• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
12 ناۋرىز, 2011

ابىروي جەتەگىندەگى اقمولا

454 رەت
كورسەتىلدى

ابىرويعا ۇمتىلىس – ۇلتى­مىز­دىڭ ەڭ ۇلىق قاسيەتى. ءتاۋ­ەل­سىز قازاقستان ءوزىنىڭ يگى نيەتتەرى مەن ساليقالى ساياساتىنىڭ ءنا­تي­جەسىندە قىسقا مەرزىمنىڭ ىشىندە الەمگە تانىلىپ, تورتكۇل دۇنيەنىڭ نازارىنداعى مەملەكەتكە اينالدى. ءبىز وسى ورايدا اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى س.ا.دياچەنكونى اڭگىمەگە تارتىپ, قىزمەت تىزگىنىن العان ءبىر جىل ىشىندە ءوزى ۇيىتقى بولعان ىستەر جايلى ايتىپ بەرۋىن وتىنگەن ەدىك. – سەرگەي الەكساندروۆيچ, ايماق سەرپىلىس قۇشا­عىندا. بىلتىرعى جىلدىڭ بايراعى مەملەكەتتىڭ ۇدە­مە­لى يندۋس­تريالىق-يننو­ۆاتسيا­لىق باع­دار­لاماسىمەن بيىكتەدى. ءوڭىر­دە 6 جوبا جوس­پار­لان­عا­نىن بىلەمىز, ال جۇزەگە اسىرىل­عانى 16 بولدى. مۇن­شا­لىق­تى سىلكىنىستى نەمەن باي­لانىستىرار ەدىڭىز؟ – «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز!» اتتى بيىلعى جولداۋ قازاقستاننىڭ تۇراقتى دا­مىپ كەلە جاتقان, مىقتى الەۋ­مەتتىك ساياساتى بار ەل ەكەندىگىن تاعى ءبىر دالەلدەي ءتۇس­تى. العا قويىلعان مىندەتتەردى مۇلتىكسىز ورىنداۋ ماسە­لەسى ەسكەرىلە وتى­رىپ, جوس­پار­لارىمىزدىڭ بارىنە ءتيىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلۋدە. وب­لىس­تىڭ جىلدار بويعى دامۋ ءداستۇرى سەرپىندى مىندەتتەمەلەر الۋىمىزعا نەگىز بولدى. 2010 جىلى ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ وڭ ءورىسى ساقتالىپ, جالپى ايماقتىق ءونىم كولەمى 562 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى. ونەركاسىپ ونىمدەرى كولەمىنىڭ يندەكسى 131,6 پايىزعا ءوستى. بۇل رەسپۋبليكا ايماقتارى ارا­سىن­دا ەڭ جوعارى كورسەتكىش سانا­لا­دى. سالا 175 ميلليارد تەڭ­گەنىڭ ءونىمىن شىعارىپ, بۇرىن بولماعان دەڭگەيگە كوتەرىلدى. جوسپارلانعان ۇدەمەلى ين­دۋس­تريالىق-يننوۆاتسيالىق باع­دار­لاما شەڭبەرىندەگى شا­را­لاردى جۇزەگە اسىرۋ اگرار­لىق وبلى­سى­مىزدى اگرارلى-يندۋس­تريا­لىق ايماققا اينال­دى­رادى. بىلتىر يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە 74 ميلليارد تەڭگەنىڭ  16 نىسانى پاي­دا­لانۋعا بەرىلدى. مۇنىڭ ءوزى 3 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ور­نىن اشۋعا مۇمكىندىك جاسادى. ىسكە قوسىلعان اسا ءىرى جوبا­لار­دىڭ ءبىرى رەتىندە «التىنتاۋ-كوكشەتاۋ» اق التىن ايىرۋ فابريكاسىن