• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
02 ءساۋىر, 2011

تىقىر تايانعاندا, تىعىلۋ امال ما؟

413 رەت
كورسەتىلدى

انگليانىڭ كۇندەلىكتى شىعاتىن «Guardian» گازە­تى­نىڭ حابارىنا قاراعاندا, مۋاممار كاددافيدىڭ سەنىمدى وكىلى وسى ەلدىڭ بيلىگىمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋگە كەلىپتى. ول داعدارىستان شىعۋدىڭ «ستراتەگياسىن تالقىلاۋدى» ۇسىن­عان كورىنەدى. بۇل ءتريپوليدىڭ كواليتسيا اۆياسوققىلارى باستالعاننان بەرگى بەيبىت كەلىسىمگە ۇمتىلعان العاشقى قادامى ەمەس. مۇنىڭ الدىندا اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى ح.كلينتون دا كاددافيدىڭ ادامدارى وزدەرىمەن كەلىسىم جاساۋعا تىرىس­قاندارى تۋرالى جاريالاعان ەدى. وسىنىڭ الدىندا ۇلىبري­تانياعا ليۆيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۋسا كۋسا ۇشىپ كەلىپ, كاددافيدىڭ ساياساتىنان باس تارتاتىنىن مالىمدەپ, ساياسي باسپانا سۇراعان ەدى. جۇمسارتسا دا جۇلقىنۋلارىن قويمايدى بەلورۋسسياداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكەلى ءۇش ايدان بەرى باسىلماي كەلە جات­قان داۋدىڭ داۋاسىن تابۋعا قادام جاسالدى. بيلىك سايلاۋ كەزىندە ەلدى ەرەۋىلگە شىعۋعا ۇگىتتەگەندەردىڭ ارەكەتىن ەندى قوعامدىق ءتارتىپتى ءدو­رە­كىلىكپەن بۇزۋ دەگەن باپپەن ايىپ­تايتىنىن جاريالادى. بۇل باپپەن ولارعا قولدانىلاتىن جازانىڭ ەڭ اۋىرى التى ايعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ, ايتپەسە, ايىپ­پۇلمەن قۇتىلتۋ. ال ايىپتاۋدىڭ بۇرىنعى بابى «جاپپاي ءتارتىپ­سىز­دىككە جول بەرۋ» بولاتىن. بۇل باپپەن ءتار­تىپسىزدىكتى ۇيىم­داستىرۋشىلار 15 جىلعا دەيىن سوتتالۋى مۇمكىن ەدى. بىراق وپپوزيتسيا بيلىكتىڭ بۇل قادامىنا دا دەن قويىپ وتىرعان جوق, ولار وزدەرىن تولىعىمەن اقتاۋدى تالاپ ەتۋدە. ەرەۋىلگە تىيىم سالۋعا قارسىلىق ماسكەۋ مەن سانكت-پەتەربۋرگتە رەسەي كونستي­تۋتسيا­سى­نىڭ قارسىلىق ميتينگىلەرىن وتكىزۋگە تىيىم سالا­تىن 31-بابىنا قارسى «ستراتەگيا-31» اتتى شەرۋلەر جال­عاسىپ كەلەدى. وعان ماسكەۋگە قاراعاندا ەلدىڭ ءسولتۇس­تىك استانا­سىن­دا قاتىسقاندار بىرنەشە ەسە ارتىق بولدى. ەلدىڭ استاناسىندا ەكى جەردە بولعان ميتينگتىڭ ءبىرىن جازۋشى ە.ليمونوۆ, ەكىنشىسىن ماسكەۋلىك حەلسينكي توبى­نىڭ باسشىسى ل.الەكسەەۆا ۇيىمداستىردى. ەرەۋىلشىلەر باسشىلا­رىنىڭ ءبارىن دە پوليتسيا ۋاقىتشا تۇتقىنعا الدى. رەسەيدە 1 ناۋرىزدان باستاپ كۇشىنە ەنگەن «پوليتسيا تۋ­رالى» زاڭنىڭ تالابى بويىنشا ۇستار الدىندا پوليتسيا قىزمەتكەرى ءوزىن تانىستىرىپ, سوسىن تۇتقىندالۋشىنىڭ قۇقىن ايتىپ بەرۋى كەرەك-ءتىن. بىراق ۋاقىتشا تۇتقىنداۋ كەزىندە ونىڭ ءبىرى دە بولماعان. ايلىعى جاقسى بولسا, اتوم دا قاۋىپسىز اقش-تا جاپونياداعى «فۋكۋسيما-1» اەس-ءى جارىلىسىنىڭ زارداپ­تا­رىن جويۋعا كومەك بەرۋ ءۇشىن ماماندار توبىن جاساقتاۋ جۇرگىزىلىپ جا­تىر. ولاردان بۇرىن اتوم ونەر­كاسىبىندە ىستەپ, تاجىريبە العاندىعى, سونىمەن بىرگە, جاقىن تۋىستارىنىڭ كەلىسىمى تالاپ ەتىلەدى. الداعى جەكسەنبىدە اقش-تا جاساقتالعان 10 ادامنان تۇراتىن العاشقى توپ جاپونياعا اتتانباقشى. ادامداردى راديواكتيۆتى قاتەرى بار جەرگە بارۋعا ىنتالاندىرىپ وتىرعان, ارينە, اقشا. الدىن-الا ايتىلعان مالىمەت بو­يىنشا, ولارعا تولەنەتىن جالاقى وسى سالادا قالىپتى جاعدايدا قىزمەت ىستەيتىندەرگە قاراعاندا ەسەلەپ ارتتى­رىلاتىن كورىنەدى. جارىلىستاردى جاقىندارى دا جاسايدى گرۋزيانىڭ ارناۋلى قىزمەتى كۋتايسي قالاسىنىڭ مەريا­سى مەن ادىلەت ۇيىندە جارىلىس جاساماق بولعان ءۇش كۇ­دىكتىنى ۇستادى. ولاردىڭ كورسەتۋىنشە, جا­رىلىسقا تاپ­سىرىس بەرىپ, ۇيىمداستىرعان رەسەيدىڭ فەدەرالدىق قاۋىپ­سىزدىك قىزمەتىنىڭ (فقق) وفيتسەرى الەكسەي ۋشاكوۆ ەكەن. بۇل رەسەي تاراپىنان ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان ءبىرىنشى لاڭكەستىك ەمەس. مۇندا 2010 جىلدىڭ كۇزىندە دە رەسەي فقق قاتىسقان جارىلىستار بولعان. ونى ۇيىمداستىرعان مايور ە.بوريسوۆ ەكەنى انىقتالىپ, گرۋزيا ينتەرپول تاراپىنان وعان ىزدەۋ سالۋعا قول جەتكىزگەن. سونىمەن بىرگە, گرۋزيا جاعى ادجار شەنەۋنىگى د.كوردادزەنىڭ ولىمىنە دە فقق-نىڭ قاتىستى ەكەنىن ايتىپ وتىر. ءبىر-ءبىرىن ايىپتاۋدان تانباي تۇر ۋكراينانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى لەونيد كۋچمانىڭ ۇستىنەن جۋرناليست گەورگي گونگادزەنىڭ ولىمىنە قاتىسى بار دەگەن كۇدىكپەن قىلمىستى ءىس قوز­عالعان ەدى. وعان نەگىز بولعان ەكس-پرەزي­دەنتتىڭ بۇرىنعى ساقشىسى ن.مەلني­­چەنكونىڭ بەينەتاس­پاسى بولاتىن. ۆ.يۋششەنكونىڭ كەزىندە ءبىرشاما سايا­بىر­سىعان سول ءىس قازىر قايتادان باس كوتەرىپ, وسى كۇندەرى ل.كۋچما دا, ن.مەلنيچەنكو دا ۋكراينا باس پروكۋراتۋ­راسىنا ءجيى كەلەتىن بولىپ ءجۇر. ل.كۋچما وزىنە تاعىلعان ايىپتى تولىعىمەن جوققا شىعارادى, ال ن.مەلنيچەنكو دا ونى ايىپتاۋىنان تانار ەمەس. جۋىردا ول ل.كۋچما قازىرگى پرەزيدەنت ۆ.يانۋكوۆيچتەن ءىستى قىسقارتۋدى تالاپ ەتىپ, بوپسالادى دەگەن مالىمدەمە تاراتتى.   قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: جۋىردا, كيەۆتە ليۆياداعى جاعدايدى سارالاعان رەسەي مەن ۋكراينا ساراپشىلارىنىڭ جيىنى بولدى. وندا ليۆياداعى سوعىس ەنەرگيا رەسۋرستارىن قايتا بولمەككە ۇمتىلىپ جاتقان الپا­ۋىتتاردىڭ الەگى دەپ باعالاندى. اقش-تىڭ كۋيننيپياك ۋنيۆەرسيتەتى ساۋالداما جۇرگىزىپ, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ب.وبامانى قولدايتىندار ۇلەسى 42 پايىزعا دەيىن ءتۇسىپ كەتكەنىن انىقتادى. بۇل ناتيجە امەريكانىڭ ليۆيا سوعىسىنا ارالاسقانىنان كەيىن بولىپ وتىر. كوت د’يۆۋاردا پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا جەڭسە دە, تاققا قول جەتكىزە الماي وتىرعان ا.ۋاتتارانىڭ جاقتاستارى ل.گباگبونىڭ گۆاردياسىمەن قاتتى شايقاسۋدا. كەشە ولار مەملەكەتتىك تەلەۆيزيانى باسىپ الدى. قىتاي عىلىم جەتىستىكتەرى جاعىنان قازىر الەمدە ەكىنشى ورىنعا شىقتى. ءتىپتى اقش-تاعى كوپتەگەن يننوۆاتسيالار مەن جاڭا تەحنولوگيالار قىتاي عالىمدارىنىڭ قولدارىمەن ىسكە اسا باستاعانى مويىندالىپ وتىر. ءازىربايجان تاراپىنىڭ ستەپاناكەرتكە وتكەن ۇشاقتار اتىپ تۇسىرىلەدى دەگەنىنە قاراماستان, ارمەنيا پرەزيدەنتى س.سارگسيان تاۋلى قاراباقتاعى جاڭا اۋەجايعا ءبىرىنشى جولاۋشى بولىپ باراتىنىن جاريالادى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
سوڭعى جاڭالىقتار