2010 جىلعى 27 قازان, استانا قالاسى
ورمانداردى اۆياتسيالىق قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعىنا قىزمەت كورسەتۋ قىزمەتكەرلەرى لاۋازىمدارىنىڭ تيپتىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارىن بەكىتۋ تۋرالى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 125-بابىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. ورمانداردى اۆياتسيالىق قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعىنا قىزمەت كورسەتۋ قىزمەتكەرلەرى لاۋازىمدارىنىڭ تيپتىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعى كوميتەتى (ە.ن.نىسانباەۆ) زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىق ءبىرىنشى رەت رەسمي جاريالانعاننان باستاپ ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگiزiلەدi.
ءمينيستردىڭ م. ا. ە.امان.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ م. ا.2010 جىلعى 27 قازانداعى № 680 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
ورمانداردى اۆياتسيالىق قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعىنا قىزمەت كورسەتۋ قىزمەتكەرلەرى لاۋازىمدارىنىڭ تيپتىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى
1. ۇيىم باسشىسى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. ۇيىمنىڭ وندىرىستىك, شارۋاشىلىق جانە قارجى-ەكونوميكالىق قىزمەتىنە باسشىلىق جاسايدى, قابىلداناتىن شەشىمدەر, م ۇلىكتىڭ ساقتالۋى جانە ءتيىمدى پايدالانىلۋى, سونداي-اق ونىڭ قىزمەتىنىڭ قارجى-شارۋاشىلىق ناتيجەلەرى ءۇشىن تولىق جاۋاپتىلىقتا بولادى. ۇيىم قىزمەتىنىڭ ساياساتىن, ستراتەگياسىن جانە ونى ىسكە اسىرۋ تەتىگىن ايقىندايدى. ورمانداردى قورعاۋدىڭ جانە ورمان شارۋاشىلىعىنا قىزمەت كورسەتۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن ساپاسىن ودان ءارى ارتتىرۋعا باعىتتالعان قىزمەتشىلەر جۇمىسىنىڭ جاڭا ۇيىمدىق نىساندارى مەن ادىستەرىن ەنگىزۋدى جانە قازىرگى نىساندارى مەن ادىستەرىن جەتىلدىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ۇيىمدى بىلىكتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ كاسىبي ءبىلىمى مەن ءتاجىريبەسىن ۇتىمدى پايدالانۋ, ءومىر مەن دەنساۋلىق ءۇشىن قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن جاساۋ, ۇجىمدا جايلى پسيحولوگيالىق احۋال قالىپتاستىرۋ ءجونىندە شارالار قولدانادى. ۇيىم قىزمەتىنە تالداۋ جاساۋ جانە ونىڭ جۇمىسىنىڭ كورسەتكىشتەرىن باعالاۋ نەگىزىندە ۇيىم جۇمىسىنىڭ نىساندارى مەن ادىستەرىن جاقسارتۋ جونىندە قاجەتتى شارالار قولدانادى. الەۋمەتتىك ءارىپتەستىك قاعيداتتارىنىڭ نەگىزىندە ۇجىمدىق شارت ازىرلەۋدى, جاساۋدى جانە ورىنداۋدى, ەڭبەك ءتارتىبىن ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتەدى, قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەككە قۇلشىنىسىن, باستاماشىلىعى مەن بەلسەندىلىگىن دامىتۋعا جاردەمدەسەدى. ۇيىم قىزمەتىندە, ونىڭ ىشىندە قارجى-شارۋاشىلىق باسقارۋ, شارتتىق جانە قارجىلىق ءتارتىپتى نىعايتۋ, الەۋمەتتىك-ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ ماسەلەلەرىندە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. قىزمەتكەرلەردى جۇمىسقا قابىلداۋدى جانە بوساتۋدى جۇزەگە اسىرادى. شارتتار جاساسادى, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارمەن مامىلەلەر جاسايدى. ءوزىنىڭ قۇزىرەتى ماسەلەلەرى بويىنشا بارلىق قىزمەتكەرلەر ءۇشىن مىندەتتى وكىمدەر مەن بۇيرىقتار شىعارادى. مەملەكەتتىك ورگانداردا, ۇيىمداردا جانە سوتتا ۇيىمنىڭ وكىلى بولادى. ىشكى ەڭبەك ءتارتىبىنىڭ, تەحنيكا مەن جابدىقتاردى تەحنيكالىق پايدالانۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەك قورعاۋ, ءورت قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى نورمالار مەن ەرەجەلەردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ۇيىمنىڭ دەر كەزىندە ەسەپ بەرىپ وتىرۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ورمان قورىنىڭ مەملەكەتتىك ەسەبىن, ورمانداردىڭ مەملەكەتتىك مونيتورينگىن جۇرگىزۋگە, مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ بەكىتىلگەن اۋماعىندا ورمان ورتتەرىنىڭ الدىن الۋ جانە ولارمەن كۇرەسۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى ازىرلەۋگە جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن ىسكە اسىرۋعا ۇيىمنىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى جۇمىستى ۇيىمداستىرادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورمان زاڭدارى سالاسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جانە تىيۋ جونىندە شارالار قولدانادى. بارلىق قۇرىلىمدىق بولىمشەلەردىڭ جۇمىسىن جانە ولاردىڭ ءوزارا ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىن ۇيىمداستىرادى, ولاردىڭ جۇمىسىن ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى قىزمەتتى دامىتۋعا جانە جەتىلدىرۋگە باعىتتايدى. ۇيىمنىڭ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, جيناقتاۋشى زەينەتاقى جانە ساقتاندىرۋ قورلارىنىڭ, بانكتەر الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىنىڭ ورىندالۋىن, سونداي-اق شارۋاشىلىق جانە ەڭبەك شارتتارىنىڭ, بيزنەس-جوسپار كورسەتكىشتەرىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىندا قىزمەت كورسەتىلەتىن ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; ۇيىمنىڭ وندىرىستىك, شارۋاشىلىق جانە قارجى-ەكونوميكالىق قىزمەتىن رەتتەيتىن تەحنيكالىق قۇجاتتار; ۇيىم قۇرىلىمىنىڭ باعىتى, ماماندانۋى جانە ەرەكشەلىكتەرى; وندىرىستىك قۋاتتار مەن كادر رەسۋرستارى; شارۋاشىلىق جۇرگىزۋدىڭ جانە ۇيىمدى باسقارۋدىڭ وسى زامانعى ادىستەرى; ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ; ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا جەتىستىكتەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى; ەكونوميكا نەگىزدەرى; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ۇيىمنىڭ باعىتىنا سايكەس كەلەتىن باسشى لاۋازىمدارداعى جۇمىس ءوتىلى 5 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
2. ۇيىم باسشىسىنىڭ ورىنباسارى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. وزىنە باعىنىستى قۇرىلىمدىق بولىمشەلەردىڭ قىزمەتىنە باسشىلىق جاساۋدى قامتاماسىز ەتەدى, ولاردىڭ جۇمىسى مەن ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلىن ۇيىمداستىرادى. ورمان قورىنىڭ بەكىتىلگەن اۋماعىندا ورمانداردى ورتتەردەن اۆياتسيامەن قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعى ۇيىمدارىنا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى جوسپارلى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ۇيىمنىڭ بارلىق بولىمشەلەرىن دەر كەزىندە جانە ساپالى دايىنداۋدى جانە بەلگىلەنگەن جۇمىس تەحنولوگيالارىنىڭ ساقتالۋىن جۇزەگە اسىرادى. ورمانداردى قورعاۋ مەن ورمان شارۋاشىلىعىنا قىزمەت كورسەتۋ تيىمدىلىگى مەن ساپاسىن ودان ءارى ارتتىرۋعا باعىتتالعان قىزمەتشىلەر جۇمىسىنىڭ جاڭا ۇيىمدىق نىساندارى مەن ادىستەرىن ەنگىزۋدى جانە قازىرگى نىساندارى مەن ادىستەرىن جەتىلدىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ءومىر مەن دەنساۋلىق ءۇشىن قاۋىپسىز جانە قولايلى ەڭبەك جاعدايلارىن جاسايدى, ۇجىمدا جايلى پسيحولوگيالىق