قازىرگى تاڭدا قازاقستان بويىنشا ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى 226 قوعامدىق كەڭەس جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنە وتكەن جىلعى 2 قاراشادا قابىلدانعان «قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى» زاڭ نەگىزىندە باقىلاۋ جاسالادى. بۇل تۋرالى كەشە ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى مارات ءازىلحانوۆ «قوعامدىق كەڭەستەر: قىزمەت تاجىريبەسى مەن ءوزارا ءىس-قيمىل تەتىكتەرى» تاقىرىبىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق سەميناردا مالىمدەدى.
جيىندى اشقان مينيسترلىك وكىلى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدا ماڭىزدى قۇرال بولىپ وتىرعانىن اڭگىمەلەپ, قۇزىرلى ورگاندار تاراپىنان شەشىم قابىلداۋدا قوعامدىق ينستيتۋتتار مەن ازاماتتاردى كەڭىنەن تارتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەتىنىن جەتكىزدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن قوعامدىق كەڭەستەرمەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى, ەركىندىگى مەن مىندەتتەرىنە قاتىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ 3800 جوباسىنا شەشىم بەرىلىپ, اكىمدەر مەن بارلىق دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك مەكەمە باسشىلارىنىڭ 600-دەن استام ەسەبى تىڭدالدى. بۇعان قوسا, وزەكتى ساۋالداردى تالقىلاعان 285 قوعامدىق تىڭداۋ ءوتتى. دەسە دە, ەلىمىزدەگى قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ باقىلاۋ وتكىزۋدەگى بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋ, جۇمىستارىندا كەزدەسەتىن پروبلەمالار, حالىقارالىق تاجىريبەلەردى دە زەرتتەپ, زەردەلەۋ جانە ولاردى يگىلىگىمىزگە پايدالانۋ وسىنداي تالقىلاۋدى قاجەت ەتتى, دەدى مارات الماس ۇلى. سونىمەن قاتار, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرىك سەيدۋمانوۆ پەن بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى تۇراقتى وكىلىنىڭ ورىنباسارى مۋنحتۋيا التانگەرەل كىرىسپە ءسوز سويلەپ, سەمينار جۇمىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن, مۇندا ايتىلعان وي-پىكىرلەردىڭ بارلىعى ساراپتالاتىنىن ايتتى.
باسقوسۋدا ورتالىق ازياداعى «INTRAC» باعدارلاماسىنىڭ ساراپشىسى انارا مولداشەۆا قىرعىزستانداعى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ قۇرىلۋ جولدارى مەن ءىس-ارەكەتتەرىندەگى وڭ نىشانداردى ءسوز ەتتى. ال قازاق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتى قىلمىستىق-پروتسەسسۋالدىق جانە جەمقورلىققا قارسى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مارات قوعاموۆ, الماتى قالالىق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى راحمان الشانوۆ, جامبىل وبلىستىق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى جاندار كارىباەۆ, «شىعىس قازاقستان وبلىستىق ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ولەگ چەرنىشوۆ جانە قاراعاندى وبلىستىق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ناتاليا ۆشيۆتسەۆا باياندامالارىندا ءوز وڭىرلەرىندەگى ۇيىمداردىڭ جۇمىستارىن سارالادى.
رەسپۋبليكالىق سەميناردىڭ ەكىنشى سەسسياسى ۇسىنىستاردى ەكشەپ, جوسپارلاردى دايارلاۋمەن, قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن قاراۋمەن جالعاستى. سونداي-اق, قاتىسۋشىلار «قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى قولداپ, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوباسىن بەكىتتى.
ءبىز شارادان سوڭ الماتى قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى, «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى راحمان الشانوۆقا جولىعىپ, پىكىرىن بىلگەن ەدىك. ول بىلاي دەدى:
– حالىقتىڭ ءار ءسوزى – ءبىزدىڭ نازارىمىزدا. ءۇش اي سايىن قوعامدىق تىڭداۋلار وتكىزەمىز. ءدال قازىرگى كەزدە جەكە پاتەر يەلەرىنىڭ جۇمىستارىن قاراپ جاتىرمىز, 60 ادامنىڭ ارىزىن قابىلدادىق. وسىلاردىڭ نەگىزىندە 81 ۇسىنىس ءتۇستى. ەندى وسىلاردى جان-جاقتى قاراي ءتۇسۋ قاجەت.
ءبىزدىڭ نەگىزگى ماقساتىمىز – حالىقتىڭ ءسوزىن مەملەكەتكە جەتكىزۋ, ۇسىنىس جاساۋ. بۇل ءۇشىن تەك قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ وي-پىكىرى ازدىق ەتۋى ءمۇمكىن. سوعان بايلانىستى 78 قوعامدىق ۇيىممەن كەلىسىمشارتقا وتىردىق. ساراپشىلاردى دا بىرگە جۇمىس ىستەۋگە شاقىرىپ, ءار قۇجاتىمىزدى زاڭ اياسىنا سياتىنداي جاساۋعا تىرىسۋدامىز. ونىمەن قوسا, قوعامدىق تىڭداۋلارىمىزعا بەلسەندى ازاماتتاردى دا شاقىرامىز. ولار دا ەل ىشىندەگى, جۇرت كوكەيىندەگى ماسەلەلەردى ورتاعا سالىپ, ۇسىنىستار ازىرلەنەدى.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»