جىل سايىنعى جولداۋىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلدىڭ ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك-مادەني تىرشىلىگىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىنداپ كەلەدى. سان سالانى قامتىعان جولداۋدىڭ ارقاسىندا باعىت-باعدارىمىز انىقتالىپ, جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلۋدە. ەلباسى ۇستانعان ساياساتتىڭ دۇرىستىعىن حالقىمىز مەملەكەتىمىزدەگى وركەندى وزگەرىستەر ارقىلى كورىپ وتىر. حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى جىلما-جىل جاقسارا تۇسكەنى وسىنىڭ دالەلى.
پرەزيدەنتىمىزدىڭ بيىلعى جولداۋى – الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, حالىقتى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالالارىنا ارنالعاندىقتان, وزەكتى جاعدايلارعا جان-جاقتى شولۋ جاساپ, الداعى ماقساتتارىمىزدى ايقىن كورسەتۋىمەن ەرەكشەلەندى. جولداۋدا ەلباسى ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا تولىق تالداۋ جاسادى. ەكونوميكامىزدىڭ ارى قاراي دامۋى 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق جوسپاردا كورسەتىلىپ, بۇرىن اسا نازارعا الىنا بەرمەيتىن سالالاردى دامىتۋعا ناقتى قادامدار ۇسىنىپ, ءار سالاعا ايرىقشا توقتالۋىمەن ەرەكشەلەندى.
ەكونوميكانى دامىتۋ, قورلاندىرۋ, حالىقتى تۇرعىن ءۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ تاتۋلىق پەن ىنتىماقتاستىقتى بەرىك ۇستاۋ ارقىلى كەلەتىنى انىق. وسى ورايدا ەلباسى وڭدىرىستىك ەڭبەكتى دامىتىپ, ءوز ەلىمىزدى وتاندىق تاۋارلارمەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتىگىن ايتتى. وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعىنا كوپ كوڭىل بولسەك, ەندى مال شارۋاشىلىعىنا باسا نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. مال شارۋاشىلىعىن يندۋستريالاندىرۋدى دامىتۋ, ەت ونىمدەرىن كوبەيتۋ, مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ ماسەلەسىنىڭ دە وزەكتىلىگىن اتاپ كورسەتتى.
ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ وركەندەۋى مەملەكەتتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى. وسىعان بايلانىستى بيزنەسكە ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ وتىرۋ قاجەتتىگى, ميكروكرەديت بەرۋدى ۇلعايتۋ تاپسىرىلدى. قازاقستان, بەلورۋسسيا, رەسەي كەدەندىك وداعىنىڭ وڭ ناتيجەسى ايتىلىپ, ول مەملەكەتىمىزدىڭ باسەكەلەستىگىن ارتتىراتىندىعىن دالەلدەيتىنى اتالدى.
ءبىلىم ساپاسىن كوتەرىپ, مۇعالىم بەدەلىن ارتتىرۋ, جالاقىلارىن ەسەلەي ءتۇسۋ سوڭعى جىلدارى ەلباسى جولداۋىندا ۇنەمى ايتىلىپ كەلەدى. بۇل سالادا اتقارىلعان شارۋالار جەتەرلىك. ەل پرەزيدەنتىنىڭ پايىمدى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ كەشەگىدەن بۇگىنى كوش ىلگەرى.
ەلباسى جاڭا ۇلگىدەگى ۋنيۆەرسيتەت قۇرۋ, ينتەللەكتۋالدى مەكتەپتەر اشۋ, كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, ءبىلىم بەرۋدىڭ ءۇش ساتىلىق – باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا PhD ءجۇيەسىنە كوشۋ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ 2015 جىلعا دەيىن 30 پايىزىن ۇلتتىق اككرەديتاتسيادان وتكىزۋ, يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋدى ارتتىرۋ, قاشىقتىقتان وقىتۋ ءۇردىسىن ەنگىزۋدى 2015 جىلعا دەيىن 50 پايىزعا, 2020 جىلعا دەيىن 90 پايىزعا جەتكىزۋدى, ادامعا ءومىر بويى ءبىلىم بەرۋدى مىندەتتەگەنى دە بىزگە زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى.
قازىرگى تاڭدا وسى باعىتتا جۇيەلى جۇمىستار اتقارىلۋدا. جاڭا ۇلگىدەگى ۋنيۆەرسيتەت رەتىندە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىن, دارىندى بالالارعا ارنالعان ينتەللەكتۋالدى نازارباەۆ مەكتەپتەرىن اتاۋعا بولادى. پرەزيدەنت كوتەرگەن ماسەلە بويىنشا ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى اۋقىمدى جۇمىستار اتقارۋدا. اتاپ ايتقاندا, ۋنيۆەرسيتەت ءۇش ساتىلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە كوشسە, 2010 جىلى ينستيتۋتتىق اككرەديتتەۋدەن ءساتتى ءوتتى.
جولداۋدا مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ قاجەتتىگى دە ايتىلدى. 2020 جىلعا قاراي مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن قازاقستاندىقتار سانى كەم دەگەندە 95 پايىزعا جەتۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, الدا ورىس ءتىلىن دامىتىپ, جاستارىمىز ءۇش تىلدە ەركىن سويلەيتىندەي دارەجەگە جەتۋى مىندەتتەلدى.
جولداۋدا حالىقتى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ وسىدان سەگىز جىل بۇرىن باستالعاندىعى, قازىرگى تاڭدا بۇل ماسەلە ءوز شەشىمىن تاپقانى اتاپ كورسەتىلدى. 2015 جىلعا دەيىن تازا اۋىز سۋمەن قالالىق جەردە 100 پايىزعا, اۋىلدىق جەرلەردە 80 پايىزعا جەتۋ كەرەك, دەدى ەلباسى.
جىل وتكەن سايىن حالقىمىزدىڭ تۇرمىستىق دەڭگەيى كوتەرىلىپ كەلەدى. ارينە, مۇنىڭ ءبارى ەلباسى جۇرگىزگەن ساياساتتىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر. سونداي-اق قۇندى قۇجاتتا سوڭعى ون جىلدا تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى كوتەرىلسە, ءوزىمىز كۋا بولىپ ءجۇرگەندەي, جىل سايىن مىڭداعان ادام باسپانالى بولىپ جاتىر. «جول كارتاسى» باعدارلاماسى بويىنشا تۇرعىن ۇيلەرگە كۇردەلى جوندەۋلەر جۇرگىزىلۋدە.
مەملەكەت باسشىسى تاۋەلسىزدىك پەن مەملەكەتتىلىكتى ودان ءارى نىعايتىپ, قازاقستان حالقىنىڭ رۋحاني-مادەني توپتاسۋىن, ساباقتاسا جانە ىلگەرىلەي دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «2011 جىلدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى» دەپ جاريالادى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەيتويى جىل بويىنا «بەيبىتشىلىك پەن جاسامپازدىقتىڭ 20 جىلى» دەگەن ۇرانمەن اتاپ ءوتىلۋى دە مەرەي تاسىتادى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قۇندىلىعىن جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا ءسىڭىرۋ ماقساتىندا ءبىز تاعىلىمدىق-تاربيەلىك ءىس-شارالاردى جۇيەلى تۇردە ۇيىمداستىرىپ, جاس ۇرپاقتى ەلجاندىلىققا تاربيەلەيتىن بولامىز.
ەلباسى جولداۋىندا حالىققا سەنىم ءبىلدىرىپ, بولاشاقتى ءبىرگە قالاۋعا كۇش-جىگەرىن ايامايتىندىعىن, حالقىن جانىنداي جاقسى كورەتىندىگىن تەبىرەنە ايتتى. مۇنى ءبىز دە ۇلكەن ءجۇرەكپەن, ىستىق ىقىلاسپەن قابىلدادىق. جولداۋدى ىسكە اسىرۋدا ءبىر وتباسىنىڭ بالاسىنداي ەل بولىپ جۇمىلا كىرىسسەك, تاۋەلسىز قازاقستان بيىك شىڭداردان كورىنەتىنى كامىل.
قازاقستان مەرەيى – ءبىزدىڭ باقىتىمىز. دەمەك, باق پەن باقىت ورتاق, سوندىقتان دا ءبىر كىسىدەي ەڭبەك ەتۋ كىمگە بولسا دا پارىز.
ءابدىماناپ بەكتۇرعانوۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.
الماتى وبلىسى.