دامۋىمىزدىڭ جاڭا باعىتى
تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەل بىرلىگى نىعايىپ, حالقىمىزدىڭ بەيبىتشىلىك اياسىنداعى تۇرمىسى جاقسارىپ, الەمدەگى وزىق وتىز ەل قاتارىنا قوسىلۋعا ۇمتىلۋدامىز. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇندەۋىن بارشامىز شىن ىقىلاسپەن تىڭدادىق. پرەزيدەنت كونستيتۋتسيا مەن زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەتتىڭ باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتاتىن كەزى كەلگەنىن ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ ءالەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق پروتسەستەردى رەتتەۋدەگى ءبىرشاما وكىلەتتىكتەرى ۇكىمەتكە جانە باسقا دا اتقارۋشى ورگاندارعا بەرىلەدى. بۇل ۇكىمەت, مينيسترلەر مەن اكىمدەردىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەرىن ارتتىرۋعا الىپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە, ۇكىمەتتى جاساقتاۋداعى پارلامەنتتىڭ ءرولى كۇشەيەدى. ەلباسى پارلامەنت سايلاۋىندا جەڭگەن پارتيا ۇكىمەت قۇرامىن انىقتاۋعا تۇبەگەيلى ىقپال ەتەتىنىن جەتكىزدى. بۇل مينيسترلەر كابينەتىنىڭ وكىلەتتى بيلىك الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرادى. پارلامەنت پالاتالارى جەكەلەگەن مينيسترلەرگە, ولاردىڭ قىزمەتىن باعالاي كەلە, سەنىمسىزدىك بىلدىرە الادى. بۇل ورايدا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىككە قاتىستى دا پارلامەنتتىڭ قۇزىرەتى ارتادى. وسىعان بايلانىستى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ قۇزىرەتتەرى كۇشەيتىلىپ, كاسىبي دەڭگەيلەرى ارتادى. بۇل رەفورمالار ەلىمىزدىڭ دەموكراتيالىق جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. وسى ورايدا, ەلباسىنىڭ مۇنداي باستامالارى وڭىرلەرگە دە تىڭ سەرپىن بەرەتىنى انىق. سوندىقتان, ۇلت جوسپارىندا اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىن دامىتۋعا دا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. اگرارلىق سالانى تۇراقتى تۇردە مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاي قولداۋدىڭ ارقاسىندا ەلىمىز الەمنىڭ الپاۋىت استىقتى دەرجاۆالارىنىڭ قاتارىنا قوسىلدى. وسىنداي جەتىستىكتەرگە جەتۋ ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنا قاتىستى زاڭنامانى زامان تالابىنا ساي ۇنەمى جەتىلدىرۋ قاجەت. اۋىل شارۋاشىلىعىن كووپەراتسيالاۋ زاڭى مايدا شارۋا قوجالىقتارى مەن جەكە سەكتورداعى وندىرىلگەن داقىلداردى جيناقتاپ, وڭدەپ, وتكىزۋگە كومەگىن تيگىزىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءونىم ءوندىرىسىن ارتتىرسا, ەكىنشىدەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كۇن كورىس كوزىنە اينالۋدا. ەلىمىزدىڭ جۇرتشىلىعى ۇلتتى ۇيىستىرىپ وتىرعان ەلباسىنىڭ ساياساتىن قولدايدى. اسىرەسە, پارلامەنت سايلاۋىندا جەڭىسكە جەتكەن پارتيانىڭ ۇكىمەت مۇشەلەرىن جاساقتايتىنى كوڭىلگە قونىمدى. بۇل جاڭاشىلدىق ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءىسىن جەتىلدىرە تۇسەتىنى ءسوزسىز. ەندەشە, ءبىز ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ەلىمىزدى جاڭا بەلەستەرگە كوتەرەتىن جاسامپاز باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋعا ءبىر ادامداي بولىپ اتسالىسۋعا شاقىرامىن. ابزال ەراليەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, «نۇر وتان» فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرىءوزارا ۇيلەسىمدى جۇمىسقا جول اشادى
