الماتىدا «الاتاۋ» شيپاجايىندا ەلىمىزدەگى جەدەل جاردەم قىزمەتى, سانيتارلىق اۆياتسيا, سيمۋلياتسيالىق ورتالىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ باسىن قوسقان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. وندا يتاليا, جاپونيا, كورەيا, رەسەي, ليتۆا, ۋكراينا, قىرعىز رەسپۋبليكاسى مەن وزبەكستان ەلدەرىنەن كەلگەن ساراپشىلار شۇعىل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ سالاسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن ءسوز ەتتى. سونداي-اق, ەكى كۇنگە سوزىلعان القالى جيىن اياسىندا ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت جەدەل جاردەم قىزمەتى اراسىندا رەسپۋبليكالىق بايقاۋ ءوتىپ, وندا ءار وڭىردەن كەلگەن 9 جەدەل جاردەم بريگاداسىنىڭ كاسىبي شەبەرلىكتەرى سىنعا ءتۇستى.
قاي ۋاقىتتا دا جەدەل جاردەم كومەگى ادام ومىرىندە ايرىقشا ءرول اتقارادى. ويتكەنى, العاشقى مينۋتتاردا دەر كەزىندە ۋاقتىلى كورسەتىلگەن مەديتسينالىق كومەك اۋرۋعا اراشا تۇرادى. ەندەشە, ەلىمىز بويىنشا ءبىرىنشى رەت ۇيىم-داستىرىلىپ وتىرعان القالى جيىن دەنساۋلىق كۇزەتىندەگى وسى ءبىر اسا جاۋاپتى جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيىن, شەشىمىن تابۋدى قاجەت ەتەتىن تۇيتكىلدەر جايلى كەڭىنەن تالقىلاپ, شەتەلدىكتەرمەن ءىس-تاجىريبە الماسۋ الاڭىنا اينالدى.
كونفەرەنتسيادا ءسوز العاندار دۇنيەجۇزى بويىنشا وسى سالاداعى ارتىقشىلىقتارمەن قاتار, كەيبىر وزەكتى ماسەلەلەردى ورتاعا سالا كەلىپ, بولاشاقتا جەدەل مەديتسينالىق كومەك سالاسى بويىنشا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى, شەتەلدىك جانە ەلىمىزدىڭ مەديتسينا سالاسىنداعى وزىق تاجىريبەلەردى كەڭىنەن قولدانۋ تۋرالى ءوز ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. سونداي-اق, حالىققا قىزمەت كورسەتۋدىڭ كەز كەلگەن سالاسى بويىنشا وزگەلەرگە كورسەتەر ۇلگىسى مول جاپونيادان, كورەيادان, يتاليادان كەلگەن ماماندار قازاقستاندىق جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگىنە ايرىقشا باعا بەردى.
– بۇگىنگى جارىستىڭ ماقساتى – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمى, ونىڭ ىشىندە جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ كەز كەلگەن توتەنشە جاعدايلارعا دايىندىعى, ەگەر توسىن وقيعالار بولا قالسا, دەر كەزىندە جوعارى ساپالى مەديتسينالىق كومەك جاساي الاتىنىمىزدى كورسەتۋ, – دەدى الماتى قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءۋاليحان احمەتوۆ. مۇنداي باسقوسۋلار, باسەكەلەستىك جارىستارى جەدەل جاردەم قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋداعى كەمشىن تۇستاردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءويتكەنى, ناعىز كاسىبي جارىستاردا ماماندارىمىز شىڭدالادى, قاتەلىكتەردى بولدىرماۋعا تىرىسادى. سوڭعى جىلدارى جەدەل جاردەم ستانساسىندا بريگادالارىنىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋدا ەلەۋلى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ماسەلەن, 2011 جىلى جەدەل جاردەم بريگاداسىنىڭ شاقىرتۋلارعا جەتۋى 17 مينۋت بولسا, قازىر 12 مينۋت, ال رەسپۋبليكا بويىنشا كورسەتكىش 15 مينۋت. جالپى الماتى قالاسى اكىمدىگى تاراپىنان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا جەتكىلىكتى كوڭىل ءبولىنىپ وتىرادى. ماسەلەن, بيىل مامانداردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە 200 ملن. تەڭگە بولىنسە, الماتى اۋماعىنا قوسىلعان جاڭا ايماقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, ءماسليحاتتىڭ شەشىمىمەن الداعى ۋاقىتتا 40 جەدەل جاردەم كولىگى بەرىلمەك. دەمەك, ۋنيۆەرسيادانىڭ الدىندا جانە باسقا بۇقارالىق, سپورتتىق شارالاردا قالانىڭ جەدەل جاردەمشىلەرى حالىقارالىق ستاندارتقا ساي مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەتىن بولادى, – دەدى قالانىڭ باس دارىگەرى.
بۇگىنگى تاڭدا الماتى تۇرعىندارىنا «103» كومەگىندە 167 بريگادا قىزمەت كورسەتەدى. ستانسالاردىڭ بارلىعى قازىرگى زامانعى قۇرال-جابدىقتارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. جەدەل جاردەم ستانسالارىندا بۇگىنگى تاڭدا 2400-دەن استام دارىگەر مەن ورتا بۋىندى مەديتسينا ماماندارى قىزمەت اتقارادى. جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرى قازىرگى كەزدە وتاندىق وندىرىسىمىزدە شىعارىلعان «كومەك-03» جۇيەسىن قولدانۋدا.
– قازاقستاندا جەدەل جاردەم قىزمەتى جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىنە كامىل سەنەمىن, – دەدى ليتۆانىڭ كاۋناس قالاسىنداعى جەدەل مەديتسينالىق كومەك ستانساسىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور ن.ميكەليونيس. ويتكەنى, بىزدە وتكەن حالىقارالىق جارىستاردا ءتورت جىل قاتارىنان قازاقستاندىق كوماندا جۇلدەلى ورىندارعا يە بولدى. ياعني, ماتەريالدىق جاعىنان بولماسا, كاسىبي دەڭگەيلەرىڭىز جوعارى. ال ورتاق كەمشىلىك بار. ماسەلەن, تۇرعىندار جەدەل ءجاردەم قىزمەتىنە جاتپايتىن شاقىرتۋلار جاسايدى, كاسىبي ماماندار جەتىسپەيدى. ماسەلەن, بىزدە شەكارا اشىق. ءبىزدىڭ ديپلومدار نورۆەگيا, شۆەتسيا, دانيا ەلدەرىنە جاراي بەرەدى. ولارداعى جالاقى مولشەرى ليتۆادان الدەقايدا جوعارى بولعاندىقتان مامان تاپشىلىعى تۇراقتى ورىن الۋدا. سىزدەردەگى جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ ارتىقشىلىعى – ارنايى پەدياتريالىق, پسيحاتريالىق ماماندانعان بريگادالار بار. بىزدە جوق. ليتۆادا جەدەل جاردەم قىزمەتىندە كوبىنەسە فەلدشەرلەر جۇمىس ىستەيدى, ال دارىگەرلەر وتە از. سونداي-اق, قارجىلاندىرۋ سىزدەردە بيۋدجەت ەسەبىنەن بولسا, ليتۆادا 1998 جىلدان بۇكىل دەنساۋلىق ساقتاۋ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىمەن جۇمىس ىستەيدى. ال جارىسقا كەلسەك, وتە جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعان, ەۋروپالىق جارىستاردان ءبىر كەم ەمەس, – دەدى ليتۆالىق قوناعىمىز.
ەلىمىزدەگى تۇڭعىش وتكەن جيىن مەن بايقاۋعا قولداۋ كورسەتكەن الماتى قالاسى اكىمدىگى مەن قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىلىعىنا العىسىن بىلدىرگەن وسى ءىس-شارانىڭ نەگىزگى ۇيىمداستىرۋشىسى الماتى قالالىق جەدەل جاردەم ستانساسىنىڭ ديرەكتورى ءبىرجان وسپانوۆ ءتورت جىل بويى ليتۆادا وتكەن حالىقارالىق بايقاۋلارعا قاتىسىپ, كورىپ, ءبىلىپ جۇرگەننەن كەيىن نەگە بىزدە ۇيىمداستىرماسقا دەگەن وي بولعانىن, ءىرى مەگاپوليس توتەنشە جاعدايلار كوپ بولاتىن ايماقتىڭ بىرىنەن سانالاتىندىقتان مۇنداي حالىقارالىق باسقوسۋدىڭ مامانداردىڭ جەدەل كومەك كورسەتۋ بارىسىندا ساپالى قىزمەتى, كاسىبيلىگى, ەڭ باستىسى, قانداي ناتيجە كورسەتە الاتىنىن وزدەرى ءۇشىن بىلۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن, سونى بىلسەك, ءارى قاراي قانداي جۇمىس جۇرگىزۋدى, قانداي ءبىلىم الۋدى, تاعى ءبىر وتە ماڭىزدى ماسەلە تەك دارىگەرلەردىڭ ەمەس, مەدبيكە, اسىرەسە, فەلدشەرلەردىڭ دەڭگەيىن باعالايتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
سونىمەن, قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ارىپتەستەر قازىلىق ەتكەن بايقاۋدا رەسپۋبليكا بويىنشا قاتىسقان توعىز كوماندانىڭ اراسىنان وزدەرىنىڭ شاپشاڭدىعىمەن, جەدەلدىگىمەن, كاسىبيلىگىمەن ارىپتەستەرىن ءتانتى ەتكەن استانا قالاسىنىڭ جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرى ءبىرىنشى ورىندى يەلەنسە, سانيتارلىق اۆياتسيا قىزمەتكەرلەرى – ەكىنشى, ال الماتىنىڭ جەدەل جاردەمشىلەر كومانداسى ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى