسەك, ەش قاتەلەسپەيمىز!
تولەگەن مەرعاليەۆ, باتىس قازاقستان وبلىستىق مەملەكەتتىك بانك مەكەمەلەرى جانە قوعامدىق قىزمەت كورسەتۋ قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعىنىڭ توراعاسى.
ورال.