جەلتوقسان ايىندا ەلىمىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىن اسا زور ورلەۋ ءۇستىندە اتاپ ءوتكەنى بارشامىزعا ءمالىم. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ۇلتىمىزدىڭ كوشباسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باسشىلىعى ارقاسىندا قازاق ەلى بۇتىندەي ءبىر عاسىرعا تەڭ كەلەتىن دامۋ جولىنان وتكەنىن بۇگىندە اركىم بىلەدى. ن.ءا.نازارباەۆ ەل ءتىزگىنىن اسا كۇردەلى كەزەڭدە, جالپى الەمدە, كەڭەس وداعىندا اۋمالى-توكپەلى جاعداي قالىپتاسقان كەزدە قولىنا الدى. سول ءبىر كەڭەس وداعىنىڭ ۇلتتىق ايماقتارىندا ورتالىقتىڭ ۇستەمدىگىنە قارسى بۇرق-بۇرق ەتكەن باسكوتەرۋلەر قىز-قىز قايناپ جاتقان كەزدە, ونىڭ قازاقستاننىڭ ىشكى بۇلقىنىستارىن تىنىشتاندىرۋداعى ءتاسىلى ەرەكشە بولدى. وسىنداي قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ەلدى ەشقانداي قانتوگىسسىز, داۋ-جانجالسىز تاريحتىڭ تار كوپىرىنەن تايدىرماي الىپ ءوتتى. كەڭەس وداعىنداي الىپ يمپەريا كۇيرەگەن سوڭ ونىڭ قۇرامىنداعى ۇلتتىق رەسپۋبليكالار ءوز مەملەكەتتەرىن قۇرا باستادى. ولاردىڭ ارقايسىسى ءوز جولدارىن تاڭدادى. دەگەنمەن, ن.ءا.نازارباەۆ باستاعان قازاقستان جولى ولاردىڭ ءبىردە-بىرىنە ۇقسامايتىن تۇلەۋ, جاڭارۋ جولى بولدى. ول جولدىڭ باستى باعىتى 1997 جىلى قابىلدانعان «قازاقستان – 2030» ستراتەگياسىندا تولىق كورىنىس تاپتى. بۇل ستراتەگيادا ەلباسى قازاقستاندى 2030 جىلعا دەيىن الەمدەگى ەڭ دامىعان 50 ەلدىڭ قاتارىنا ەنگىزۋدى ماقسات تۇتسا, بۇل مىندەت مەرزىمىنەن بۇرىن ورىندالدى. بۇگىندە وسى لەكتىڭ قاتارىندا كەلەمىز. ال ەندى «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسىندا دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋدى كوزدەپ وتىرعان جايىمىز بار. شىن مانىندە, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءوتكەن 25 جىل ۋاقىتى ءبىزدىڭ, اعا ۇرپاق وكىلدەرىنىڭ كوز الدىندا تۇر. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ون جىلدىعىندا ەكونوميكامىزدىڭ كۇيزەلگەنى, حالىقتىڭ ايلاپ, جىلداپ جالاقى, زەينەتاقى الا الماي قينالعانى – ءبارى-ءبارى ەسىمىزدە. حالىقتى وسىنداي كۇيزەلىستەن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ءوزى الىپ شىقتى. ەلىمىزگە شەت ەلدەردەن كوپتەگەن ينۆەستيتسيالار تارتىلىپ, ەكونوميكامىزدى تۇزەگەن سوڭ, ول حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. جىلدان-جىلعا جالاقى, زەينەتاقى, الەۋمەتتىك كومەكتەر ارتا ءتۇستى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك دامىپ, ەلدىڭ جاعدايى جاقساردى. ودان كەيىنگى 15 جىلدا قازاقستان دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە ءتۇستى. ءجۇزدەگەن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ, يندۋستريالى ەلگە اينالدىق. ەكونوميكامىز نىعايدى. قازاقستاندى بۇكىل الەم تانىدى. وتكەن 25 جىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسۋ, نىعايۋ كەزەڭى بولدى. كۇننەن-كۇنگە جەر-جاھان دا, قوعامدىق ۇدەرىستەر دە, ادامزات بالاسىنىڭ سانا-سەزىمى دە تەز وزگەرىپ, جاڭا ساپاعا يە بولۋدا. ولاي بولسا, مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى دا ۋاقىت پەن قوعام تالابىنا قاراي جاڭاشىل سيپات الۋى ءتيىس. بۇگىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ ءىسى قولعا الىنىپ وتىرعانى زاڭدى قۇبىلىس. 25 قاڭتار كۇنى جاريالاعان پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇندەۋى, مىنە, وسى ماسەلەگە باعىتتالىپ وتىر. «قازىر زاماننىڭ ديدارى وزگەردى. ءبىز دە وزگەرۋگە ءتيىسپىز. سول سەبەپتى, مەملەكەتتىڭ باسقارۋ جۇيەسىن دە جاڭارتاتىن كەز كەلدى, – دەدى ءوز ۇندەۋىندە ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ. – مەن ەلدىڭ مۇددەسى مەن زاماننىڭ تالابىن, ۇرپاقتىڭ بولاشاعىن ويلاپ وتىرىپ وسىنداي بايلام جاسادىم». ەلباسى سوزىنەن ءمالىم بولعانداي, رەفورما ەكى نەگىزگى باعىت بويىنشا جۇرگىزىلەدى. بىرىنشىدەن, پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى رەتتەۋدەگى ءبىرشاما وكىلەتتىكتەرىن ۇكىمەتكە جانە باسقا دا اتقارۋشى ورگاندارعا بەرەدى. سوندا بۇل سالاعا ۇكىمەت, مينيسترلىكتەر جانە اكىمدىكتەر تولىقتاي جاۋاپ بەرەتىن بولادى. ەكىنشىدەن, بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە تەڭگەرىلەدى. مۇندا ۇكىمەتتى جاساقتاۋداعى پارلامەنتتىڭ ءرولى كۇشەيتىلەدى. مۇنىڭ ءوزى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ وكىلەتتى بيلىك الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى. زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ اتقارۋشى ورگانعا باقىلاۋى دا كۇشەيەتىن بولادى. بۇل حالىقتىڭ تالاپ-تىلەگىنە, ەلدىڭ بەت العان باعىت-باعدارىنا ساي بيلىك بۋىندارىنىڭ جۇمىسىن ناتيجەلى ەتە ءتۇسۋ ءۇشىن جاسالىپ وتىرعان قادام. مۇنداعى ماقسات, بيلىكتىڭ ءبىر بۋىنىن كۇشەيتىپ, ەكىنشىسىن السىرەتۋ ەمەس. كەرىسىنشە, ولاردىڭ ءوزارا ۇيلەسىمدىلىكتە جۇمىس ىستەۋىنە جول اشىپ, كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋدە ءبىر جۇدىرىق بولىپ جۇمىلدىرۋ ءۇشىن جاسالعان قادام. زاڭ شىعارۋشى ورگان – مەملەكەت بيلىگىنىڭ ەڭ باستى بۋىنى. ونىڭ وكىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, ۇكىمەتتىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ قۇقىعىن كەڭەيتۋ ارقىلى مەملەكەت باسشىسى اتقارۋشى ورگاننىڭ ءىسىن تياناقتاماقشى. سۇراۋ بار جەردە جاۋاپكەرشىلىك تە بولادى. جاۋاپكەرشىلىك بار جەردە جۇمىس العا جىلجيدى. ياعني, نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇل رەفورمانىڭ كومەگىمەن مەملەكەت الدىندا تۇرعان قىرۋار مىندەتتەردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا سەرپىن بەرمەك. پرەزيدەنت ۇسىنىسى قوعامدىق تالقىلاۋعا شىعارىلىپ, كوپتىڭ پىكىرى تارازىلاناتىن بولادى. ۇندەۋدە ايتىلعان شەشىمنىڭ ءبارى حالىقتىق قولداۋعا يە بولادى دەگەن سەنىم مول. بۇگىندە ەشكىم دە, ەشنارسە دە ەسكىشە ءومىر سۇرە المايدى. سوندىقتان, عالامدىق ۇدەرىستەرگە ساي باسقارۋ جۇيەسىن جاڭاشا ۇيىمداستىرۋ – مەملەكەتىمىزدى, ونىڭ قۇرىلىسىن نىعايتۋدىڭ بىردەن-ءبىر تەتىگى بولىپ تابىلادى. سەرىك پىراليەۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, ۇعا اكادەميگى, پروفەسسور الماتىەل وركەندەۋىنە ەرەكشە سەرپىن بەرەدى
مەملەكەتتىك بيلىك وكىلەتتىلىگىنىڭ قايتا قارالۋى مەملەكەت قۇرىلىمىنىڭ ءتيىمدى مودەلىن قالىپتاستىرىپ, «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسىنىڭ جۇزەگە اسۋى جولىندا جاڭا سەرپىن بەرەدى. مەملەكەت باسشىسى مەملەكەتتىك باسقارۋداعى جاڭا جۇيەنى ۇسىنا وتىرىپ تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىنداعى جاڭا كەزەڭگە قادام باستى. ەلباسى مەملەكەت ءبيلىگىندەگى پارلامەنتتىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرىپ, ۇكىمەت اتقاراتىن قىزمەت فۋنكتسيالارىن كەڭەيتۋ تۋرالى ءسوز ەتتى. مەنىڭ ويىمشا بۇل وزگەرىستەر – زاڭدى ءۇردىس. ءبىز وسىعان ۇمتىلعان ەدىك. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءار جىلىندا پرەزيدەنتتىك باسقارۋ نىق بەكىپ, اتقارۋشى بيلىكتىڭ اتقاراتىن فۋنكتسيالارى مەن ماڭىزدىلىعى رەتپەن ارتىپ وتىردى. حالىقتىڭ مەملەكەت ومىرىنە ەتەنە ارالاسۋى دا نازاردان تىس قالعان ەمەس. ەگەر ەلباسىنىڭ بۇل ۇسىنىسى ەل ىشىندە قولداۋ تاپسا, پارلامەنت بيلىگىنىڭ وكىلەتتىلىگى ارتاتىنى ءسوزسىز. حالىق قالاۋلىلارىنىڭ باقىلاۋىنداعى فۋنكتسيالار كوبەيە تۇسپەك. بۇل ساياسي پارتيالاردىڭ دا اتقارار ءرولى مەن بەدەلىن بيىكتەتپەك. كەيىنگى جىلداردا قابىلدانىپ جاتقان جاڭا زاڭدار «قازاقستان –2050» ستراتەگياسىن ورىنداۋ بارىسىندا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ, مەملەكەتتىك بيلىك جۇيەسىنە ساپالى وزگەرىستەر اكەلۋدە. قازاقستاندا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ جونىندەگى وزگەرىس تە ەل دامۋىنا ەرەكشە سەرپىن بەرەتىنىنە كامىل سەنىمدىمىن. قاديشا وسپانوۆا, «نۇر وتان» پارتياسى قاراعاندى وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قاراعاندى وبلىسىYكىمەت جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى
سارسەنبىنىڭ ءساتتى كۇنى ەل پرەزيدەنتىنىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ جونىندەگى ءۇندەۋى بۇعان دەيىنگى بەس ينستيتۋتتىق رەفورما تالاپتارىنىڭ بىرىنەن تامىر تارتادى. ءبىز وتكەن جىلى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ شيرەك عاسىرلىق بەدەرلى بەلەسىن ارتقا تاستاپ ءۇلگەردىك. دەربەس مەملەكەت اتانۋدىڭ جولى قاي كەزدە دە جەڭىل, وڭاي بولماعان. ءاسىرەسە, مۇنداي سىندارلى كەزەڭدە مەملەكەتتىك باسقارۋ ىسىنە جۇكتەلەتىن جاۋاپكەرشىلىك وتە جوعارى. ءايتپەسە تاۋەلسىزدىگىمىزدى ۋىستان شىعارىپ الۋىمىز دا عاجاپ ەمەس-ءتى. سوندىقتان دا, تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا جاس ەگەمەن ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءىسى ءبىر قولدا بولعانى وتە قاجەت ەدى. قانداي ىسكە دە ۋاقىت تورەشى. ياعني, وسى ارالىقتاعى ۋاقىت ونىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەپ بەرگەنى حاق. بيلىك تارماقتارىنىڭ ءبىر قولعا جيناقتالۋى ارقىلى ەلىمىز اۋىر سىننان قايىسپاي ءارى قايمىقپاي وتە ءبىلدى. ءسويتىپ, العا قاراي دامۋدىڭ سەنىمدى كەپىلى ورنىقتى. دەگەنمەن, قوعامدىق ءومىر ءبىر ورىندا تۇرمايدى. قاتىپ قالعان ەشتەڭە جوق. سوندىقتان دا بۇعان دەيىن پرەزيدەنتتىڭ قولىندا جيناقتالىپ كەلگەن بىرقاتار وكىلەتتىكتى ۇكىمەت پەن پارلامەنتكە بەرۋدىڭ كەزى مەن كەزەڭى كەلىپ وتىر. بۇگىنگى ۋاقىت تالابى وسىنداي. ماسەلەنىڭ بۇلايشا قويىلۋىنىڭ ەكى جاقتى ءمانى مەن ماڭىزى بار دەپ ەسەپتەيمىن. بىرىنشىدەن, كونستيتۋتسياعا وزگەرىس ەنگىزۋدى تالاپ ەتپەيتىن وكىلەتتىكتەردىڭ ءبىراز بولىگىنىڭ ۇكىمەتكە قاراي اۋىسۋى ونىڭ ەل الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ودان ءارى كوتەرە تۇسەدى. ءارى مۇنداي جاعدايدا ۇكىمەت ءوز ىسىنە تىكەلەي جاۋاپ بەرۋگە ءتيىس. ونىڭ ۇستىنە, ۇكىمەتكە نەگىزىنەن ەكونوميكا سالاسىندا قوسىمشا اتقارۋشى وكىلەتتىكتەر بەرۋ ويلاستىرىلعانى ونىڭ نەگىزگى اتقارۋشىلىق فۋنكتسياسى مەن قىزمەتىنە دە تولىق سايكەس كەلەدى. ۇندەۋدە ايتىلعانداي, بۇعان دەيىن پرەزيدەنتتىڭ قۇزىرىندا بولىپ كەلگەن قىرىق شاقتى وكىلەتتىك ۇكىمەت پەن پارلامەنتكە بەرىلمەك. ونى بەرۋ كونس- تيتۋتسيا مەن ءتيىستى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىز ءۇندەۋمەن تانىسا وتىرىپ, وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى ەكى باستى باعىت بويىنشا جۇزەگە اساتىنىنا كوز جەتكىزىپ وتىرمىز. ونىڭ ەكەۋى دە پارلامەنت پەن ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋگە باعىتتالعان. وسى ارقىلى مەملەكەتتى باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرە ءتۇسۋ كوزدەلگەن. بيلىكتىڭ زاڭ شىعارۋشى تارماعىنىڭ وكىلەتتىگى ءالدەقايدا جوعارىلايتىنى الەمدىك دەموكراتيالىق ءۇردىستەرگە دە تولىق ساي كەلەدى. ونىڭ باستى ايعاعى پارلامەنتتىڭ ۇكىمەت قۇرامىن جاساقتاۋداعى ءرولىنىڭ كۇشەيەتىنى جانە مينيسترلەر كابينەتىنىڭ دەپۋتاتتار كورپۋسى الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارىلايتىنى بولىپ وتىر. بۇعان دەيىن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ ۇكىمەت مۇشەلەرىنە سەنىمسىزدىك ءبىلدىرۋ جونىندەگى ءتارتىبى مەن قۇقى تىم شەكتەۋلى بولاتىن. پرەزيدەنت ءوز ءۇندەۋىندە وسى ءتارتىپتى وڭايلاتۋ قاجەتتىلىگىن ۇسىنىپتى. بۇل جاڭا ءتارتىپ, ۇندەۋدە كورسەتىلگەندەي, بيلىكتىڭ زاڭ شىعارۋشى تارماعىنىڭ اتقارۋشى تارماققا باقىلاۋ جاساۋىن تەرەڭدەتە تۇسپەك. ەلىمىزدىڭ ىلگەرى قاراي قارىشتى تۇردە دامۋى بەس ينستيتۋتتىق رەفورما تابيعاتىنا ساي كەلەتىنى بەلگىلى. بۇعان قوسارىم, وسى رەفورمالار ارقىلى ەلدى دەموكراتيالاندىرۋدىڭ جاڭا بەتتەرى مەن پاراقتارى اشىلاتىنى. ياعني, ەلىمىزدى دەموكراتيالاندىرۋدىڭ تاعى ءبىر باستى كورىنىسى بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەسى دەپ تۇجىرىم جاساي الامىز. پرەزيدەنت ءوزىنىڭ ۇندەۋىندە اتاپ كورسەتكەندەي, ۇسىنىلىپ وتىرعان رەفورمانىڭ ءمانى تۇتاستاي ساياسي جۇيەنى دەموكراتيالاندىرۋعا باعىت ۇستاۋ بولماق. سانيا قالدىعۇلوۆا, اقتوبە وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى اقتوبە وبلىسىبولاشاق ءۇشىن جاسالعان قادام
ەلباسى ن.نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان ۇندەۋىندە قازىرگى زامان تالابىنان, ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك دامۋ ۇردىسىنەن تۋىندايتىن كەلەلى مىندەتتەرگە توقتالىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىنداپ بەردى. بۇل تۇبەگەيلى رەفورمالار ەلىمىزدىڭ الداعى ونجىلدىقتاردا دەموكراتيالىق باعىتتا تۇراقتى دامۋى ءۇشىن وڭ ىقپال ەتەرىنە سەنىم مول. بىرقاتار پرەزيدەنتتىك قۇزىرەتتىڭ پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە ءوتۋى ساياسي جۇيەنى نىعايتۋمەن بىرگە قوعامدى ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋدىڭ ماڭىزدى قادامى بولىپ تابىلارى انىق. پرەزيدەنت اركەز ەل بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزى زور جوسپارلاردى, باعدارلامالاردى جاريالاعاندا قاشاندا ەل تۇرعىندارىنىڭ مۇددەسىن الدىڭعى ورىنعا قويادى. پرەزيدەنت وكىلەتتىگىنىڭ بىرقاتار فۋنكتسيالارىن ۇكىمەتكە, پارلامەنتكە ءبولىپ بەرۋ تۋرالى ايتقان ۇسىنىستارى, ەڭ الدىمەن, اتقارۋشى بيلىكتىڭ حالىقتى الەۋمەتتىك قولداۋ, جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, مينيسترلىكتەردىڭ زاڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن, پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ بەدەلىن كوتەرۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەرمەن تىعىز ۇندەس. سونىمەن قاتار, زاڭ شىعارۋشى ورگاندار تاراپىنان اتقارۋشى بيلىكتىڭ جۇمىسىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ تۋرالى ايتقان ويلارى دا كەڭ قولداۋ تاۋىپ وتىر. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلۋى بىردەن-ءبىر دۇرىس قادام بولدى. مۇنىڭ ءوزى تاريحي تاڭداۋىمىزدىڭ دۇرىستىعىن كورسەتتى. وسى كەزەڭ ىشىندە جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات جۇزەگە اسىرىلىپ, دامىعان مەملەكەت قاتارىنا قوسىلدىق. قازىر ۋاقىت باسقاشا. وزگەرىستەر وراسان. ولاردى ەسكەرمەي بولمايدى. ەندى, ۇكىمەتتىڭ, مينيسترلىكتەردىڭ, بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدىكتەردىڭ دەربەس جاۋاپكەرشىلىگى ارتىپ, جۇمىس شيرايتىن بولادى. مەنىڭشە, بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە تەڭەستىرۋ قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ جولىنداعى ايتۋلى كەزەڭگە اينالارى انىق. جۇرتشىلىقتىڭ ماقسات-مۇددەسىمەن, كوكەيكەستى تىلەگىمەن ءبىر ارنادا توعىسىپ وتىرعان مۇنداي تۇبەگەيلى بەتبۇرىس بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ يگىلىگى, ەلىمىزدىڭ وركەندەپ دامۋى, ونىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن جاسالىپ وتىرعان باتىل قادام ەكەنى داۋسىز. ەسكەندىر ەلەۋسىزوۆ, وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى