كوشەدە كەتىپ بارا جاتىپ, قۇربىممەن جولىعىپ قالدىم. اماندىقتان كەيىن: «وسى جىگىتتەرگە نە كورىنگەن؟ ءاپكەمنىڭ بالاسىنىڭ ءبىر جاسقا تولۋ قۋانىشىنا بارماق بولىپ, شاشىمدى ازداپ رەتكە كەلتىرە قويايىن دەپ جول-جونەكەي «ارتەم» بازارىنىڭ ارت جاعىنداعى جاعالاي ورنالاسقان كوپ شاشتارازدىڭ بىرىنە كىرە سالعان ەدىم. نەگىزىندە, مۇنداي ارزانقول شاشتارازداردىڭ جۇمىسىنا جۇگىنبەيمىن عوي. بىراق, قالانىڭ ورتالىعىنا بارعانعا ۋاقىت تاپشى بولعاندىقتان, امالسىزدان سولاردىڭ بىرەۋىنە باس سۇقتىم. ۇزىن بولمەنىڭ ىشىندە قاز-قاتار ءۇش ورىندىق ورنالاسىپتى. ءۇش جىگىت وتىر. «كىرىڭىز!» – دەپ قيىلدى اراسىنداعى الپامساداي بىرەۋى. ونىڭ سوزىنە ونشا ءمان بەرمەدىم. ويىم, شاش ۇلگىسىن جاسايتىن قىزدا ەدى. الايدا, ول جەردەن ونداي قىز كورىنە قويمادى.
– قانداي قىزمەت كەرەك؟ – دەدى ەكىنشى ورىندىقتا وتىرعان شاشىن سارىعا بوياعان جىگىت.
– شاش بۇيرالايتىن قىز جوق پا؟ – دەدىم.
– بۇيرالايمىز عوي, كىرىڭىز! – دەدى ءۇشىنشىسى.
بۇل ولاردىڭ قالجىڭى شىعار دەپ ويلاپ, ەرىكسىز جىميىپ شىعىپ كەتتىم. ايەلدەردىڭ شاشىن ارلەۋ ەر ادامداردىكىنە قاراعاندا الدەقايدا قيىن عوي. كەلەسى شاشتارازعا بەتتەدىم, وندا دا كىلەڭ جىگىتتەر ەكەن. ءۇشىنشىسىنىڭ ەسىگىن اشىپ ەدىم, ەكى بويجەتكەندى كەزىكتىردىم. دەرەۋ شاشىمدى رەتكە كەلتىرىپ العاننان كەيىن, سول قاتاردا ورنالاسقان سالوندارعا جاعالاي كوز جۇگىرتىپ ءوتتىم. تەڭ جارتىسىندا جىگىتتەر قايشىلارىن جارقىلداتىپ, «شاش ساندەۋدىڭ نەشە ءتۇرلى ۇلگىسىن ۇسىنامىز» دەپ تۇرعانداي. بۇرىن-سوڭدى مۇنداي توسىن جايمەن بەتپە-بەت كەلمەگەن ەدىم. سوندا قالاي, ەرلەر اقشا تابۋدىڭ مەيلىنشە جەڭىل جولىن تاڭداپ كەتكەن بە؟» – دەدى تاڭدانىسىن جاسىرا الماي.
قۇربىمنىڭ ايتۋىنشا, ونداعى جىگىتتەردىڭ باسىم كوبى ءوز جۇمىسىن ساپالى ىستەي المايتىن دا سياقتى. بۇل كاسىپكە ماماندانۋدىڭ ارنايى كۋرسىنان وتپەي-اق, اركىمنەن ءبىر-ەكى رەت كورگەنى بويىنشا شاش قيا بەرەتىن كورىنەدى.
بۇل جاعداي شىنىمەن دە ادامدى ءسال دە بولسا ويلاندىرادى ەكەن. ءۇلكەن ساۋدا ورتالىقتارىندا وزگە ۇلت جىگىتتەرىنىڭ وسىنداي جەڭىل كاسىپپەن كوپ شۇعىلداناتىنىن بايقايتىنبىز, بىراق سونشالىقتى ءمان بەرمەيتىن ەدىك. الايدا, ءبىر كوشەنىڭ بويىنداعى شاشتارازداردا ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ تەڭ جارتىسىنىڭ ءوزىمىزدىڭ قازاق جىگىتتەرى بولعانى كوزگە وعاشتاۋ كورىنەتىنى شىندىق.
قازاقتىڭ مەنتاليتەتىندە ەرلەر تەك سىرتتىڭ جۇمىسىمەن عانا اينالىسادى دەگەن قاعيدا سانامىزعا ابدەن سىڭگەن. ەر مەن نازىك جاندىلاردىڭ وزدەرىنە ساي كەلەتىن مىندەتتەرى دە ايقىن بولاتىن. ارينە, ەر ادامدار اتقاراتىن جۇمىستاردىڭ دا اۋىر-جەڭىلى بولادى. بىراق, كەيبىر جەڭىل جۇمىستاردىڭ كوبى شىنايى ونەر مەن ناعىز قارىم-قابىلەتتى قاجەت ەتەتىندىكتەن, كوبىنىڭ ونداي كاسىپتەرگە باتىلى بارا بەرمەيدى. ماسەلەن, ديزاينەرلىك جۇمىستاردىڭ كوبى كومپيۋتەردىڭ ۇڭعىل-شۇڭعىلىن جەتىك مەڭگەرگەن ازاماتتاردىڭ عانا قولىنان كەلەدى. وڭاي اقشا تابۋ ءۇشىن كەلسىن-كەلمەسىن شاشتاراز بولعىسى كەلەتىن جاڭاعىداي جىگىتتەر تۋرالى اڭگىمە تىپتەن بولەك. بۇرىنىرىقتا مۇنداي كاسىپپەن شۇعىلدانباق تۇگىلى, ونداي اڭگىمە شىقسا, ەر-ازاماتتار قالاي قارار ەكەن؟ بالكىم, قىسىلاتىن شىعار دەپ تە ويلايسىڭ.
وسىندايدا بەلگىلى جازۋشى-دراماتۋرگ دۋلات يسابەكوۆتىڭ: «...كۇن كورۋدىڭ جولىندا جاستارىمىز الاياق بولىپ العان. قازاقتىڭ وقۋ قۋعان ەمەس, كۇزەتشى جىگىتتەرى قاپتاپ كەتتى. كەيدە ويلايمىن, قازاقتىڭ جانىن كۇزەتشىلىك ساقتاپ وتىر ما دەپ. جۇمىسسىز جىگىتتەردىڭ ءبارى – كۇزەتشى...», – دەپ ايتقانى ەسكە تۇسەدى. سول كۇزەتشى جىگىتتەردىڭ قاتارىن بۇگىندە شاشتاراز جىگىتتەردىڭ تولىقتىرعانى جونىندە اڭگىمە قوزعالسا, جازۋشى اعامىز نە دەر ەكەن؟
ءومىر – تالاس-تارتىس. كۇنكورىس ءۇشىن جانتالاسقان ولاردى دا تۇسىنۋگە تىرىساسىڭ. بىراق, سوندا دا...
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا