كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ استانا قالاسىنداعى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ بىرقاتار نىساندارىن ارالاپ كوردى. بۇدان سوڭ پرەمەردىڭ توراعالىعىمەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىندە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس بولدى.
اتالعان جيىنعا ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن بىرقاتار مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولار باسشىلارى قاتىستى. سونداي-اق, ونىڭ جۇمىسىنا جوعارعى سوت توراعاسى قايرات ءمامي, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مارات بەكەتاەۆ, باس پروكۋرور جاقىپ اسانوۆ, سونىمەن قاتار, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ, قارجى جانە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرىنىڭ باسشىلارى دا شاقىرىلدى. وتىرىستا بايانداما جاساعان ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇحانبەت قاسىموۆ جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ قالىپتاسۋ بارىسى مەن ونى جەتىلدىرۋ شارالارىن باياندادى. مينيستر بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىنىڭ 30-قادامىن ورىنداۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى ىشكى ىستەر ورگاندارىنا قوعامدىق قاۋىپسىزدىك پەن ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا نىسانىنا كوشۋگە مۇمكىندىك جاساعاندىعىن ەرەكشە اتادى. «اتالعان قىزمەتتىڭ جەرگىلىكتى قوعامداستىققا ەسەپ بەرۋ مىندەتتىلىگى زاڭمەن بەكىتىلدى, ال اكىمدەر جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنە جاڭا مىندەتتەر قويىپ, ولاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قۇقىعىنا يە بولىپ وتىر. جەرگىلىكتى پوليتسيا باسشىلارى ۇنەمى ءماسليحات پەن حالىق الدىندا ەسەپ بەرەدى, دەدى قالمۇحانبەت نۇرمۇحانبەت ۇلى.
جالپى, جىل باسىنان بەرى ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارىنىڭ حالىق الدىنداعى 14,5 مىڭعا جۋىق ەسەپتىك كەزدەسۋى ءوتىپ, ولارعا ميلليونعا جۋىق ازامات جانە 7,6 مىڭنان استام جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان وكىلدەرى قاتىسقان ەكەن.
وسىنداي كەلەلى كەزدەسۋلەر بارىسىندا ىشكى ىستەر جانە وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنە قاتىستى 11,7 مىڭنان استام ەسكەرتپەلەر مەن ۇسىنىستار كولدەنەڭ تارتىلعانى بەلگىلى بولدى.
مۇنداي ەسەپتىك كەزدەسۋلەر بارىسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بەتتەرىندە جاريالانىپ وتىرعانى دا اتالماي قالمادى. كەزدەسۋلەر جەرگىلىكتى پوليتسيا جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋعا وزىندىك وڭ ىقپالىن تيگىزەدى. ويتكەنى, پوليتسيانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىمەن تىعىز قاتىناس ورناتۋىنا جانە اتالعان قىزمەت جۇمىسىنا ەكىجاقتى باقىلاۋ ورناتۋعا بارىنشا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن جانە تۇرعىندارمەن ءوزارا سەرىكتەستىككە نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناستار ورناماق. بۇل ءوز كەزەگىندە پوليتسيا جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى مەن اشىقتىعىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
ءماجىلىس بارىسىندا, سونىمەن بىرگە, بىرقاتار اۋماقتىق جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى مەن ىشكى ىستەر دەپارتامەنتتەرى باستىقتارىنىڭ ەسەپتەرى تىڭدالدى. ودان بەلگىلى بولعانداي, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا پوليتسيا جۇمىسىنىڭ جەكە كورسەتكىشتەرى جاقسارعان. تارقاتىپ ايتقاندا, جول-پاترۋلدىك پوليتسيا جاساعى قاتىسۋىمەن اشىلعان قىلمىستاردىڭ كورسەتكىشتەرى 15,2%-عا, ال ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىكى 16,8%-عا جاقسارعان. بۇدان باسقا, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋدىڭ سانى 9,4%-عا ارتقان. كەشەندى شارالار قابىلداۋ ناتيجەسىندە جول-كولىك وقيعالارى 2%-عا, جولدا قازا تاپقاندار 10,4%-عا, ال جاراقات العانداردىڭ سانى 1,5%-عا ازايعان.
رەتى كەلگەندە ايتا كەتۋ كەرەك, قازىرگى كەزدە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى قۇرامىنا كىرگەن بولىنىستەر سانى 25 مىڭ بىرلىككە جەتىپ وتىر. ايتسە دە, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋى ءالى دە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل تۇرعىدان العاندا, ۇكىمەت جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن اۆتوكولىك, بەينەتىركەگىشتەر, بايلانىس قۇرالدارى, كومپيۋتەرلىك تەحنيكامەن جابدىقتاۋ جانە ت.ب. بويىنشا بىرقاتار شارالار قابىلداعان.
جوعارىدا اتاپ كەتكەنىمىزدەي, كەڭەس جۇمىسى باستالار الدىندا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ ەلورداداعى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ءبىرقاتار نىساندارى مەن قۇرىلىمدارىن ارالادى. الدىمەن ەلوردانىڭ سول جاعالاۋىندا ورىن تەپكەن «استانا Innovations» اق-تا بولعان ك.ءماسىموۆ وسىنداعى «قاۋىپسىز قالا» جوباسى اياسىندا ەنگىزىلگەن جاڭا تەحنولوگيالارمەن تانىستى. ۇكىمەت باسشىسى استانا قالاسى تىنىس-ءتىرشىلىگىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن كەشەندى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىنىڭ مۇمكىندىگى كورسەتىلدى. سونىمەن قاتار, پرەمەر-مينيستر «سارىارقا» اۋداندىق ءىىب-دە بولىپ, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ جۇمىسى ناتيجەسىمەن, ءىىد جپق جول-پاترۋلدىك پوليتسيا پولكى جانە دەپارتامەنتتىڭ ارنايى جەدەل ارەكەت ەتۋ جاساعىمەن تانىستى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»