ەل ءىشى بولعاسىن ەلەڭ ەتكىزەر ءارتۇرلى اقپاراتتى ەستىپ جاتامىز. ءبىرى قۋانىشتى بولسا, ەندى ءبىرى قايعىلى بولىپ كەلەدى. ارينە, ءومىر بولعاسىن اق پەن قارانىڭ, باق پەن نالانىڭ الماسىپ تۇرۋى زاڭدىلىق قوي. وعان ەشكىمنىڭ وكپە ايتۋعا ورەسى جەتە قويماس, ءسىرا. جازعىرعانمەن جازالاۋعا قاۋقارىمىز جەتپەيتىنى تاعى بار. اينالدىرعان ەكى-ءۇش ايدىڭ ىشىندە ورىن العان الماتى مەن اقتوبەدەگى وقيعالار ەلدى ەسەڭگىرەتىپ تاستاعانى جاسىرىن ەمەس. قايعىلى جاعدايدىڭ سالدارىنان قانشاما وتباسى قارا جامىلىپ, اتا-انالاردىڭ كوڭىلىنە قاياۋ, كوزىنە جاس ءۇيىرىلىپ, كۇلكىسىن كۇرسىنىسكە الماستىردى. بۇنىڭ ءوزى تاعدىر تاقتاسىندا تاڭبالانىپ تۇرعاسىن, ونى كورمەي ءوتۋ مۇمكىن ەمەس.
ارينە, مۇڭعا مالىنعان ءتىرشىلىكتى كىم جاقسى كورەدى دەيسىڭ. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستاندا قايعىلى وقيعالاردان, جاراقاتتانۋ مەن ۋلانۋدان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم سانى 23,1 پايىزعا تومەندەگەن. مۇنىڭ ءوزى كوڭىلگە مەدەۋ, جانعا جۇبانىش ەمەس پە.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جول-كولىك جاراقاتىن تومەندەتۋ ماقساتىندا توتەنشە جاعدايلار كوميتەتى مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى بىرلەسە وتىرىپ كولىكتىك مەديتسينا قۇرعان بولاتىن. وندا سانيتارلىق اۆياتسيا, تراسساداعى مەديتسينالىق قۇتقارۋ پۋنكتتەرى قىزمەت كورسەتەدى. سانيتارلىق اۆياتسيا 5 جىلدىڭ ىشىندە ايماقتارداعى اۋىر حالدە جاتقان ناۋقاستارعا 6,7 مىڭ مارتە ۇشىپ بارىپ, جەدەل كومەك كورسەتكەن. ومىرگە قاۋىپ توندىرەتىن كورسەتكىشتەر بويىنشا 6 مىڭنان استام پاتسيەنت تاسىمالدانىپ, 500 وتا وقيعا ورنىندا جاسالعان.
رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار تاسجولداردىڭ اسا قاۋىپتى ۋچاسكەلەرىندە 40 مەديتسينالىق-قۇتقارۋ پۋنكتتەرى قۇرىلعان. سونىڭ نەگىزىندە 5 جىلدا جول-كولىك وقيعالارى ورىن العان جەرلەردە 4 مىڭنان استام قىزمەت كورسەتىلىپ, 12 مىڭنان اسا زارداپ شەككەندەرگە, ونىڭ ىشىندە 800 بالاعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلگەن.
سونىمەن قاتار, تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا 15 جىلدىڭ ىشىندە ورتالىق اۋداندىق, قالالىق جانە وبلىستىق اۋرۋحانالار دەڭگەيىندە سۇيەك-بۇلشىق ەت جۇيەسى زاقىمدالعان, تەرميالىق جانە حيميالىق كۇيىككە شالدىققان اۋرۋلاردى قاراۋ جانە ەمدەۋ ستاندارتتارى ازىرلەنگەن. تراۆماتولوگيا, ورتوپەديا, تەرميالىق جاراقات, جاق-بەت جاراقاتى, پوليتراۆما, نەيروتراۆما, جان ساقتاۋ, ميكروحيرۋرگيا, رەۆماتولوگيا جانە وڭالتۋ بويىنشا دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ 45 مەديتسينالىق-ەكونوميكالىق حاتتامالارى جاسالعان.
2006 جىلدان بەرى ينستيتۋتتا ءىرى بۋىندارعا وستەوسينتەز, ارتروسكوپيا, ەندوپروتەزدەۋ جاسايتىن زاماناۋي اۋديو - جانە بەينە جۇيەمەن, قۇرالدارمەن جانە مۋلياجدارمەن جابدىقتالعان مامانداردى ديپلومنان كەيىن دايىنداۋ ورتالىعى جۇمىس جاسايتىنىن دا ايتا كەتسەك دەيمىز. اتالمىش ينستيتۋت جاقىن جانە الىس شەتەلدەن جەتەكشى مامانداردى شاقىرىپ, شەبەرلىك سىنىپتارىن, سەمينار-ترەنينگتەر, كونفەرەنتسيالاردى تۇراقتى تۇردە وتكىزىپ تۇرادى.
ال 2015 جىلى ينستيتۋت ۇجىمى ۇرشىق-بۋىن حيرۋرگياسىندا ەندوپروتەزدەۋدى قولدانۋدا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى جاساپ-ەنگىزۋگە ارنالعان جۇمىستاردىڭ توپتاماسى ءۇشىن عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى ءال-فارابي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىققا يە بولعان.
الىس-جاقىن شەتەلدەردىڭ جەتەكشى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا ورتالىقتارىمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋدىڭ ناتيجەسىندە, اقش, يسپانيا, اۆستريا, شۆەيتساريا جانە گەرمانيادا وتكىزىلەتىن دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارىنا ۇيرەتەتىن ترەنينگتەر مەن سەمينارلاردا ەلىمىزدەگى ينستيتۋتتىڭ ماماندارى مەن عىلىمي كادرلارىنىڭ جۇمىسى قارالىپ, كەم-كەتىگى كەڭىنەن تۇسىندىرىلەدى. وسى جىلدارى ەۋروپا مەن اقش-تىڭ ۇزدىك كلينيكالارى بازاسىندا ەلىمىزدىڭ 100-گە جۋىق ماماندارى ءتالىم الىپ, تاجىريبەسىن شىڭداۋدا. بۇنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ مەملەكەتتىڭ مەديتسينالىق سالاسىن ودان ءارى جەتىلدىرە تۇسۋگە تاپتىرماس مۇمكىندىك بولارى ءسوزسىز.
دەنساۋلىقتىڭ قادىرىن دەرت كەلگەندە بىلەتىنىمىز ءوزىمىزدىڭ ساۋلىعىمىزعا سالعىرت قارايتىنىمىزدىڭ دالەلى عوي. توتەنشە جاعدايلار تونگەندە الدىن الۋ جولدارىنا امال جاساپ ۇيرەنسەك, امان قالۋشىلاردىڭ سانى اناعۇرلىم كوپ بولار ەدى. جەرىمىز كەڭ, حالقىمىز از بولعاسىن بىزگە ءاربىر قازاقتىڭ سانى دا, جانى دا قىمبات بولۋى كەرەك.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»