2017 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ وپەك پەن وعان كىرمەيتىن وزگە دە مۇناي ەكسپورتتاۋشى ەلدەر مۇناي ءوندىرىسى كولەمىن جىل ورتاسىنا دەيىن تاۋلىگىنە 1,2 ملن باررەلگە ازايتۋ تۋرالى ورتاق كەلىسىمگە كەلگەن ەدى. ۇيىمنىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە اتالعان كورسەتكىشتىڭ 90 پايىزى ورىندالعان. سونىڭ ىشىندە ساۋد ارابياسى, يراك پەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى جوسپارلى كورسەتكىشتى ورىنداپ تاستاسا, وتكەن اپتادا رەسەي وزىنە تيەسىلى 600 مىڭ باررەلدىڭ 300 مىڭىن قىسقارتقانىن مالىمدەدى. كەرىسىنشە, ليۆيا مەن نيگەريا اتالعان كەلىسىمدى ءالى ورىنداماي وتىر. ال تاۋلىگىنە 20 مىڭ باررەل قىسقارتاتىن بولىپ كەلىسكەن قازاقستان قاڭتار اياقتالماي جاتىپ ءوندىرىستى جەلتوقسانداعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 30 مىڭ باررەلگە ازايتىپ, ۇيىم الدىنداعى مىندەتتەمەسىن ارتىعىمەن ورىنداپ تاستاعان. بۇل تۋرالى ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ايتقان ەدى. ال وتكەن اپتادا ەلباسىنىڭ قابىلداۋىندا بولعان مينيستر جاڭا تاپسىرما الدى. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ وعان بيىل مۇناي ءوندىرىسىن كوبەيتۋدى تاپسىردى. وسىلايشا, ەلىمىزدىڭ باس ەنەرگەتيگى ءبىر جاعىنان وپەك شارتىن ساقتاي وتىرىپ, ەكىنشى جاعىنان وتاندىق مۇناي ءوندىرىسىن قايتا كۇشەيتۋگە بەكىنىپ وتىر. حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنشە, وپەك ەلدەرى مۇناي ءوندىرىسىن قاڭتار ايىندا كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن كورسەتكىشتەن 90 پايىزعا ازايتىپ ۇلگەرىپتى. وسىلايشا, مۇناي ءوندىرىسى قاڭتار ايىندا تاۋلىگىنە 1 ملن باررەلگە قىسقارىپ, جالپى ءوندىرىس كولەمى قازىر 32,06 ملن باررەلگە تەڭەستى. ال جىل باسىندا شيكىزات نارىعىنا جاساعان بولجامىندا اقش-تىڭ Goldman Sachs ينۆەستيتسيالىق بانكى مۇناي ءوندىرىسىن ازايتۋ تۋرالى وپەك+ (ۇيىمعا مۇشە جانە وعان كىرمەيتىن ەكسپورتتاۋشى ەلدەر) كەلىسىمىنىڭ 84 پايىزعا ورىندالاتىنىن حابارلاعان ەدى. جالپى, بانك ماماندارىنىڭ پىكىرىنشە, 2018 جىلعا دەيىن نارىقتاعى بۇل ەكىۇدايىلىق ساقتالعانىمەن, جىل ورتاسىنا دەيىن قارا التىن قۇنى باررەلىنە 59 دوللاردى ماڭايلاپ قالۋى ءتيىس. 1 قاڭتاردا كەلىسىمشارت كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن نارىقتاعى مۇناي باعاسى ەداۋىر كوتەرىلدى. جىلدى 50 دوللاردىڭ ۇستىندە قورىتىندىلاعان برەنت ماركالى مۇناي اينالاسى ءبىر ايدىڭ ىشىندە 10 پايىزعا دەيىن كوتەرىلىپ, قاڭتاردىڭ سوڭىندا 57 دوللارعا دەيىن جەتتى. الايدا, وپەك+ ەلدەرىنىڭ ءوندىرىستى ازايتقانىن ءوز ۇپايلارىنا ءتيىمدى پايدالانا بىلگەن اقش ەنەرگەتيكالىق كومپانيالارى ءوندىرىستى ەسەلەپ ارتتىردى. امەريكالىق Baker Hughes اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە, قازىرگى تاڭدا اقش-تا جۇمىس ىستەپ تۇرعان بۇرعىلاۋ قۇرىلعىلارىنىڭ سانى 2015 جىلدىڭ قاراشاسىنان بەرگى رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتكەن. ياعني, اقش شيكىزات نارىعىندا ءوزىنىڭ ورنىن بەلگىلەي باستادى. ينۆەستورلاردىڭ وپەك+ كەلىسىمىنە ءبىر كەزدەرى سەنىمسىزدىكپەن قاراعانى دا وسى ەدى. ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە ءوندىرىس ازايتىلعانىمەن, ەسەسىنە اقش-تىڭ تاقتاتاس مۇنايى نارىقتاعى ۇلەسىن ارتتىرۋدا. بۇل, ارينە, وپەك-ءتىڭ جوسپارىنا قايشى كەلىپ تۇر. نارىقتاعى ۇسىنىستىڭ كوپتىگىن جويۋ ءۇشىن ءوندىرىستى ازايتىپ, ۇسىنىس پەن سۇرانىستىڭ تەپە-تەڭدىگىن ورناتىپ باعانى قالىپقا كەلتىرەمىز دەگەن وپەك ەلدەرىنە ەندى اقش ءوندىرىسى كەدەرگىسىن كەلتىرۋدە. ماسەلەن, كەشە عانا وپەك ۇيىمىنىڭ اي سايىنعى ەسەبىندە ءوندىرىس كولەمىنىڭ ازايتىلۋى جوسپاردان ارتىق ورىندالىپ جاتقانى ايتىلعانىمەن, باعا كەرىسىنشە, اپتا باسىندا وتكەن اپتا سوڭىنداعى كورسەتكىشتەن ارزانداپ, 55,80 دوللارعا دەيىن قۇلدىرادى. ويتكەنى, اقش وندىرىسكە قارقىن بەرۋدە. تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامىنا نەگىزگى اسەر ەتۋشى فاكتور مۇناي بولسا, ءوز كەزەگىندە مۇنايدىڭ قۇنىن بەلگىلەۋدە دوللاردىڭ وزىندىك قۇنىنىڭ ماڭىزى جوعارى. Commerzbank ساراپشىسى كارستەن ءفريتچتىڭ پىكىرىنشە, 57 دوللارلىق مەجەنى ساقتاپ تۇرۋ ءۇشىن قازىرگى تاڭدا شيكىزات نارىعى دايىن. الايدا, ترامپ پرەزيدەنتتىگىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ قور نارىعىندا دوللار باعامىنىڭ تۇراقسىزدىعى قارا التىن باعاسىن ءبىر ورىنعا تۇراقتاتپاي وتىر. ەگەر جىل ورتاسىنا دەيىن دوللار ءوز ورنىن تاۋىپ, ءتىپتى نىعايا تۇسەتىن بولسا, مۇناي باعاسى ءالى دە كوتەرىلە ءتۇسۋى ءتيىس. سالىستىرمالى تۇردە 2017 جىل شيكىزات نارىعى ءۇشىن جايلى بولماق. حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق اگەنتتىك قارا التىن قۇنى 57,5 دوللار بولادى دەيدى. ال Goldman Sachs ينۆەستيتسيالىق بانكى بۇل كورسەتكىشتى 59 دوللارعا دەيىن كوتەرگەن. جىل باسىندا «سامۇرىق-قازىنانىڭ» جاساعان جورامالىندا مۇناي باعاسى 50-52 دوللار ارالىعىندا اۋىتقيدى دەلىنگەن. دەگەنمەن, بۇل جورامالدىڭ اقيقاتتان الشاق ەكەنى قازىردىڭ وزىندە بايقالۋدا. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, باعا ەندى 54 دوللاردان تۇسپەۋى ءتيىس. قالاي دەگەندە دە, قازاقستان ەكونوميكاسى مۇنداي ستسەناريلەردىڭ وربۋىنە دايىن. ولاي دەيتىنىمىز, دۇيسەنبىدە ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ ۇكىمەتتە 2017-2019 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتتىڭ ناقتىلانعان نۇسقاسىن تانىستىردى. وندا الداعى جىلى ءىجو ءوسىمى 2,5 پايىز بولادى دەۋمەن قاتار, مۇناي باعاسى 50 دوللارمەن بەلگىلەنگەن. ال تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى باعامى 330 دەپ بەكىتىلگەن.