قىتايعا ساپارىنىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان بريفينگتە مەملەكەت باسشىسى قىتايمەن اراداعى كەلىسىمدەر مەن ەكونوميكالىق بايلانىستار تۋرالى ناقتى دەرەكتەردى باياندادى. بۇل تۋرالى اقوردا حابارلايدى.
– ءبىز بۇعان دەيىنگى ۋاعدالاستىقتىڭ بارلىق ماسەلەسى بويىنشا, ماسەلەن, قازاقستان اۋماعىندا بىرلەسكەن زاماناۋي كاسىپورىن سالۋعا قاتىستى كەلىسىمگە كەلدىك. بۇل تىزىمگە 51 نىسان كىرەدى, بۇگىندە ونىڭ ەكەۋى سالىندى, جالپى قۇنى 2,5 ملرد دوللار بولاتىن ءتورت نىساننىڭ قۇرىلىسى بيىل اياقتالادى. بەس جىلدىڭ ىشىندە جالپى قۇنى 26 ملرد دوللار بولاتىن 5 كاسىپورىن سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇدان بولەك, وسى جۇمىستى قولداۋ ءۇشىن كومپانيالار اراسىندا دا, مەملەكەتتەر اراسىندا دا بىرلەسكەن قازاقستان-قىتاي قورى جۇمىس ىستەيدى. جىبەك جولىن دامىتۋ قورىن دا مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى كولىك-كوممۋنيكاتسيا بايلانىسى ەكىجاقتى كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەتىنىن ايتتى.
– جىل سايىن قازاقستان مەن قىتاي اۋماعىنان وتەتىن جۇك ءترانزيتى كولەمىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانى بايقالۋدا. اقتاۋ پورتىن پايدالانۋ ايتارلىقتاي جانداندى, وسىعان دەيىن ولاي بولماعان ەدى. بۇل جاعداي قورعاس قۇرعاق پورتىنىڭ, ۇزىندىعى 300 شاقىرىمعا جەتەتىن قورعاس-الماتى تەمىرجولىنىڭ جانە باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي تورابىنىڭ قۇرىلىسىنا بايلانىستى بولىپ وتىر. لوگيستيكالىق ورتالىقتار قۇرىلدى. بۇل كولىك توراپتارى ءوسىم نۇكتەسى بولىپ سانالادى. سونداي-اق, ءبىز ەنەرگەتيكا جانە تەحنولوگيا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى ۋاعدالاستىق, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ اسا ءىرى كەن ورنى – قاشاعاننىڭ ىسكە قوسىلۋىنا بايلانىستى قازاقستان مۇنايىن جەتكىزۋ مۇمكىندىگى ارتاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز قحر-عا 7 ملن تونناعا جۋىق مۇناي جەتكىزەمىز, بۇل كورسەتكىشتى 20 ملن تونناعا دەيىن ارتتىرۋعا, سونداي-اق قازاقستاننان قىتايعا گاز جەتكىزۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بار. وسىنىڭ ءبارى ەلدەرىمىز اراسىنداعى تاۋار اينالىمىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان بولەك, قازاقستان پرەزيدەنتى قازاقستان مەن قىتايدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلىنا ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى.
– العاش رەت قىتايعا ازىق-ت ۇلىك بيدايىن, باسقا دا ءداندى-داقىلداردى, اسبۇرشاقتار مەن مايلى داقىلدار تۇرلەرىن, سونداي-اق ەت پەن قۇس جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدىك. بۇعان دەيىن بىزدە مۇنداي بولماعان ەدى. وسىلايشا, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرىمىز ءۇشىن جول اشىلىپ وتىر. مەنىڭشە, بۇل – قۋانىشتى جاعداي. سونىمەن بىرگە, قىتاي تاراپىنىڭ تاۋار مەن فيتوسانيتارلىق ساپا جونىندە قاتاڭ تالاپتارى بار. ءبىزدىڭ شارۋالار سوعان دايىن بولۋعا ءتيىس, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قول جەتكەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ ناقتىلانۋىنا نازار اۋدارىپ, ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءتيىستى جۇمىس جۇرگىزۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– جاقىن ارادا مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ توراعاسى لي كەتسيان قازاقستانعا ساپارمەن كەلەدى دەپ جوسپارلانۋدا. كەلىسسوزدەر بارىسىندا ەلدەرىمىز بىرلەسە شەشەتىن ماسەلەلەردى قوسىمشا تالقىلايتىن بولامىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ سامميت اياسىندا باسقا دا مەملەكەتتەر مەن دەلەگاتسيالار باسشىلارىمەن ەكىجاقتى جەمىستى كەزدەسۋلەر ءوتىپ, ونىڭ بارىسىندا ءوزارا مۇددەلىلىك قالىپتاسقان ءتۇرلى ماسەلەلەر جونىندە مازمۇندى پىكىر الماسۋلار بولعانىن ايتتى.