اتاپ وتۋگە بولا­دى. بۇگىنگى كۇنى كاسىپورىن ال­تىن ايىرۋدىڭ رەسپۋبليكا­مىزدا تەڭدەسى جوق جاڭا تەح­نولوگياسىن وندىرىسكە ەنگىزىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىر. وتكەن جىلى 4 توننا التىن ءوندى­رىلدى. بيىل كاسىپورىن تولىق قۋا­تى­نا كوشىپ, جىلىنا 13 توننا كاتود التىنىن ءوندى­رەتىن بولادى. مۇنىڭ ءوزى ەلىمىزدى الەمدەگى التىن ءوندى­رەتىن ەڭ ۇزدىك 15 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسادى. ەڭبەكشىلدەر اۋدانىنداعى «اتانسور» كەنىشىندە تەمىر كەنىن بايىتاتىن قازىرگى زامانعى جاڭا فابريكا, ستەپنوگور قالا­سىندا جىلىجاي كەشەنى, قور­عالجىن اۋدانىندا ەكسپورتقا باعىتتال­عان ۆاكۋمدى ورا­ما­داعى ەت ءونىم­دەرى كەشەنى ىسكە قوسىلدى. كوكشەتاۋ قالاسىندا «ەنكي» جاۋاپكەرشىلىگى شەك­­تەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ جى­لىنا 60 ميل­ليون دانا كىرپىش شى­عارا­تىن تولىق اۆ­توماتتان­دىرىل­عان كىرپىش زاۋىتى پاي­دالانۋعا بە­رىلدى. كاسىپ­ورىن اقپان ايى­­نىڭ ورتا­سىندا ال­عاش­قى 2 ميل­ليون دانا كىر­پىش­تى شى­عار­دى. ۇجىم ىشكى جانە سىرت­قى رىنوكتى قامتا­ما­سىز ەتەتىن بولادى. جالپى سىيىمدىلىعى 110 مىڭ توننا بولاتىن 5 استىق ساقتاۋ قويماسىن پاي­دا­لانۋعا بەرۋ استىقتى تا­سى­مالداۋ لو­گيس­تيكاسىن شەشىپ, ونى ساقتاۋ شىعى­نىن جانە سوعان وراي اس­تىقتىڭ وزىندىك قۇنىن ازاي­تادى. جال­پى, وتكەن ءبىر جىل­دىڭ ىشىندە بارلىعى 60 جاڭا ءوندىرىس ورنى ىسكە قوسىلدى. بيىلعى جىلى دا بۇل با­عىتتاعى جۇمىستار ونان ءارى جالعاسىن تاۋىپ, 15,8 ميل­ليارد تەڭگەنىڭ 12 نى­سانى پايدالانۋعا بەرىلمەكشى. جوسپارلانعان ۇدەمەلى يندۋستريالىق-ين­نوۆا­تسيا­لىق باعدارلاما شەڭ­بەرىن­دەگى شارالاردى ءجۇ­زەگە اسى­رۋ اگرارلىق وب­لىسى­مىز­دى اگرارلى-ين­دۋس­تريا­لىق اي­ماق­قا اي­نال­دى­رادى. 2010 جىلى اگرو­ونەر­كا­سىپ كەشەنىنە 27,7 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلدى, ونىڭ 6 ميلليارد تەڭگەسى تىكەلەي مەملەكەتتىك قولداۋ باع­دار­­لامالارىنىڭ ەنشىسىندە. ىلعال ۇنەمدە­گىش تەح­نولوگيانى پايدالا­ناتىن ءداندى جانە بۇرشاق دا­قىل­دارى القابىنىڭ كو­لە­مى 2,7 ميلليون گەكتارعا نەمەسە بارلىق ەگىس القا­بى­نىڭ 60 پايىزىنا جەتىپ, 2009 جىلعا قاراعاندا  130 مىڭ گەكتارعا اسىپ ءتۇستى. ونىمدىلىگى جوعارى 193 اس­تىق جينايتىن كومباين مەن 46 تۇقىم سەبۋ كەشەنى قو­سىمشا ساتىپ الىندى. سا­لانى ءارتاراپتاندىرۋ جۇ­مىستارى قارقىن الدى. كوك­تەمگى ناۋقانعا دا­يىن­دىق تا ويداعىداي. جولداۋدا بەلگىلەنگەن تاپ­­سىرمالارعا سايكەس, اق­مولا وبلىسىندا ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دا­مى­تۋ­دىڭ جاڭا باعدارلاماسى جاسال­دى.  