بۇرناعى كۇنى شىمبۇلاققا قار قالىڭ ءتۇستى. العاشقىدا شىرشالاردىڭ اق ۇلپاعا ورانعان قىلقان جاپىراقتارى ءوزىنىڭ قىسقى بەينەسىن جاڭا تاپقانىنا قىزىققانىمىزبەن, قاردىڭ تولاستار ءتۇرى جوق ەكەنىنە كوزىمىز جەتكەندە قاۋىپتەنە باستادىق. كۇدىكتەنگەنىمىزدەي بولدى, تابيعات-انانىڭ جاپالاقتاعان قار مەن بۋالدىر تۇماننان تۇراتىن توسىن تارتۋى سۋپەركومبيناتسيا جارىسىن ءا دەگەندە باقانداي ءۇش ساعاتقا (10:00-13:00) كەشەۋىلدەتسە, ال ۋاقىت وتە كەلە باسەكەنىڭ كەيىنگە شەگەرىلگەنى حابارلاندى.
«ەشتەن, كەش جاقسى», اسپالى ارقان جولىمەن كەشە شىمبۇلاققا تاعى كوتەرىلدىك. اسپان شايداي اشىق ەكەن. اباي شىڭىنىڭ التىن تاجگە ۇقساس ءۇش بيىگى انىق كورىنەدى. تاۋ شاڭعىسىنىڭ سۋپەركومبيناتسيا ءتۇرى بويىنشا ايەلدەر اراسىنان العاشقى بولىپ جارىس جولىنا الماتىلىق ليۋدميلا فەدوتوۆا شىعىپ, 1 كم. 640 م. قاشىقتىقتى 1 ءمينوت 8,67 سەكونتتە قۇلديلاپ ءوتتى. ال وڭتۇستىك كورەيالىق كيم سۋن جۋ بۇل قاشىقتىقتى 1 ءمينوت 8,31 سەكونتتە سىرعاناپ, ءبىزدىڭ شەبەردەن ءسال دە بولسا جىلدام ەكەنىن دالەلدەدى. يراندىق شاڭعىشى كالحور زيدا اتتى قىزدىڭ جىلدامدىعى 1 مينوت 13,52 سەكونتكە قاراي اۋىتقىدى. وزبەك, موڭعول, پالەستينا ەلدەرىنەن كەلگەن تاۋ شاڭعىشىلارى دا سوڭعى شوعىردان تابىلدى. قورقىپ, قۇلاپ, جارىس جولىنان تىس قالىپ جاتقاندار دا جوق ەمەس ارالارىندا. تەك قانا قازاقستاندىق كسەنيا سترويلوۆا عانا ولاردان 1 ءمينوت 12. 22 سەكونت ءناتيجەسىمەن ەرەكشەلەنە ءتۇستى.
سۋپەركومبيناتسيا - سۋپەرگيگانت جانە سلالوم جارىستارىن بىرىكتىرەتىن سپورت ءتۇرى. مىسالى, سۋپەرگيگانت اسا قاتتى جىلدامدىقتى قاجەت ەتسە, سلالوم – ءجيى-ءجيى بۇرىلىستان تۇراتىن تەحنيكالىق جاعىمەن ەرەكشەلەنەدى. جارىس سوڭىندا وسى ەكى سپورت ءتۇرىنىڭ ناتيجەسى بىرگە ەسەپتەلەدى. ءسويتىپ, سۋپەركومبيناتسيا باسەكەسىنىڭ العاشقى سىنى – سۋپەرگيگانت ناتيجەسى بويىنشا كيم سون دجۋ – ءبىرىنشى, ليۋدميلا فەدوتوۆا مەن كسەنيا سترويلوۆا ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. ال بۇدان كەيىن بولاتىن سلالوم باسەكەسى بۇل ناتيجەنى قالاي قاراي وزگەرتپەك؟ ارادا ءبىر جارىم ساعات وتكەندە ول دا انىقتالىپ, سلالوم بويىنشا جارىستىڭ قورىتىندىسىندا ليۋدميلا فەدوتوۆا ازيادانىڭ التىن مەدالىنە يە بولسا, كۇمىس – وڭتۇستىك كورەي شاڭعىشىسى جەونگ سوراعا, قولا – كسەنيا سترويلوۆاعا بۇيىردى. وڭتۇستىك كورەيانىڭ التىن مەدالدان ۇمىتكەر ۇزدىك شاڭعىشىسى كيم سۋن جۋ ءجيى بۇرىلىستاردان تۇراتىن قارلى جولدا وتە جوعارعى جىلدامدىقتى يگەرە الماي, جارىس جولىنان شىعىپ قالدى.
ال تاۋ شاڭعىسىنىڭ سۋپەركومبيناتسيا ءتۇرى بويىنشا جارىس جولىنا 13 ەلدەن كەلگەن 24 سايىپقىران شىقتى. قازاقستان تاراپى بۇل باسەكەگە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇلەگى يگور زاكۋرداەۆ پەن الماتىلىق دميتري كوشكيندى ۇكىلەپ قوسىپتى. بۇل ەكى ساڭلاق مۇنىڭ الدىنداعى باسەكەلەردە ءبىر-ءبىر التىن, ءبىر-ءبىر كۇمىس مەدالعا يە بولىپ, جانكۇيەرلەر سەنىمىن اقتاعان بولاتىن.
يگوردىڭ جاسى بيىل جيىرما تورتكە, ال ءدميتريدىڭ جاسى جيىرما بەسكە تولادى. بۇل - سپورتشىلار ءۇشىن ناعىز كەمەل جاس. ءبىر قىزىعى, ولاردىڭ قارسىلاستارى اراسىندا «شاۋ تارتقان» شاڭعىشىلار دا بار بولىپ شىقتى. بىراق ولار, سوعان قاراماستان, شاڭعىدايىن «تۇلپارلارىنان» ءالى تۇسپەگەن. مىسالى, ۇندىستاندىق سپورتشى چاند لۋدحار 1972 جىلى, ال موڭعول ەلىنەن كەلگەن ارانزالزۋل چاگناا 1973 جىلى دۇنيە ەسىگىن اشىپتى.
