كەشە پارلامەنت سەناتىنىڭ كەزەكتى پلەنارلىق وتىرىسى بولىپ ءوتتى. كۇن تارتىبىندە ءماجىلىس ماقۇلداعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ جوباسى قارالدى. وتىرىستى پالاتا توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوز سويلەپ اشتى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا تولىقتىرۋ ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ءبىراۋىزدان قابىلدانعانىن جانە ونىڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەنىن, سونىڭ نەگىزىندە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋدىڭ زاڭدىق تەتىگى بەكىتىلگەنىن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بۇل شارانىڭ جۇزەگە اسۋى حالقىمىزدىڭ ىنتىماعىن نىعايتۋدىڭ بىردەن-ءبىر دۇرىس فورمۋلاسىن تاپقان ەلباسىنىڭ ەكشەلگەن شەشىمى ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. «ەلباسى رەتىندە تانىلعان, قازاقستاندى حالىقارالىق بەدەلى زور, وركەنيەتتى مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسقان پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتى قولداۋداعى ءبىزدىڭ قوعامنىڭ مىزعىماستىعى مەن بىرلىگىنە الەمدىك قوعامداستىقتىڭ كوزى تاعى دا جەتتى», – دەدى ق.توقاەۆ. پرەزيدەنتتىڭ شەشىمى مەن اتا زاڭىمىزعا تولىقتىرۋ مەن تيەسىلى كونستيتۋتسيالىق زاڭدارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ جونىندەگى ۇسىنىسى, سونداي-اق «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز» اتتى جولداۋى قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق قۇندىلىقتارعا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە باعىتتالعان ەكونوميكالىق جانە ساياسي رەفورمالاردى ودان ءارى جالعاستىرۋعا دەگەن بەرىك ۇستانىمىن كورسەتەدى. توراعا, سونىمەن قاتار, ءوز سوزىندە «نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي كەمەڭگەر ءارى جىگەرلى كوشباسشىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن مەملەكەتىمىزدىڭ جاڭعىرتۋ ستراتەگياسى تابىستى جالعاسىن تابادى», دەپ سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ اتىنان نىق سەنىم ءبىلدىردى.
زاڭ جوباسى بويىنشا دەپۋتاتتار الدىندا باياندامانى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تالعات دوناقوۆ جاسادى. زاڭدىق قۇجات ەلىمىزدە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ مۇمكىندىگىن كوزدەيتىن ءتۇزەتۋدى ىسكە اسىرۋ بولىپ تابىلادى. ياعني, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدارعا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. تارقاتىپ ايتقاندا, زاڭ جوباسىندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ پرەزيدەنت شەشىمىمەن تاعايىندالسا, سول كۇننەن باستاپ ەكى اي ىشىندە سايلاۋ وتكىزىلۋى ءتيىس. سونداي-اق كەزەكتەن تىس سايلاۋدان كەيىنگى پرەزيدەنتتىڭ كەزەكتى سايلاۋى بەس جىلدان سوڭ تاعايىندالعان مەرزىمدە جاريالانادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇدان باسقا زاڭدىق قۇجاتتا كەزەكتەن تىس سايلاۋ ءوتكىزىلگەن جاعدايدا پرەزيدەنتتىڭ انت بەرۋى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قورىتىندىسى جاريالانعان كۇننەن باستاپ ءبىر اي ىشىندە وتكىزىلەتىندىگى قاراستىرىلعان.
زاڭ جوباسى بويىنشا ءسوز العان ومىربەك بايگەلدي «نازارباەۆ فەنومەنى نەدە؟», «ەل نەگە ەلباسىنى قولدايدى؟» دەگەن ءپىكىرلەردىڭ ايتىلىپ جۇرگەنىنە وراي جاۋابىندا ونىڭ ءمانى قيىنشىلىق كورگەن حالىقتىڭ ەلباسىمەن بىرگە ەڭسە كوتەرگەنىندە جاتقاندىعىمەن ءتۇسىندىردى. ەلىمىز قازىرگى تاڭدا الدىڭعى ەلدەر قاتارىنا ىلىگىپ وتىر. ەقىۇ-عا مۇشە كەيبىر ەلدەردىڭ كەزدەسپەي جاتقانىن كەزدەستىرىپ, باس قوسا بەرمەيتىندەرىن جولىقتىرعان پرەزيدەنت كەمەڭگەرلىگى مەن ىسكەرلىگىن دالەلدەپ بەردى, دەدى سەناتور ءوز سوزىندە.
بۇدان كەيىن راشيت احمەتوۆ, يۋري كۋبايچۋك, ەدىلباي يمانقۇلوۆ, سەرىك اياعانوۆ جانە ەربولات مۇقاەۆ ءسوز سويلەدى. دەپۋتاتتار ءوز سوزدەرىندە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى شەشىمىنىڭ ورىندىلىعىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل قادام پرەزيدەنتتىڭ دەموكراتيالىق پرينتسيپتەرگە بەرىكتىگىن, ەلىمىزدىڭ تاعى ءبىر تاريحي سىناقتان سۇرىنبەي وتكەندىگىن كورسەتەدى. ەلباسى نەگىزگى زاڭىمىزدا كورىنىس تاپقان قۇندىلىقتاردى باسشىلىققا الا وتىرىپ, قيىن جاعدايدان شىعۋدىڭ وڭتايلى جولىن تابا الارىن تاعى ءبىر دالەلدەدى. دەپۋتاتتاردىڭ ايتۋىنشا, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعاسى رەتىندە مورالدىق قاسيەتى باسىم ەكەندىگىن كورسەتە ءبىلدى. ونى ەلباسىنىڭ قانشاما حالىق قولداۋ بىلدىرگەنىنە قاراماستان, ءوز وكىلەتتىگىن سوزدىرىپ الۋعا مورالدىق جانە زاڭدىق قۇقى بولسا دا ودان باس تارتۋىنان كورۋگە بولادى. ءوزىنىڭ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنە وتىرىپ, ەلباسى ناعىز ليدەر جانە كونستيتۋتسيا كەپىلى ەكەندىگىن دالەلدەي ءبىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە كەلەسى كەلەتىن ساياساتكەرلەر ءۇشىن دۇرىس باعىت ۇسىناتىن ساباق بولۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل قادامى قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەن تۇراقتىلىعى جولىنداعى دەموكراتياعا دەگەن ادالدىعىن دا ايعاقتايدى.
وسىلايشا ءوز پىكىرلەرىن بىلدىرگەن سەناتورلار ءماجىلىس ماقۇلداۋىنان وتكەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا تولىقتىرۋلار مەن وزگەرiستەر ەنگiزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق زاڭىن قابىلدادى.
اسقار تۇراپباي ۇلى.