ءىرى سەرپىندى جو­با­لار­دىڭ قاتارىندا  ەڭ­بەك­شىل­دەر, زەرەندى جانە استراحان اۋداندارىندا 10,2 مىڭ ءىرى قارا مال با­سىنا ارنالعان 3 بوردا­قى­لاۋ الاڭى قۇرى­لى­سى بار. وبلىس اۋماعىندا 24 اسىل تۇقىمدى زاۋىت پەن شارۋاشىلىق بولسا, ونىڭ ۇستىنە, وتاندىق جانە شەتەلدىك سەلەكتسياداعى  بور­دا­قىلاۋ الاڭدارى  جەلىلەرى جۇمىس ىستەۋدە. باعدارلامانى جۇزەگە اسى­­­رۋ ناتيجەسىندە 2015 جىل­­­عا قاراي ەت ءوندىرىسى 46 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزىلەتىن بولادى. بيىلعى جى­لى بارلىق جوسپارلانعان 16 نى­ساندى  پايدالانۋعا بەرۋ قو­سىمشا  2 مىڭ جا­ڭا جۇ­مىس ورنىن قۇرۋعا جول اشادى. وسىعان سايكەس وڭدەۋشى كاسىپورىندار قۋاتتانا ءتۇس­­­كەنى تۇسىنىكتى. بىلتىر­دىڭ وزىندە 7 ميلليارد تەڭ­گەنىڭ 13 جوباسى ىسكە قو­سىلسا, مۇنىڭ 10-ى  ين­دۋس­تريالان­دىرۋ كارتا­سى­نا ەنگىزىلگەن. بۇل – مەم­لەكەتتىڭ قارجى­لاي قولداۋ كورسەتۋىنىڭ جەمىسى. – قازاقستان ءتا­ۋەلسىز­دى­گىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىن بيىلعى جى­لى استانا قالاسىنىڭ اگلو­مە­را­­تسيالىق اي­ما­عىن دا­مىتۋ ايرىقشا ماڭىزعا يە بول­ماق. بۇل ورايدا استا­نا­لىق اق­مولا وبلى­سىنا جۇك­­تە­لەر مىندەتتەر وراسان. ول ەلىمىزدىڭ العا ۇم­تىلى­سىنىڭ بەلگىسى ىسپەتتى. – ءيا, جاۋاپكەرشىلىك ءجۇ­گى ءبىزدى جىگەرلەندىرە ءتۇس­تى. استانا اينالاسىندا ورنا­لاس­قان 20 ەلدى مەكەن بو­لاشاقتا ەلوردامىزعا  سە­­رىك­تەس اۋىل­دار مەن قا­لا­لارعا اينالماق. وسى جاع­دايلارعا بايلانىس­تى, اتالعان اۋىل­داردىڭ ءار­قاي­سىسىنىڭ تۇر­عىندار سانى 2,5 ەسەگە ءوستى. جا­ڭا­دان  قۇ­رىلىپ جاتقان اگلو­مەرا­تسيا­لىق ايماقتا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى  كە­ڭىنەن قانات جاي­­عانىمەن, ونداعى ازا­مات­تاردىڭ با­سىم كوپشىلىگى ىرگەدەگى  استانا قالاسىندا جۇ­مىس ىستەۋدە. سوندىقتان, سەرىكتەس ەلدى مەكەندەردى  كور­كەيتۋ, وندا زاماناۋي تۇرمىس­تىق, مادەني جانە وندىرىستىك شارالار  كەشەنىن ورنىق­تى­رۋ, جاڭا جۇمىس ورىن­دارىن اشۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ  باسىم با­عىت­تا­رى قاتارىندا قاراس­تى­رى­لۋدا. اتالعان ماسە­لەگە قا­تىستى ارنايى باعدار­لاما قا­بىلدانباق. ول  2011-2013 جىل­­داردى قامتيدى. وسى­عان سايكەس, جاڭادان 6 ورتا مەكتەپ, 7 بالالار  باق­شاسى, 17 دەن­ساۋلىق ساق­­تاۋ مەكەمەسى, باسقا دا الەۋمەتتىك-ونەركاسىپتىك نى­سان­دار بوي  كوتەرىپ, 848 شا­قىرىمدىق ەلەكترمەن قام­تۋ جەلىسى تارتىلىپ, 200 كيلومەترلىك اۆتوكولىك جو­لى ءجون­دەلەدى جانە ينجەنەرلىك ين­فرا­قۇرى­لىم­دار قاتارعا قو­سىلادى. بۇل ماقساتقا 40,4 ميلليارد تەڭگە بولىنبەك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­­­­­­­سىرماسىنا سايكەس,  تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ جاڭا اكىم­شىلىك ور­تالىعى – اقمول  اۋ­ىلىن ءبىرىنشى كەزەكتە سۋ جانە  ەلەكتر قۋا­تى­مەن تۇراقتى قام­تاماسىز ەتۋ, جول قۇرىلىسى, اباتتاندىرۋ مەن  كوگال­دان­دى­رۋ ماسەلەلەرىنە كو­ڭىل ءبولۋ قاجەت. رەس­پۋب­لي­كالىق  بيۋد­جەت بۇل ماق­سات­قا 118,7 ميلليون تەڭ­گە قار­جى بوساتسا, وب­لىس­تىق بيۋد­جەت­تىڭ ۇلەسى 31,3 ميلليون تەڭ­گە بو­­لىپ وتىر. ەل ءجۇ­رەگىن  جەل­­پىنت­­كەن  قام­قور­­لىق پەن قول­داۋ شارالارى ءوز قاي­تارىمىن بەرۋدە. اقمول  تۇر­عىن­دارى بىل­تىر­عى 1 قازاندا, بەلگىلەنگەن مەرزىمىنەن ءبىر اي بۇرىن تۇ­راقتى ءارى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى. قازىر مۇن­دا  تاۋلىگىنە 1,5 مىڭ تەكشە مەتر سۋ كەلىپ تۇرادى. بۇعان دەيىن ول 700 تەكشە مەتر  كو­لەمىندە بولىپ, ءار اۋلاعا كەزەگىمەن بوساتىلاتىن. جالپى, «جول  كارتاسى» باع­دارلاماسى اياسىندا اقمول اۋىلىنىڭ سۋ  جۇيەلەرىن كۇر­دە­لى جوندەۋگە 120 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, ول تۇگەل يگەرىلدى. سونداي-اق, بيۋدجەتتەن تىس قارجىلار ەسەبىنەن 40 كوشەگە شامدار ورناتىلىپ, اۋلا­ارا­لىق جولدار جوندەلدى. ۇلى وتان سوعىسىندا قازا بولعان­دار  ەسكەرتكىشى مەن ورتالىق الاڭ, «الجير» لاگەرىندە ازاپ شەككەندەر كەشەنى  كور­كەيتىلىپ, ساياجولدا 6 بيلبورد پەن 2 باننەر ورناتىلدى. ونىڭ ۇستىنە, ەلباسى تاپ­سىر­ما­سى اياسىندا 250 ورىندىق اۋرۋحانا, ەمحانا, قۋاتتى قا­زان­دىق, قوعامدىق مونشا ءجا­نە سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنى پاي­دالانۋعا قوسىلادى. بۇل جۇمىستاردى اتقارۋ ءۇشىن ال­داعى ءۇش جىلدا 12 ميلليارد 410 ميلليون  تەڭگە قارجى يگە­رۋ  كوزدەلگەن. قازىردىڭ ءوزىن­دە ەكونوميكالىق, الەۋ­مەت­تىك با­عىتتاعى جاڭا جەتى عيمارات اۋىل كوركىن اشا ءتۇس­تى. ال, مەم­لەكەتتىك «بالاپان» باع­دار­لاماسىنىڭ تۇڭعىش نى­سا­نى – 320 ورىندىق بالالار باق­­شاسى اۋدان ورتالىعى تۇر­عىندارىنىڭ بۇگىنگى سۇرانى­سىن تولىق  قامتاماسىز ەتەدى. – ششۋچە-بۋراباي كۋ­رورت­تى ايماعى ەلىمىزدىڭ تۋريزم جانە سپورت يندۋسترياسىنىڭ تۋۇستارى عانا ەمەس, رۋحاني دامۋىمىزدىڭ ورتالىعى سا­نا­لادى. كوركەم ءول­كەنى كور­كەيتۋدىڭ بۇگىنگى قا­دام­دا­رى­نا توقتالساڭىز. – بۇل – وبلىسقا جۇك­تەلگەن ابىرويلى مىندەت­تەر­دىڭ ءبىرى. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ تاپ­سىر­­ماسىمەن مۇندا ۇلتتىق باق, ارنايى ەكونو­ميكالىق اي­ماق, جۇزدەن استام تۋريستىك-ساۋىقتىرۋ مەكەمەلەرى, سپورت­تىق جانە تاريحي-تانىمدىق ور­­تالىقتار جۇمىس ىستەيدى. الەم­­دىك دەڭگەيدەگى «استانا-بۋراباي» اۆتوبانى ولكە تىرشىلىگىن كۇرت جان­داندىردى. ىسكە قوسىلعان سان-الۋان باعىت­تاعى باسقا دا نىساندار ءوڭىر تار­تىم­دىلى­عىن  ارتتىرا ءتۇستى. بۇعان قوسىمشا, زاماناۋي قۇ­رىلىستار سالۋدىڭ كەشەندى جوس­پارى جاسالدى. جوبا شەڭ­بەرىندە بىلتىر 30 كيلومەتر­لىك سۋ قۇ­بىرى ۋچاسكەسىن قاي­تا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى اياق­تالدى. ششۋچينسك قالاسىنداعى ىشكى سۋ تارتاتىن جۇيەلەردىڭ قۇرىلىسى باستالدى. مۇنىڭ ءوزى قالانىڭ شورتان كو­لىنەن سۋ تارتۋىن توقتاتادى. سون­داي-اق,  كوكشەتاۋداعى اۋە­جاي­­­دى قايتا قۇرۋ قارقىندى ءجۇرىپ جا­تىر. بۇل قادام­دا­رىمىز كۋ­رورت­تى ايماقتى كو­لىك ينفرا­قۇرى­لىمىمەن قام­­تاماسىز ەتۋ­­دىڭ ما­ڭىزدى بۋى­نى رەتىندە قاراس­تى­رىلىپ وتىر. قازىر وب­لىس­تىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن 149 ميلليون تەڭ­گەگە بۋراباي كەنتىن دامىتۋعا باعىتتالعان ين­فرا­قۇرىلىم­دار­دىڭ جوبالاۋ قۇ­جاتتارى دايىن­دالۋ ءۇس­تىندە. يگى جوس­پارلارى­مىز­دى جەدەل­دەتۋدىڭ باسقا دا شا­رالارى وي­داعىداي ءجۇرىپ جاتىر. وسى ورايدا سپورت تۋرالى ءبىر اۋىز ءسوز قوسايىن. ءبىزدىڭ 235 جەرلەسىمىز قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنا ەنگەن. جەتىستىكتەرىمىزدىڭ ول­قى ەمەستىگىن وسىنىڭ ءوزى اڭعار­تا­دى. جۋىرداعى ازيا ويىن­دا­رىنا سەگىز سپورت­شى­مىز قا­تى­سىپ, 11 مەدالدى (التاۋى ال­تىن) جەڭىپ الۋى ابى­رو­يى­مىزدى كوتەرە ءتۇستى. اعىمداعى جىلى وبلىس ورتالىعىنداعى بۇقپا كو­لى­نىڭ جاعالاۋىندا ياحت-كلۋب قۇ­رى­لىسى باستالماق. سونداي-اق, بيىل اشىق ءجا­نە جابىق ۇلكەن تەننيس ور­تا­لى­عى پاي­دالانۋعا بەرىلەدى. – اڭگىمەمىزدىڭ   با­­سىندا وب­لىس تۇر­­عىن­دا­رى­نىڭ سا­نى ار­تىپ وتىر­­­­­عان­دى­­­عىن ايتىپ ءوت­تىڭىز. ەلباسى «­نۇر وتان» حدپ­ ءحىىى سەزىن­دە سويلەگەن ءسو­زىندە قازاق­ستان­دىقتاردىڭ تۇر­عىن ءۇي جانە تۇرمىس جاع­دايىن جاقسارتۋ باسىم با­عىت بولىپ قالا بەرەتىنىن ەسكە سالدى. ءسىزدىڭ مۇندا جەكە باس­تامالارىڭىز اۋ­ىز­عا الى­نىپ ءجۇر. – بۇل – مەملەكەتتىك ءما­سەلە. ايتكەنمەن, ىزدەنبەسەك, ىلگەرى باسۋ دا بولمايدى. وب­لىستا جەر قاتىناستارى وتكىر تۇر. وتكەن جىلى 300 مىڭ گەك­تار اۋىل شارۋاشى­لى­عىن­دىق جەر سوت شەشىمىمەن اي­نالىمعا قوسىلدى. ءالى كۇنگە 5000-نان استام تۇرعىنى بار 309 ەلدى مەكەننىڭ ناق­تى­لان­عان جوس­پارى مەن كارتاسى جوق ەكەن. قازىر قارجى كوز­دەرىن قاراس­تىرۋ ناتيجەسىندە ولاردىڭ بار­لىعىنىڭ ءتيىستى قۇجاتتارى تارتىپكە كەلتىرىلۋدە. بىلتىر 46 اۋىل مەن 4 قالاعا كوپتەن كۇتكەن ساپالى اۋىز سۋ كەلدى. سونداي-اق, اۋىلدىق وكرۋگتەردى بىلىكتى مال دارىگەرلەرىمەن قامتۋ دا شەشىمىن تاۋىپ وتىر. بىلتىر بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن ەن­گىزۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياق­تالىپ, وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. وبلىسىمىزدا سول­تۇستىك ايماقتاعى بىردەن-ءبىر جاڭا ۇلگىدەگى دياگ­نوس­تي­كالىق جانە ەمدەۋ ادىستەرىن ەنگىزۋ ارقىلى وبلىس تۇرعىن­دارىنا بۇعان دەيىن ەلىمىزدىڭ ور­تالىق كلينيكالارى دەڭ­گەيىن­دە عانا مۇمكىن بولعان جوعارى ما­مان­دان­دىرىلعان  مەديتسينالىق كو­­مەك كور­سە­تى­لۋدە. وتكەن جى­لى وبلىستا 97 كارديو­حي­رۋر­گيالىق وپە­را­تسيالار, سو­نىڭ ىشىندە ءجۇ­رەككە – 80, ونكولوگيا جانە نەي­روحيرۋرگيا سا­لاسىندا – 15, سان-جامباس بۋ­ىندارىن ال­ماستىرۋ بو­يىن­شا  24 وپەراتسيا جاسالدى. وب­لىستىق اۋ­رۋحاناعا ماگنيتتىك رەزو­نانس­تىق تاموگرافتىڭ سا­تىپ الىنۋى تۇرعىن­دارىمىز­دىڭ استاناعا نەمەسە رەسەيگە بارماي اق, وزىمىزدە تولىق تەكسەرۋدەن وتۋىنە مۇمكىندىك تۋ­عى­زىپ وتىر. كوكشەتاۋ قالاسىندا كو­لىك­تىك مەديتسينانى دامىتۋ ماق­ساتىندا «كاماز ينجينيرينگ» اكتسيونەرلىك قوعا­مىن­دا جىل­جىمالى ءموبيلدى ەمدەۋ پرو­فيلاكتيكالىق بىرلىكتەرىن قۇ­راستىرۋ جۇ­مىس­تارى باس­تال­دى. وتكەن جىلى وسىنداي 14 اۆ­توكولىك قۇراستىرىلدى. مۇ­نىڭ ءوزى ءوڭىردىڭ شالعاي ەلدى مە­كەندەرى ءۇشىن ساپالى مەدي­تسينالىق كومەككە قولجەتىم­دى­لىكتى قام­تاماسىز ەتەتىن بولادى. جۇرگىزىلىپ جاتقان كەشەندى شارالار وسى سالاداعى