№3 ەنەرگوبلوك قۇرىلىسى باستالدى ما؟
ەكىباستۇزدان 30 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان گرەس-2 ستانساسى №3 ەنەرگوبلوگىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جونىندەگى اڭگىمەنىڭ سوڭعى 5-6 جىل بويى ايتىلىپ, ۇزاققا سوزىلىپ كەتكەنى بەلگىلى. بۇل ماسەلە وتكەن ءبىر جىلداعى ەلباسى جولداۋىندا دا ارنايى ايتىلدى.
جالپى, بۇل ەنەرگوبلوكتى سالۋ ءۇشىن ستانسا ءارقايسىسى 50 پايىزدان اكتسيالارعا يە رەسەيلىكتەر مەن ءبىزدىڭ ەلىمىز ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنەن قارجى الماقشى بولعان ەدى. بىراق, ولار بۇل ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق تالاپتارعا ساي كەلمەيتىنىن ايتىپ, باس تارتقان كورىنەدى. سەبەبى, ستانسادا جاعىلاتىن كومىردىڭ 45 پايىزعا جۋىعى كۇل, قورشاعان ورتاعا زياندى جاعى بار ەكەنىن ەكولوگتار دا ەسكەرتكەن سياقتى. ال, قازىرگى كەزدە ەنەرگيا قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى ايتىلا باستادى. ەلباسى تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە «سولتۇستىك-وڭتۇستىك», «سولتۇستىك-باتىس» ترانزيتتىك تاسىمال ەلەكتر جۇيەلەرى دە ىسكە قوسىلدى. بۇل جەردە رەسەيلىكتەر ەكىباستۇزدىڭ ەنەرگياسىمەن شەكارالاس جاتقان ءوز اۋداندارىن, ال ءبىزدىڭ ەلىمىز وڭتۇستىك وڭىرلەردى تولىق قامتىعىسى كەلەدى. وسىدان ءبىراز بۇرىن الىپ ستانساعا جاڭا باسشى تاعايىندالدى. جاڭا باسشىلىقتىڭ كەلۋىنە وراي وندا ەندى قانداي وزگەرىستەر كۇتىلۋدە؟ ەنەرگوبلوك سالۋ تۋرالى ءجون-جوبالار جۇزەگە اساتىن بولدى ما؟
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» پاۆلودار وبلىسىنداعى ءتىلشىسى فاريدا بىقاي ەكىباستۇزداعى گرەس-2 ستانساسىنىڭ باسقارما توراعاسى عاني سالىمجۋاروۆقا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟..
– قازىر كوپتەن كۇتكەن №3 ەنەرگوبلوكتىڭ قۇرىلىسى باستالۋعا جاقىن. بۇل كۇندەرى قۇرىلىستىڭ نەگىزگى قۇجاتى دايىن تۇر. الىپ قۇرىلىستى باستاۋ ءۇشىن ەۋرازيا ءجانە ۆنەشەكونومبانكتەرمەن نەسيە الۋ جونىندە كەلىسىمدەر جاسالعان. سونىمەن قاتار, قازىر ءوزىمىزدىڭ حالىق بانكىنەن دە نەسيە الۋعا تولىق مۇمكىندىگىمىز بار. ستانسادا ازىرگە 2 ەنەرگيا بلوگى جۇمىس ىستەپ تۇر. الداعى ۋاقىتتا ۇكىمەتتىڭ جاساعان ستراتەگيالىق باعدارلاماسى ارقىلى كەلەسى №4 ەنەرگوبلوكتىڭ دا قۇرىلىسى دا قولعا الىناتىن بولادى. 1990 جىلى ىسكە قوسىلعان №1, №2 ەنەرگوبلوكتاردىڭ ءارقايىسىسى 500 مەگاۆاتتان قۋات وندىرەدى. №3 ەنەرگوبلوكتىڭ قۋاتى بۇل ەكەۋىنەن كەم تۇسپەيتىن بولادى. ستانسادا 1600-دەي ادام ەڭبەك ەتەدى.
جوعارىدا ايتىلعان ەكولوگيا ماسەلەسىنە كەلسەك, قازىرگى كەزدە جۇمىس ىستەپ تۇرعان بلوكتاردا اتموسفەراعا زياندى زاتتاردى شىعارۋدى ازايتاتىن “الستوم” فيرماسىنىڭ ەلەكترسۇزگىلەرى ورناتىلدى. ال, №3 ەنەرگوبلوكقا بەس قاباتتى ەلەكترسۇزگى ورناتىلادى. قىسقاسى, جاڭا بلوك قۇرىلىسىن باستاۋ ءۇشىن كەدەرگى جوق, الدا تەك قىزۋ جۇمىس كۇتىپ تۇر.
ەكىباستۇز.