سونىمەن, وڭتۇستىك كورەيا, موڭعوليا, ءۇندىستان, يوردانيا, يران, نەپال, قىرعىزستان, تاجىكستان, وزبەكستان سياقتى تاعى باسقا ازيا ەلدەرىنەن كەلگەن شاڭعىشىلاردىڭ «شەبەرلىكتەرىنە» بىرنەشە كۇننەن بەرى سىرالعى بولىپ قالعان ءبىزدىڭ بارىستاردىڭ قاۋىپتەنۋىنە ەشقانداي نەگىز جوق سياقتى ەدى. بىراق, سۋپەركومبيناتسيادان ۇكىلى ءۇمىتىمىز, ازيا چەمپيونى اتانىپ ۇلگەرگەن د. كوشكين...
ءجا, ول تۋرالى ءسال كەيىنىرەك. كوپ كۇتتىرگەن جارىستا شىعىس قازاقستاندىق يگور زاكۋرداەۆ جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزىپ, قۇلديلاۋ قاشىقتىعىن 1 ءمينوت 3,52 سەكونتتە جۇيتكىپ ءوتتى. ال وڭتۇستىك كورەيالىق كيم ۆووسۋنگ بۇل مەجەنى 1 ءمينوت 4,4 سەكونت ۋاقىتپەن ۇتىپ, ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. ءسويتىپ, بۇل باسەكەدەگى العاشقى سىننىڭ ناتيجەسى بويىنشا يگور زاكۋرداەۆ – ءبىرىنشى, دجۋنگ دونگحەنگ – ەكىنشى, كورەيالىق تاعى ءبىر تارلان كيم ۆوسۋنگ (1 ءمينوت 5,13 سەكونت) – ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. ال, وكىنىشكە قاراي, دميتري كوشكيننىڭ كوڭىلى الدەنەگە قوبالجىدى ما, ايتەۋىر, جاقسى-اق جۇيتكىپ كەلە جاتىپ جارىس جولىنان وقىس شىعىپ قالدى. ءبىز وسى ءساتسىزدىكتىڭ سەبەبىن سۇراعانىمىزدا ەلىمىزدىڭ تاۋ شاڭعىسى سپورتى كومانداسىنىڭ باس باپكەرى سەرگەي چااداەۆ:
– دميتري جارىس جولىن وتە جىلدام باستادى. ەشتەڭەدەن ايانعان جوق. مۇنداي تاۋەكەلمەن ءبىرىنشى ورىن الۋعا دا بولار ەدى, بىراق قاتەلىك جىبەرىپ الدى. باسەكەنىڭ اتى باسەكە عوي, – دەگەن.
دميتري كوشكيننىڭ ءوزى بولسا, جانكۇيەرلەر كوڭىلىن بەيجاي قىلعان ساتسىزدىگى جايلى:
– ۋاقىتتان ۇتۋ ءۇشىن 100%-دىق تاۋەكەلگە بەل بۋدىم. بۇل وتە جوعارى جىلدامدىق بولاتىن. ال ءبىر جالاۋشادان ەكىنشى جالاۋشاعا دەيىنگى ارالىقتاعى شۇعىل بۇرىلىستا راديۋس بويىنشا قاقپاعا ءدال كەلە الماي قاپى قالدىم, – دەگەن.
– مۇمكىن كەشەگى جاۋعان قاردىڭ كەرى اسەرى بولعان شىعار؟
–جوق, جارىس جولى كەرەمەت! كەشەگى قاردان كەيىن ءبارى جاقسى دايىندالىپتى.
كوماندانىڭ باس باپكەرى سەرگەي چااداەۆ تاۋ شاڭعىسىنىڭ شەبەرى يگور زاكۋرداەۆتىڭ ونەرىنە رازى ەكەن.
– يگوردىڭ قۇلديلاي ءجۇيتكىگەن ونەرىنە كوڭىلىم تولدى. ول شەكتەن تىس كۇش جۇمساماي-اق جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزدى. ەندى الدا سلالوم باسەكەسى كۇتىپ تۇر. كورەيا ەلىنىڭ سپورتشىسى الدىمىزدى وراپ كەتپەسە بولدى, – دەگەن ول.
باپكەر قاۋپى دۇرىس ەكەن. العاشقى باسەكەدە دميتري كوشكيننىڭ جولى بولماعاندىقتان, ەرلەر اراسىنداعى سلالومدا يگور زاكۋرداۆ التىن مەدالعا قول جەتكىزە المادى. ءسويتىپ, سۋپەركومبيناتسيا بويىنشا ءوڭتۇستىك كورەيالىق دجۋنگ دونگحەنگ – التىن, يگور زاكۋرداەۆ – كۇمىس, تاعى ءبىر كورەيلىك كيم ۆووسۋنگ قولا مەدال الدى.
سونىمەن, سۋپەركومبيناتسيا بويىنشا ساراپقا سالىنعان ەكى التىننىڭ بىرەۋى قازاقستان شاڭعىشىسى ليۋدميلا فەدوتوۆاعا, ەكىنشىسى وڭتۇستىك كورەيانىڭ ماقتانىشى دجۋنگ دونگحەنگكە بۇيىردى. سونداي-اق, كۇمىسكە – يگور زاكۋرداەۆ, قولاعا – كسەنيا سترويلوۆا يە بولدى.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى.
شىمبۇلاق شاتقالى.