نەگىزگى كورسەتكىشتەردى جاقسار­تۋعا ءمۇم­كىندىك بەردى. وب­لىستا ءسا­بيلەر ءولىمى 21,4 پا­يىزعا ازايىپ وتىر, ال انا ءولىمى تىركەلگەن جوق. وبلىس­تاعى دەمو­گرافيالىق ءوسىم 3,5 مىڭ ادام­دى قۇرايدى. بىلتىرعى جىلى «سا­قال­دى» قۇرىلىس سانالىپ كەلگەن اقمولا وبلىستىق اۋرۋحا­نا­سىنىڭ وڭالتۋ ورتالىعى, قا­زىرگى زامانعى قان ورتالىعى, كوكشەتاۋ قالاسىنداعى وب­لىس­تىق پەرينيتالدىق ورتا­لىق­تىڭ ايەلدەر بوساناتىن-وب­سەرۆاتسيالىق بولىمشەنىڭ قۇ­رى­لىسى اياقتالدى. بۇعان قو­سىمشا, كوكشەتاۋ قالا­سىن­دا اۋىسىمىنا 500 كەلۋشىگە ار­نالعان ەمحانانىڭ, بۋراباي اۋدانىندا تۋبەركۋلەزگە قار­سى بالالار سانا­توريىنىڭ قۇ­رىلىسى جال­عاسۋدا. «جول كار­تاسى» بو­يىنشا دەنساۋ­لىق ساقتاۋدىڭ 40 نىسانى ءجون­دەۋدەن ءوت­كىزىلدى. وبلىس­قا 181, سونىڭ ىشىندە اۋىل­دىق جەرلەرگە 54 جاس مامان كەلدى. – جۋرناليست بول­عان­دىق­­تان, ۇنەمى جولدا ءجۇ­رەمىز. اۋىل-ايماقتىڭ, ءتىپتى كەي­بىر قالالاردىڭ جۇ­پىنى كەلبەتى كوڭىلگە قاياۋ ءتۇ­سى­رەتىن. قازىر جاع­داي ءبىرشاما تۇزەلىپ قال­عانداي. – «كەشەگى بۇگىنگىگە ءول­شەم بولا المايدى» دەيدى حالىق. كەيبىر باس­شى­لار­دىڭ نەمقۇرايدىلىعىنا توزۋگە بول­مايدى. جاسامپاز قا­زاق­ستان تۇرعىندارى ءدا­ۋىر تا­لا­بىنداعى قولاي­لىلىقتارمەن ادەمى ءومىر ءسۇرۋى قاجەت. كور­كەمدىكتىڭ با­لاماسىنداي كوك­شەتاۋ  كوپ  جاعدايدا,  ءاسى­رە­سە,  ءوزى­نىڭ سىرتقى كەلبەتىمەن,  ءساۋ­­­­لەتىمەن  وزگە  وبلىس  ور­­تالىقتارىنان  ارتتا  قال­عا­نى وكىنىشتى. سوندىقتان,  2011  جىلى  وبلىس  ورتا­لى­عىن­دا, اۋداندار مەن اۋىل­دار­دا كەشەندى  شارالاردى   ءجۇ­زەگە  اسىرۋعا  باسا  ما­ڭىز  بەرۋىمىز قاجەت. بۇل  ءۇشىن  قي­راعالى  تۇرعان  نى­سانداردى ىسىرىپ, كوڭ-قوقىس  توگەتىن  ورىنداردى  جو­يىپ,  ايماقتى   تازارتۋ  مەن كوگالداندىرۋ, اعاش  وتىرعىزۋ   جۇمىستارى قا­تاڭ باقىلانادى. 2010  جى­لى  بۇل  ورايدا  ءبىرشاما  ءىس  اتقارىلدى. سەنبىلىكتەر مەن «تازا بەيسەنبىلىكتەردى» جاڭ­عىرتتىق. جىل ىشىندە 1662  يەسىز,  قۇلاعالى  تۇر­عان  قۇ­رىلىستاردىڭ   ءبىرا­زى  قايتا  جوندەلىپ, 744- ءى,  نەمەسە 45  پايىزى  ىسىرى­لىپ  تاس­تال­دى. ونىڭ ەسەسىنە, شالعاي  اۋ­ىلداردا  تۇر­مىستىق قىز­مەت  كورسەتۋ شە­بەرحانالارى,  مونشا,  شاش­تاراز,  تىگىن  تسە­حى,  كلۋب,  كىتاپحانالار كوپ­تەپ اشىلىپ جاتىر. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ بيىك مۇراتى – بولاشاق ۇرپاق ءتار­بيەسى. بىلتىر 62 ءبىلىم بەرۋ نىسانىنا 1,1 ميلليارد تەڭ­گەنىڭ كۇردەلى ءجون­دەۋى ءجۇر­گىزىلدى. ال, «جول كار­تاسى» باعدارلاماسى شەڭ­­­بەرىندە 799 ميلليون تەڭ­گەنىڭ 27 جو­باسى جۇزەگە اسى­رىلدى. عي­ما­رات­تاردى قاي­تارىپ الۋ ەسە­بىنەن 6 با­لا­باقشا,  مەملەكەتتىك «با­لا­پان» باعدار­لاما­سى­مەن 96 مەك­تەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسى قۇرىلدى. جىل ىشىندە اپات­تى جاع­دايلاردان باسقا مەك­تەپ­تەردىڭ 95 پا­يىزى ىشكى ءدا­رەتحانالارمەن قامتاماسىز ەتىل­دى. 2010 جىل­­دىڭ با­سىندا ول 40 پا­يىزدى عانا قۇراعان ەدى. – ءسوز سوڭىندا بيىلعى جىلدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى مەن ەرەكشەلىكتەرىنە توق­تا­لا كەتسەڭىز. – ەلباسى جارلىعىمەن  2011  جىل  ەل  تاۋەل­سىز­دى­گىنىڭ  20  جىلدىعى  دەپ  جا­ريا­لان­دى.  مەرەيتويدىڭ  ۇرا­نى:  «بەي­­­­بىتشىلىك  پەن   جا­سامپاز­دىق­تىڭ  20  جىلى»  دەپ  اتا­لادى. ول مەملەكەتىمىزدىڭ  جا­ڭا  تاريحىنداعى   جار­قىن  وقيعا  بولماق.   بۇل  تەك  ءبىر  عانا 2011 جىلدىڭ   وقي­عاسى  ەمەس,   تاۋەلسىزدىك جىلدا­رى­نىڭ   اي­شىقتى  جول­دارى.  Cون­­دىق­تان,  20  جىلدىق  مەرەيتوي  شىن  مانىندە  جال­پى­ۇلتتىق  مەرەكە  بولۋى ءۇشىن  ءار  قا­زاقستاندىق وعان بەلسەنە  قاتىسۋى  كەرەك. ءبىزدىڭ  باستى  ماقسا­تى­مىز – قازاقستاننىڭ   بار­لىق سا­لا­لاردا: ەكونومي­كادا, ءما­دەنيەت  پەن  قوعام­دىق ومىردە  قول  جەت­كەن  تا­بىستارىن  كور­­­­نەكى  تۇردە  نا­­سيحاتتاۋ,  وسى­­لايشا  ءار   وتان­داسى­مىز­دىڭ  ءجۇ­رەگىن­دە  ماقتانىش  سەزىمىن  ۇيا­لا­تۋ. بۇل ورايدا ءار قا­زاق­ستاندىق   ءوز  اۋىلىن­دا­عى,  ءوز  قالا­سىن­­داعى,  ءوز  كەن­تىندەگى  ءومىر­­دىڭ  قالاي­شا ءوز­گەر­گە­نىن,    تاۋەل­سىز­­­دىك   وعان  ءجا­­نە  ونىڭ  وت­باسىنا  نە بەر­­گەنىن تەرەڭ پا­­يىمداۋى  ءتيىس. بۇل  تۇر­عى­دا وسىناۋ  تو­­لايىم  تا­بىس­تار مەن جەتىستىكتەردە حال­قى­مىز­دىڭ ءبىر­­­­لىگى ۇلكەن ءرول ات­قار­عا­نىن  تاعى  ءبىر  پاش  ەتۋ  كەرەك. اعىمداعى  جىلعى   بار­لىق  ىستەردىڭ     باستى  قاعي­دا­سى: «تاۋەلسىزدىك  – بارلىق قازاقستاندىقتار  ءۇشىن   ەڭ  كيەلى  قۇندىلىق»  دەگەن  ءسوز بولۋى  ءتيىس. مۇن­داي قوعام الدىنا ۇدە­مەلى جوسپارلار قويىپ, ونى مۇلتىكسىز ورىن­دايتىنى ايدان انىق. اڭگىمەڭىز ءۇشىن راحمەت. اڭگىمەلەسكەن باقبەرگەن امالبەك,  اقمولا وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار