حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءحالى, تۇرعىنداردى ەڭبەكپەن قامتاماسىز ەتۋ, الەۋمەتتىك جاردەماقىلار مەن زەينەتاقى بەرۋ جۇمىستارى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىنا قارايدى. مىنە, وتكەن جىلى وسى سالادا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋ ماقساتىندا ۇكىمەت جانە مينيسترلىك تاراپىنان ۇلكەن جۇمىستار اتقارىلىپتى. حالىقتىڭ ماقساتتى توپتارىنا كومەك كورسەتىپ, ولارعا قامقورلىق جاسايتىن ورگاننىڭ القا ماجىلىسىندە اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىنەن حاباردار بولدىق. ءداستۇرلى القا وتىرىسىنا ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ قاتىستى.
القا ماجىلىسىندە مينيسترلىكتىڭ وتكەن جىلعى جۇمىسى قانداي باعىتتاردا جۇزەگە اسىرىلعاندىعى, سونداي-اق العا قويىلىپ وتىرعان تاپسىرمالار تۋرالى حابارلاندى. مينيسترلىكتىڭ وتكەن جىلعى جۇمىسى الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا, حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ الدىن الۋعا, «ەلەكتروندى ۇكىمەت» بازاسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. گۇلشارا ابدىقالىقوۆا حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ازىرلەنىپ جاتقان جاڭا باعدارلامانىڭ باعىتتارى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
مينيستر جاڭا باعدارلاما جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋگە, حالىقتىڭ ءونىمدى جۇمىسپەن قامتىلۋىنا قولجەتىمدىلىكتىڭ كەڭەيۋىنە, ەڭبەك رىنوگىن كۇشەيتۋگە, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا ءجانە يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنا قاجەت ماماندىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعاندىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق باعدارلامادا ۇلتتىق ەڭبەك رىنوگىندا قازاقستاندىقتاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن جوعارىلاتۋ شارالارى ناقتى كورسەتىلىپ, ال شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن ەل دامۋى تۇرعىسىنان وڭتايلاندىرۋدى قاراستىرادى ەكەن. مينيستر جۇمىسپەن مەملەكەتتىك قامتاماسىز ەتۋ ساياساتىنىڭ دامۋى ءۇشىن ەڭبەك موتيۆاتسياسى مەن ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتىپ, ال يكەمدى ەڭبەك رىنوگىنىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋمەن ءۇيلەسۋى تيىستىگىن اتاپ ءوتتى.
مينيسترلىكتىڭ باقىلاۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ كوميتەتىنىڭ باسشىسى سەرىكقالي بيساقاەۆ ەلىمىزدەگى ەڭبەك قاتىناستارىنا توقتالىپ, كوميتەتتىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرى بەرگەن دەرەكتەر بويىنشا تەكسەرىلگەن كاسىپورىنداردا زياندى جانە قولايسىز ەڭبەك جاعدايلارىندا جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەر سانى وتكەن جىلى 683,1 مىڭ ادامدى قۇراعاندىعىن, ونىڭ 189 مىڭى ايەل ەكەندىگىن العا تارتتى. بۇگىنگى كۇنى 916 كاسىپورىن ەڭبەكتى قورعاۋ جانە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنىڭ حالىقارالىق جانە ۇلتتىق ستاندارتتارىن ەنگىزدى. 2010 جىلى وندىرىستە 363 ادام زارداپ شەككەن. ءوندىرىستە جاراقات الاتىندار سانى 4 پايىزعا ارتىپ وتىر, دەدى ول. كوميتەت ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن ونى قورعاۋدىڭ جاي-كۇيىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋدە, وندىرىستىك جاراقاتتانۋدى ەسەپكە الۋدى جانە ولاردى جويۋ شارالارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا شارالار اتقارۋدا.
مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز ورتالىعى تاراتقان اقپاراتتارعا ءسۇيەنسەك, 2009-2010 جىلدارى ءوڭىرلىك جۇمىسپەن قامتۋ جانە مامانداردى قايتا دايارلاۋ ستراتەگياسى («جول كارتاسى») جۇزەگە اسىرىلعان. ونى قارجىلاندىرۋعا 342,7 ملرد.تەڭگە بولىنگەن, بۇل شامامەن 9 مىڭ جوبانى ىسكە اسىرۋعا, 392 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋعا, سونداي-اق 150 مىڭ ادامدى دايارلاۋعا جانە قايتا دايارلاۋعا, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 109 مىڭ ادامدى ورنالاستىرۋعا ءمۇمكىندىك بەرىپتى.
القا وتىرىسىندا ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار تۋرالى ءماسەلە قارالدى. مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ۇكىمەتكە ەڭبەك رىنوگىنىڭ جاعدايى مەن ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ەسكەرە وتىرىپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا تۇبەگەيلى جاڭا باعدارلاما ازىرلەۋدى تاپسىرعان بولاتىن. تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مينيسترلىكتە مەملەكەتتىك جۇمىسپەن قامتۋ ساياساتىن دامىتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ءازىرلەنۋدە. ونىڭ ىشىندە ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋعا قولجەتىمدىلىكتى كەڭەيتۋ جانە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋ, ەڭبەك رىنوگىنىڭ يكەمدىلىگىن كۇشەيتۋ, زا-ماناۋي جۇمىس ورىندارىن اشۋ, ۇلتتىق ەڭبەك رىنوگىندا قازاقستاندىقتاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ, شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋدى وڭتايلاندىرۋ ءجانە ونى دامۋ ءۇشىن پايدالانۋ, يكەمدى ەڭبەك رىنوگىن الەۋمەتتىك قورعاۋمەن ۇيلەستىرۋ ۇسىنىستارى بار. وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادامداردىڭ سانى 2,7 ملن. بولدى, ونىڭ ىشىندە 1,3 ميلليونى ءوزىنىڭ جەكە شارۋاشىلىعىندا جۇمىسپەن اينالىسادى, دەدى گ.ءابدىقالىقوۆا. مۇنداي وتباسىلاردىڭ تابىسى تۇراقسىز ءارى كوپ ەمەس, ولار ادەتتە الەۋمەتتىك قورعاۋمەن جانە الەۋمەتتىك قىزمەتتەرمەن قامتىلماعان, وسىنىڭ بارلىعى ولاردىڭ كەدەيلىكتىڭ ۋىسىنان ءوزدىگىنەن شىعۋلارىنا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر.
الەۋمەتتىك سالاداعى ەسەپتى كەزەڭدە ەلباسىنىڭ الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارى ىسكە اسىرىلدى. 2010 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بازالىق زەينەتاقى تولەمدەرى ارتتىرىلىپ, ىنتىماقتى زەينەتاقىنىڭ مولشەرى 25 %-عا كوبەيدى, سونداي-اق زەينەتاقى تولەمدەرىن ەسەپتەۋ ءۇشىن ەسكەرىلەتىن تابىسقا قويىلاتىن شەكتەۋ 28 ەسەلەنگەن اەك-تەن 32 ەسەلەنگەن اەك-كە ارتتىرىلدى. ءناتيجەسىندە وتكەن جىلعى ەڭ ءتومەن زەينەتاقىنىڭ مولشەرى 18 325 تەڭگە, ورتاشا مولشەرى 27 481 تەڭگە, ال ەڭ جوعارعى مولشەرى 39 893 تەڭگەنى كورسەتتى.
انا مەن بالانى جۇيەلى الەۋمەتتىك قولداۋ قازىردىڭ وزىندە جەمىسىن بەرە باستاۋدا. بالالار ءجاردەماقىسىنا تاپسىرىلعان ءوتىنىشتەردىڭ ارتۋىنا قاراپ, ەلىمىزدە بالا تۋ سانىنىڭ وسكەندىگىن بايقاۋعا بولادى, دەيدى مينيستر. ءوتكەن جىلى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك كومەك پەن الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋعا جۇمسايتىن شىعىستار 836,3 ملرد. تەڭگە بولىپ, الەۋمەتتىك بيۋدجەتتىڭ يگەرىلۋى 99,9%-دى قۇراعان.
ءمينيستردىڭ بايانداماسىن مۇقيات تىڭداعان ۇكىمەت باسشىسى الدىمەن ءوزىنىڭ جەكە بلوگىنا كەلىپ تۇسكەن زەينەتاقىمەن قامتاماسىز ەتۋ, ەڭبەكپەن قامتۋ, جالاقى جانە جاردەماقى تولەمەۋ ءماسەلەلەرىنە قاتىستى حاتتاردى ۇسىنىپ, ونى مۇقيات تەكسەرىپ, باقىلاۋعا الۋدى تاپسىردى. كارىم ءماسىموۆ ەكونوميكالىق الەۋەتى ءتومەن ايماقتاردا ورنالاسقان تۇرعىنداردى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگى قارقىندى ايماقتارعا كوشىرۋ تۋرالى ويىن جەتكىزدى. ەلباسى سوڭعى جولداۋىندا ۇكىمەتكە وبلىس اكىمدەرىمەن بىرىگە وتىرىپ, اۋدانداردى دامىتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعاندىعىن ايتا كەلە, جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندەگى باستى ماقسات ەكونوميكالىق بەلسەندى ورتالىقتارعا كوشۋگە نيەت بىلدىرگەن ازاماتتارعا جاعداي جاساۋ, دەدى ول. جاڭا باعدارلاما الداعى 5 جىل ىشىندە 1,5 ملن. قازاقستاندىقتى جۇمىسپەن قامتۋى ءتيىس. سونداي-اق ونىڭ بارلىق باعىتتارى ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋشىلەر ماسەلەسىن تۇەگەيلى شەشۋى كەرەك دەگەن كارىم ءماسىموۆ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى گۇلشارا ابدىقالىقوۆاعا وندا حالىقتىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە قايتا وقىتۋ ماسەلەسى ەسكەرىلۋىن تاپسىردى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ويىنشا, بۇل تۇرعىنداردىڭ جاڭا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلاماعا قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەرمەك. بۇل ورايدا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى جاڭا باعدارلامانىڭ 3 باعىتتا, اتاپ ايتقاندا, جۇمىسسىزدار مەن ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋشىلەر مەن از قامتىلعان وتباسىلاردى بەلسەندى ەتۋ, ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ جۇمىلعىشتىعى اۋىل تۇرعىندارىن ەڭبەكپەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتتارى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلاتىندىعىن جەتكىزدى.
ۆەنەرا تۇگەلباي.