احۋالدى قالىپتاستىرادى. ءوزىنىڭ قۇزىرەتى شەگىندە مەملەكەتتىك ورگانداردا, ۇيىمداردا جانە سوتتا ۇيىمنىڭ وكىلى بولادى. ەڭبەك ءتارتىبىنىڭ ساقتالۋىن, قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەككە قۇشتارلىعىن, باستاماشىلىعى مەن بەلسەندىلىگىن دامىتۋعا, ىشكى ەڭبەك ءتارتىبىنىڭ, تەحنيكا مەن جابدىقتاردى تەحنيكالىق پايدالانۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىنا, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەكتى قورعاۋ, ءورت قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى نورمالار مەن ەرەجەلەردىڭ ساقتالۋىنا جاردەمدەسەدى. ستاتيستيكالىق ەسەپتىڭ جۇرگىزىلۋىن جانە ۇيىم قىزمەتى تۋرالى ەسەپتىلىك بەرىلۋىن ۇيىمداستىرادى. ۇشقىشتار قۇرامىنىڭ جانە اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەديتسينالىق ايعاقتالۋىن جانە ۇشۋ الدىندا تەكسەرۋدەن ءوتۋىن, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋىن, كارتوگرافيالىق ماتەريالمەن قامتاماسىز ەتىلۋىن ۇيىمداستىرادى. دايىندىق جانە اۆياتسيامەن ورمان قورعاۋ جۇمىستارىن جوسپارلاۋدى ۇيىمداستىرادى. اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋ كەزىندە ديسپەتچەرلىك قىزمەتتىڭ, ۇشقىش-باقىلاۋشىلاردىڭ جۇمىسىنا, بەلگىلەنگەن جۇمىس تەحنولوگيالارىنىڭ ساقتالۋىنا, وندىرىستىك, شارۋاشىلىق جانە قارجىلىق قىزمەتكە باقىلاۋ جاسايدى. مۇددەلى ۇيىمدارمەن كەلىسىم بويىنشا قاجەت بولعان جاعدايلاردا ءورت ءسوندىرۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىن ءتيىمدى پايدالانادى, قوسىمشا اۋە كەمەلەرىن, ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشىلار كوماندالارىن تارتادى. رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتتەردىڭ جۇمىستارىن, ۇيىمنىڭ اۆياتسيالىق ءبولىمشەلەرىنىڭ ۇشۋ جانە وندىرىستىك قۇجاتتامانى جۇرگىزۋىنە باقىلاۋ جاسالۋىن ۇيىمداستىرادى. جەكە ۇشۋ ساعاتتارىن ەسەپكە الۋدى, ۇشۋ كىتاپشالارىن جۇرگىزۋدى ۇيىمداستىرادى. ءوندىرىستى, باسقارۋدى ۇيىمداستىرۋدى جانە جالاقى تولەۋدى جەتىلدىرۋ جونىندە شارالار قولدانادى. راتسيوناليزاتورلىق پەن ونەرتابىس جونىندەگى جۇمىستى ۇيىمداستىرادى, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قاتىسادى, وزىق جۇمىس تاجىريبەسىن ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; ۇيىمنىڭ ءوندىرىستىك, شارۋاشىلىق جانە قارجى-ەكونوميكالىق قىزمەتىن رەتتەيتىن تەحنيكالىق قۇجاتتار; ۇيىم قۇرىلىمىنىڭ باعىتى, ماماندانۋى جانە ەرەكشەلىكتەرى; وندىرىستىك قۋاتتار مەن كادر رەسۋرستارى; شارۋاشىلىق جۇرگىزۋدىڭ جانە ۇيىمدى باسقارۋدىڭ وسى زامانعى ادىستەرى; ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ, ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا جەتىستىكتەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ۇيىمنىڭ باعىتىنا سايكەس كەلەتىن باسشى لاۋازىمدارداعى جۇمىس ءوتىلى 5 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
3. اۆياتسيالىق زۆەنونىڭ كومانديرى
لاۋازىمدىق قىزمەتتەرى. مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ بەكىتىپ بەرىلگەن اۋماعىندا ورمانداردى ورتتەردەن اۆياتسيامەن قورعاۋ جونىندەگى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن جانە ورمان شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىنا قىزمەت كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ورمان ورتتەرىن بايقاۋ جانە ءسوندىرۋ بويىنشا تىكۇشاقتار مەن ۇشاقتاردىڭ ۇشۋ ساپارلارىنىڭ ورىندالۋىن باقىلايدى. اۆياتسيالىق تەحنيكاعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى جۇمىستى جوسپارلايدى جانە ۇيىمداستىرادى. اۆياتسيالىق تەحنيكا بويىنشا ورىندالعان جۇمىستاردى باقىلايدى. ءورتتىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارىن ءجۇرگىزۋدى, اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋدى جانە ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋدى ۇيىمداستىرادى. جالپى ورمان پاتولوگيالىق قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى. اۆياتسيالىق تەحنيكانىڭ: اۋە كەمەلەرىنىڭ, ءورت سوندىرەتىن تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ, كولىكتىڭ, بايلانىس قۇرالدارىنىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. وندىرىستىك قىزمەتكە بايلانىستى توتەنشە وقيعالار جايىندا ۇيىم باسشىلىعىنا دەر كەزىندە باياندايدى. ۇيىم بولىمشەلەرىنىڭ ماتەريالدىق قۇندىلىقتارىنىڭ بار-جوعىن تەكسەرەدى. بولىنگەن قاراجات پەن ماتەريالدىق قۇندىلىقتاردىڭ ۇتىمدى جانە ماقساتتى پايدالانىلۋى, ۇيىمنىڭ اۆياتسيالىق زۆەنوسى اقشا قاراجاتىنىڭ جۇمسالۋى ءۇشىن جاۋاپتىلىقتا بولادى. اۆياتسيالىق تەحنيكادا جۇمىس ىستەۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىك شارالارىن قامتاماسىز ەتەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ اۋماعىنا قىزمەت كورسەتۋ ەرەكشەلىكتەرى; ۇيىمنىڭ وندىرىستىك جانە قارجىلىق قۇجاتتارىن رەسىمدەۋ جونىندەگى تالاپتار; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ۇيىمنىڭ باعىتىنا سايكەس كەلەتىن جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 5 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
4. وندىرىستىك-ۇشۋ قىزمەتىنىڭ باستىعى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. وندىرىستىك ۇشۋ قىزمەتىنە باسشىلىق جاسايدى. ورمان قورىنىڭ بەكىتىپ بەرىلگەن اۋماعىندا ورمانداردى ءورتتەردەن اۆياتسيامەن قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعى ۇيىمدارىنا قىزمەت كورسەتۋ ءجونىندەگى جوسپارلى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ورمان ورتتەرىن بايقاۋ جانە ءسوندىرۋ جونىندە تىكۇشاقتارمەن جانە ۇشاقتارمەن ۇشۋ ساپارلارىنىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاسايدى. ورتكە قارسى الدىن الۋ ءىس-شارالارىن جۇرگىزۋدى, اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋدى جانە ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋدى, جالپى ورمان پاتولوگيالىق قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋدى ۇيىمداستىرادى. اۋە كەمەلەرىنىڭ, ءورت سوندىرەتىن تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ, كولىكتىڭ, بايلانىس قۇرالدارىنىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋ كەزىندە ۇشقىش-بايقاۋشىلاردىڭ جۇمىسىن تەكسەرەدى. ۇيىمنىڭ اۆياتسيالىق بولىمشەلەرىنىڭ ۇشۋ جانە وندىرىستىك قۇجاتتامانى جۇرگىزۋىنە باقىلاۋ جاسايدى. كادرلار ىرىكتەۋدى جۇزەگە اسىرادى, ولاردى جۇمىسقا قابىلداۋ جانە بوساتۋ جونىندە باسشىلىققا ۇسىنىستار ەنگىزەدى. ۇيىم قىزمەتكەرلەرىمەن وقۋ ساباقتارىن جانە تۇسىندىرمە جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى جانە تىكەلەي وتكىزەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ۇيىمنىڭ باعىتىنا سايكەس كەلەتىن جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 5 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
5. ۇيىمنىڭ اۆياتسيالىق بولىمشەسىنىڭ باستىعى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. ۇيىمنىڭ اۆياتسيالىق بولىمشەسىنە باسشىلىق جاسايدى. قابىلداناتىن شەشىمدەر, م ۇلىكتىڭ ساقتالۋى جانە ءتيىمدى پايدالانىلۋى ءۇشىن جاۋاپتىلىقتا بولادى. ورمان قورىنىڭ بەكىتىپ بەرىلگەن اۋماعىندا ورمانداردى ورتتەردەن اۆياتسيامەن قورعاۋدى جانە ورمان شارۋاشىلىعى ۇيىمدارىنا قىزمەت كورسەتۋدى ۇيىمداستىرادى. ورمانداردى اۆياتسيامەن قورعاۋ جونىندەگى وندىرىستىك جوسپارلارعا, تاپسىرمالارعا جانە نۇسقاۋلىققا سايكەس ورمان ورتتەرىن بايقاۋ جانە ءسوندىرۋ بويىنشا تىكۇشاقتار مەن ۇشاقتاردا ۇشۋ ساپارلارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. قولدا بار كۇشپەن ءورتتىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارىنىڭ ءجۇرگىزىلۋىن, اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋدى جانە ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋدى, جالپى ورمان پاتولوگيالىق قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋدى, ورمانداردا ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەلەرىنىڭ ورىندالۋىن ۇيىمداستىرادى. اۋە كەمەلەرىنىڭ, ءورت سوندىرەتىن تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ, كولىكتىڭ, بايلانىس قۇرالدارىنىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ۇشقىش-بايقاۋشىلاردىڭ جانە اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسى نۇسقاۋشىلارىنىڭ جۇمىسىن باسقارادى جانە ۇيلەستىرەدى. مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىلەرمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى. اۆياتسيالىق بولىمشەنىڭ ءوندىرىستىك قىزمەتى تۋرالى ەسەپتىلىك جاسايدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ونىڭ ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ اۋماعىنا قىزمەت كورسەتۋ ەرەكشەلىكتەرى; ۇيىمنىڭ وندىرىستىك جانە قارجىلىق قۇجاتتارىن رەسىمدەۋ جونىندەگى تالاپتار; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ۇيىمنىڭ باعىتىنا سايكەس كەلەتىن جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 3 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
6. ۇيىمنىڭ وندىرىستىك-ۇشۋ قىزمەتىنىڭ ينسپەكتورى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. ورمانداردى ورتتەردەن اۆياتسيامەن قورعاۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعى ۇيىمدارىنا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ورمان ورتتەرىن بايقاۋ جانە ءسوندىرۋ جونىندە تىكۇشاقتارمەن جانە ۇشاقتارمەن ۇشۋ ساپارلارىن ورىنداۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى. ۇشقىش-بايقاۋشىلارمەن باقىلاۋ-تەكسەرۋ ۇشۋ ساپارلارىن جۇرگىزەدى. ساباقتار, وقۋ-جاتتىعۋ ۇشۋ ساپارلارىن وتكىزۋدى جانە ەمتيحان قابىلداۋدى جۇزەگە اسىرادى. ۇشقىش-باقىلاۋشىلار كۋرستارىنىڭ كۋرسانتتارىمەن, تىڭداۋشىلارىمەن جۇمىس جۇرگىزەدى. ينسپەكتورلىق تەكسەرۋلەر وتكىزەدى جانە ۇيىم بولىمشەلەرىنىڭ ۇشۋ قۇجاتتارىن تەكسەرەدى. ۇيىمنىڭ ۇشۋ-وندىرىستىك قىزمەتىمەن بايلانىستى اعىمداعى وندىرىستىك ماسەلەلەردى شەشەدى. وندىرىستىك جوسپارلارعا, تاپسىرمالارعا جانە نورماتيۆتىك قۇجاتتارعا سايكەس ورتكە قارسى الدىن الۋ ءىس-شارالارىنىڭ جۇرگىزىلۋىن, اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋدى جانە ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋدى ۇيىمداستىرادى. اۋە كەمەلەرىنىڭ, بايلانىس پەن ءورت سوندىرەتىن تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ, كولىكتىڭ ۇتىمدى پايدالانىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. وندىرىستىك قىزمەتپەن بايلانىستى توتەنشە وقيعالار جايىندا ۇيىم باسشىلىعىنا دەر كەزىندە باياندايدى. ۇيىم بولىمشەلەرىنىڭ ماتەريالدىق قۇندىلىقتارى بولۋىن تەكسەرەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ونىڭ ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ اۋماعىنا قىزمەت كورسەتۋ ەرەكشەلىكتەرى; ۇيىمنىڭ ءوندىرىستىك جانە قارجىلىق قۇجاتتارىن رەسىمدەۋ جونىندەگى تالاپتار; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ۇيىمنىڭ باعىتىنا سايكەس كەلەتىن جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 3 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
7. اۆياتسيالىق تەحنيكاعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ, جوندەۋ جانە ونىڭ دياگنوستيكاسى جونىندەگى ينجەنەر
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. اۆياتسيالىق تەحنيكانى: كونسترۋكتسيا ەلەمەنتتەرىن, اگرەگاتتار مەن جۇيەلەردى جوندەۋدى ورىنداۋدى ۇيىمداستىرادى. تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ: اۆياتسيالىق تەحنيكانىڭ اقاۋلارىن ىزدەۋ جانە جويۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ورىندايدى. قوسالقى بولشەكتەرگە, جەردە قىزمەت كورسەتەتىن ماتەريالدىق قۇرالدارعا اسپاپتىق باقىلاۋ جاسايدى. تەحنيكالىق-پايدالانۋ جانە جوندەۋ قۇجاتتاماسىن جۇرگىزۋدى جۇزەگە اسىرادى. ەڭبەك جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى ەرەجەلەرى مەن نورمالارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. اۋە كەمەلەرىنىڭ توراپتارى مەن اگرەگاتتارىن پايدالانۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ ەسەبىن جۇرگىزەدى. اۋە كەمەسىنىڭ تەحنيكالىق ازىرلىگىنىڭ كەمشىلىكتەرىن جويۋ جونىندە جەدەل شارالار قولدانادى. اۆياتەحنيكاعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جۇمىستارىن ورىندايدى. اۋە كەمەلەرىنىڭ ينسپەكتورلىق بايقاۋلارىنا قاتىسادى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; اۋە كەمەلەرىن پايدالانۋ مەن ولارعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدى رەگلامەنتتەيتىن قۇجاتتار; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ۇشۋ-تەحنيكالىق) ءبىلىم, اۋە كەمەلەرىن پايدالانۋ سالاسىنداعى جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 3 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
8. ۇشقىش-باقىلاۋشى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. ورمانداردى اۆياتسيامەن قورعاۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ورىندايدى. اۋە كەمەسى ەكيپاجىنىڭ قۇرامىندا ورمانداردى اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋ, ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار مەن ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىن ورمان ورتتەرى بولىپ جاتقان جەرلەرگە جەتكىزۋ جونىندە ۇشۋ ساپارلارىن ورىندايدى. ورمان ورتتەرىن اۋەدەن جانە جەردە ءسوندىرۋدى ۇيىمداستىرادى, جالپى جانە ەگجەي-تەگجەيلى ورمان پاتولوگيالىق قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى. ورماندا ءورت قاۋپى بار ماۋسىمعا جوسپارلى ازىرلىك جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى. مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىلەرمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ونىڭ ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ اۋماعىنا قىزمەت كورسەتۋ ەرەكشەلىكتەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكامەن ءورت ءسوندىرۋ ەرەجەسى مەن ەرەكشەلىكتەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكامەن ءورت ءسوندىرۋدىڭ ادىستەرى مەن تاسىلدەرى, ەرەكشەلىمى; ۇيىمنىڭ وندىرىستىك جانە قارجىلىق قۇجاتتارىن رەسىمدەۋ جونىندەگى تالاپتار; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, جۇمىس وتىلىنە تالاپ قويىلمايدى.
9. ۇيىمنىڭ پاراشيۋتتىك جانە ءورت ءسوندىرۋ-دەسانتتىق قىزمەتىنىڭ نۇسقاۋشىسى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. ۇيىمنىڭ پاراشيۋتتىك جانە ءورت ءسوندىرۋ-دەسانتتىق قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى. ءورت ءسوندىرۋشى- دەسانتشىلار مەن نۇسقاۋشىلار قۇرامىنىڭ باستاپقى وقۋى مەن دايىندىعىن وتكىزەدى. ءوندىرىستىك جوسپارعا سايكەس پاراشيۋتتىك جانە ءورت ءسوندىرۋ دەسانتتىق قىزمەتتىڭ دايىندىعى ءۇشىن جاۋاپ بەرەدى. اۆياتسيالىق بولىمشەلەردىڭ ورتكە قارسى م ۇلىكپەن, دەسانتتىق جابدىقپەن, ارنايى كيىممەن جانە جەكە قورعانۋ قۇرالدارىمەن جاراقتاندىرىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە باقىلايدى. تىكۇشاقتان ءتۇسىرۋ قۇرىلعىلارىمەن جەرگە ءتۇسۋ جونىندە جەردە جانە اۋەدە جاتتىعۋلار, اۆياتسيالىق بولىمشەلەردىڭ جەكە قۇرامى مەن ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ بويىنشا جاتتىعۋلار ۇيىمداستىرادى جانە وتكىزەدى. ورمان ءورتىن سوندىرۋدە پاراشيۋتتىك جانە ءورت ءسوندىرۋ-دەسانتتىق قىزمەتتىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋعا قاتىسادى. قىزمەتتىك جولاۋشى رەتىندە تىكۇشاقتاردا ورماندى قاداعالاپ ۇشۋ ساپارلارىن جانە ۇشاقتاردىڭ كولىكتىك ۇشۋ ساپارلارىن ورىندايدى. تىكۇشاقتان جەرگە ءتۇسۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى ەرەجەلەرىنىڭ ساقتالۋىنا باقىلاۋ جاسالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسىنىڭ ورمان ءورتىن سوندىرۋگە ۇشۋ جانە بارۋ كەزىندە جەدەل دايىن بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ورمانداردى اۆياتسيامەن قورعاۋدا پاراشيۋتتىك-دەسانتتىق جۇمىستارى بويىنشا نۇسقاۋلىقتار تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ءورت ءسوندىرۋدىڭ وزىق تەحنولوگيالارى مەن قۇرالدارىنىڭ پراكتيكاعا ەنگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ۇيىمنىڭ پاراشيۋتتىك جانە ءورت ءسوندىرۋ-دەسانتتىق قىزمەتى جۇمىسىنىڭ وندىرىستىك جانە ستاتيستيكالىق ەسەپتىلىگىن جۇرگىزەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; ورمان ورتتەرىمەن كۇرەسۋدىڭ ادىستەرى مەن تاسىلدەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى جانە قورعالاتىن القاپتا ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ ەرەكشەلىگى; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسىنىڭ نۇسقاۋشىسى بولىپ جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 3 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
10. اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسىنىڭ نۇسقاۋشىسى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. 12 جانە ودان دا كوپ ادامنان تۇراتىن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلاردىڭ اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى. ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ جونىندەگى وندىرىستىك تاپسىرمانىڭ ورىندالۋى ءۇشىن جاۋاپتىلىقتا بولادى. ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ, سونداي-اق اۆياتسيالىق بولىمشەدە شارۋاشىلىق جۇمىستارىن ورىنداۋ كەزىندە ەڭبەكتى قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى بويىنشا ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ءورت ءسوندىرۋدىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارى بويىنشا وقۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرادى, ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرادى. تىكۇشاقتان جانە جاتتىعۋ مۇناراسىنان ءتۇسۋ قۇرىلعىسىمەن جەرگە ءتۇسۋ جاتتىعۋلارىن ورىندايدى. قىزمەتتىك جولاۋشى رەتىندە تىكۇشاقتاردا ورمان قاراۋىلداۋ جونىندەگى ۇشۋ ساپارلارىن جانە ۇشاقتاردا كولىكتىك ۇشۋ ساپارلارىن ورىندايدى. اۆياتسيالىق بولىمشەدە پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار, ورتكە قارسى ءىس-شارالار, شارۋاشىلىق-قۇرىلىس جۇمىستارى مەن وندىرىستىك تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىن ۇيىمداستىرادى. ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشىلاردىڭ ۇشۋ الدىندا دەم الۋ جانە ءتارتىپ ساقتاۋ شارالارىنىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاسايدى. تىكۇشاقتان جەرگە ءتۇسۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى ەرەجەلەرىنىڭ ساقتالۋىنا باقىلاۋ جاسالۋىن قامتاماسىز ەتەدى, جەرگە ءتۇسۋ قۇرىلعىسىن, ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىن جانە دالالىق جابدىقتاردى جۇمىسقا دايىندايدى, ولاردىڭ ساقتالۋى مەن اقاۋسىز بولۋىن قاداعالايدى. ورمان ءورتىن سوندىرۋگە ۇشۋ جانە شىعۋ كەزىندە اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسىنىڭ جەدەل دايىندىعىن قامتاماسىز ەتەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; ورمان ورتتەرىمەن كۇرەسۋدىڭ ادىستەرى مەن تاسىلدەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى جانە قورعالاتىن القاپتا ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ ەرەكشەلىگى; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشى بولىپ جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 3 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
11. پاراشيۋتتىك جانە ءورت ءسوندىرۋ-دەسانتتىق توپتىڭ نۇسقاۋشىسى
لاۋازىمدىق مىندەتتەرى. ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشىلاردىڭ اۆياتسيالىق بولىمشەسىنىڭ 3-6 ادامنان تۇراتىن پاراشيۋتتىك جانە ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشىلار توبىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى. ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ جونىندەگى ءوندىرىستىك تاپسىرمانىڭ ورىندالۋى ءۇشىن جاۋاپتىلىقتا بولادى. پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار, ورتكە قارسى ءىس-شارالار, شارۋاشىلىق-قۇرىلىس جۇمىستارىن جانە باسقا دا وندىرىستىك تاپسىرمالار ورىنداۋعا قاتىسادى. تىكۇشاقتان جانە جاتتىعۋ مۇناراسىنان سۋ قۇرىلعىسىمەن جەرگە ءتۇسۋ جاتتىعۋلارىن ورىندايدى. قىزمەتتىك جولاۋشى رەتىندە تىكۇشاقتاردا ورمان قاراۋىلداۋ ءجونىندەگى ۇشۋ ساپارلارىن جانە ۇشاقتاردا كولىكتىك ۇشۋ ساپارلارىن ورىندايدى. ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشىلاردىڭ ۇشۋ الدىندا دەمالۋ جانە ءتارتىپ ساقتاۋ شارالارىنىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاسايدى. تىكۇشاقتان جەرگە ءتۇسۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى ەرەجەلەرىنىڭ ساقتالۋىنا باقىلاۋ جاسالۋىن قامتاماسىز ەتەدى, جەرگە ءتۇسۋ قۇرىلعىسىن, ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىن جانە دالالىق جابدىقتاردى جۇمىسقا دايىندايدى, ولاردىڭ ساقتالۋى مەن اقاۋسىز بولۋىن قاداعالايدى. ورمان ءورتىن سوندىرۋگە ۇشۋ جانە شىعۋ كەزىندە اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ كومانداسىنىڭ جەدەل دايىندىعىن قامتاماسىز ەتەدى. ورمانداردى اۆياتسيامەن قورعاۋدا پاراشيۋتتىك-دەسانتتىق جۇمىستار بويىنشا نۇسقاۋلىقتار تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
بىلۋگە ءتيىس: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى, «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى», «جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءتىل تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى, ورمانداردى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا, ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرى; اۆياتسيالىق تەحنيكانى پايدالانۋ ەرەجەسى, ونىڭ قۇرىلىسىنىڭ كونسترۋكتسيالىق ەرەكشەلىكتەرى, ماقساتى; ۇشاق باسقارۋ, مەتەورولوگيا, اەروديناميكا نەگىزدەرى; ۇيىمدا پايدالانىلاتىن ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ ۇشۋ-تەحنيكالىق جانە پايدالانۋ دەرەكتەرى; ورمان ورتتەرىمەن كۇرەسۋدىڭ ادىستەرى مەن تاسىلدەرى; مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى جانە قورعالاتىن القاپتا ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ ەرەكشەلىگى; ەڭبەكتى قورعاۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى مەن نورمالارى.
بىلىكتىلىككە قويىلاتىن تالاپتار. جوعارى (ورمان شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ينجەنەرلىك) ءبىلىم, ۇشقىش-بايقاۋشى كۋالىگىنىڭ بولۋى, ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشى بولىپ جۇمىس ىستەۋ ءوتىلى 2 جىلدان كەم بولماۋعا ءتيىس.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2010 جىلعى 15 جەلتوقساندا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №6685 بولىپ ەنگىزىلدى.