جاقىندا كانادالىق پروفەسسور, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى فرانك البونىڭ استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا جانە ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە ارنالعان «استانا: اڭىزدار, ارحيتەكتۋرا جانە تاعدىرلار» اتتى كىتابى جارىققا شىقپاق. وسى كىتاپتى جازۋ بارىسىندا عالىم ءبىزدىڭ ەلدە بىرنەشە مارتە قوناق بولدى, ونىڭ تاريحى جانە تاۋەلسىز قازاقستاندا جۇزەگە اسىرىلعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالار تۋرالى ءبىلدى.
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ۇندەۋ جاريالاپ, بيلىك تارماقتارى اراسىندا (پرەزيدەنت, پارلامەنت جانە ۇكىمەت) وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ جوسپارى تۋرالى حابارلادى. وندا كونستيتۋتسيا مەن كەيبىر زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاراستىرىلعان. ءبىز ۇندەۋگە وراي پىكىرىن ءبىلمەك ويمەن عالىمعا ءبىر-ەكى سۇراق قويعان ەدىك.
– ءسىز بۇل باستامانى قالاي باعالايسىز؟
– تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, دەموكراتياعا قول جەتكىزۋ جولىندا ءار ەل ءار ءتۇرلى كەزەڭدەردەن وتكەنىن كورۋگە بولادى. ەۋروپاعا, ءتىپتى, كاناداعا ناعىز دەموكراتيالىق قوعام قۇرۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي ۇزاق جىلدار, كەي جاعدايدا عاسىرلار كەرەك بولدى. ال بار-جوعى 25 جىل ىشىندە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ كورەگەن باستامالارىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاندا دەموكراتيانى دامىتۋ باعىتىندا ۇلكەن قادامدار جاسالعانى تاڭعالارلىق قۇبىلىس.
كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار جاساۋ تۋرالى تاياۋدا كوتەرىلگەن باستاما پرەزيدەنتتىڭ الىستى بولجاعان كورەگەندىگى مەن كەرەمەت باستاماشىلدىعىن عانا ەمەس, ونىڭ كوپ جىل بۇرىن مۇنداي ماڭىزدى مەملەكەتتىك شەشىمدەردىڭ اشىقتىقتى تالاپ ەتەتىنى تۋرالى ۋادەسىن ورىنداعانىن كورسەتەدى.
– بۇل ۇدەرىس قازاقستان قوعامىنا قالاي ىقپال ەتەدى دەپ ويلايسىز؟
– بيلىك وكىلەتتىكتەرىن باسقا بيلىك تارماقتارىنىڭ, حالىق وكىلدەرىنىڭ اراسىندا قايتا ءبولۋ ارقاشان وڭ ىقپال ەتەدى. مەن بۇل وزگەرىستەردى تاعاتسىزدانا توسامىن, سەبەبى, قازاقستاننىڭ دامۋىن ۇزاق جىلدان بەرى باقىلاپ كەلەمىن. دەر ۋاقىتىندا قابىلدانعان وسى شەشىم كەرەمەت ناتيجەلەرگە جول اشادى دەپ بىلەمىن.
اڭگىمەلەسكەن
ارنۇر اسقار,
«ەگەمەن قازاقستان»