ينتەرنەت-تەلەۆيزيا ءبىزدىڭ وركەنيەتتى وكشەلەپ-اق كەلەدى. بۇگىنگى ينتەرنەتتىڭ ىسىنە, ياعني نە كورىپ, نەنى ساتىپ الاتىنىمىزعا ەندى ونلاين-تۆ (ساندىق تەلەۆيزيا) تىكەلەي اسەر ەتەتىن بولادى. مۋلتەكراندىق تەحنولوگيانىڭ ورنىنا الۋان ءتۇرلى يىلگىش سمارتفوندار مەن سمارتبۋكتەر كەلەدى, ال ودان ءسال كەيىن گولوگرافيكالىق كورىنىستەردىڭ ءداۋىرى سالتانات قۇرماق.
ساراپشىلار دامىعان ەلدەر ونلاين تۆ-عا ءبىزدىڭ عاسىرىمىزدىڭ ەكىنشى ونجىلدىعىندا تۇگەل كوشەدى دەگەن بولجام ايتادى. بۇل دەگەنىڭىز جاڭا تەحنولوگيا قازىرگى جەرسەرىكتىك, ەفيرلىك جانە كابەلدى تەلەۆيزياعا قارسى تەگەۋرىندى باسەكەلەس بولادى دەگەن ءسوز.
ەلىمىزدە ينتەرنەت-تەلەۆيزيانى تۇڭعىش قۇرىپ, بۇگىنگى كۇندە جەمىستى جۇمىس ىستەپ جاتقان قاراعاندىلىق جۋرناليست بوتاگوز وماروۆانى اڭگىمەگە تارتقانداعى ماقساتىمىز دا باق سالاسىنداعى وسى جاڭالىقتاردىڭ جاي-جاپسارىنا قانىعا تۇسۋدەن تۋىنداعان ەدى.
– ونلاين-تەلەۆيزيانىڭ ماقسات-مۇددەسى تۋرالى, تىنىس-ءتىرلىگى جايىندا تارقاتا ايتىپ بەرسەڭىز...
– قوعامدىق ينتەرنەت-تەلەۆيزيانىڭ شىعارماشىلىق توبىنىڭ ءاربىر تاڭى مىندەتتى تۇردە بەس مينۋتتىق لەزدەمەدەن باستالادى. جۇمىسىمىزعا سىني تۇرعىدان قاراۋعا داعدىلانعانبىز. ەفيرگە كور-جەردى تىقپالامايمىز.
جالپى, ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى جۇمىس ۇدەرىسىمىز بىلايشا ءتۇزىلەدى: قانداي دا ءبىر سيۋجەت دايىن بولعان سوڭ ونى ءوزىمىزدىڭ سايت پەن يۋتۋبقا جۇكتەيمىز. ونان كەيىن تانىمال دەگەن الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ بارىنە سالامىز.
ءبىزدىڭ جاڭالىقتاردى الەۋمەتتىك جەلىلەردى پايدالانۋشىلار عانا ەمەس, جەتەكشى اقپاراتتىق اگەنتتىكتەر دە پايدالانسا ەكەن دەيمىز. شىن مانىسىندە, ءبىز ينتەرنەتتىڭ قازاقستاندىقتاردىڭ ومىرىنە تۇپكىلىكتى ەنگەنىن بىلە تۇرا ءدال وسىنداي باتىل ءارى ءتاۋەكەلگە تولى قادامعا باردىق.
– سىزدەرگە قانداي قارجى كوزدەرى قولداۋ كورسەتىپ وتىر؟ جالپى, ينتەرنەت-تەلەارنانىڭ رەداكتسيا قۇرامى تۋرالى ايتا كەتسەڭىز...
– ءبىز مەملەكەتتەن دە, قانداي دا ءبىر وليگارحتاردان دا كوك تيىن المايمىز. قازىر جارناما, فيلمدەر تۇسىرە باستادىق. بىراق, ازىرگە ولاردى ءوزىمىزدىڭ سايتىمىزعا سالعان جوقپىز. ءبىز قوعامدىق ينتەرنەت-تەلەۆيزيانى اقپاراتتىق قوقىسقا تولتىرعىمىز كەلمەيدى. سوندىقتان, جاڭالىقتارىمىز سونشالىقتى كوپ ەمەس, ەسەسىنە ولاردىڭ ساپاسى ءبىز ۇيالماي ۇسىناتىن دەڭگەيدە دەپ ويلايمىن. باسەكەنىڭ زامانىندا شاما-شارقىمىزشا تەر توگىپ ءجۇرمىز. ارينە, وڭاي ەمەس. بىراق ءبىز ءوزىمىزدىڭ ءىسىمىزدەن ءلاززات الامىز.
ءبىزدىڭ شتات التى ادامنان تۇرادى. ەكى وپەراتور, ەكى ءتىلشى, مۋلتفيلم سۋرەتشىسى جانە مەن.
– بۇگىنگى كۇندە قاراعاندى ونلاين-تەلەۆيزياسى وبلىس كولەمىندە تانىمالدىققا يە بولا باستادى. كوبىنەسە قوعامداعى وتكىر ماسەلەلەردى كورسەتىپ, اششى شىندىقتى ايتادى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە قانداي دا ءبىر قىسىمشىلىقتى سەزەسىزدەر مە؟
– قىسىم دەگەن بارشىلىق, ونى جاسىرۋعا بولمايدى. ءالبەتتە, ونى ءبىزدى جاقتىرا قويمايتىن ادامدار جاساپ وتىر دەگەن جورامالدان باسقا ەشتەڭە ايتا المايمىن. جاقىندا ءبىز قاراعاندىدا بيۋدجەتتىڭ 2 ملرد. تەڭگەسىنە سالىنعان دوستىق ءۇيى تۋرالى سىني ماتەريال جاسادىق. شىنىن ايتقاندا, ءبىزدىڭ قالادا سوڭعى ەكى جىلدا بىردە-ءبىر بالاباقشا سالىنبادى, سونىمەن قاتار وبلىستىق اۋرۋحانا 60 جىلدىق تاريحىندا جوندەۋ دەگەندى اتىمەن كورمەگەن ەدى. وسى جايتتاردى تىلگە تيەك ەتە وتىرىپ ينفوگرافيكا جاساپ, جۋرناليستىك زەرتتەۋ جۇرگىزدىك. مىنە, سودان باستاپ قورقىتىپ-ۇركىتكەن تەلەفون قوڭىراۋلارى تۇسە باستادى, بازبىرەۋلەر بيلىك تۋرالى جامان ءسوز ايتپا دەگەن سىڭايداعى ەسكەرتۋلەر جاسادى. ءتىپتى, الدەكىمدەر مەنىڭ ماشينام مەن ءۇيىمنىڭ قايدان كەلگەنىن زەرتتەپ, سۇراستىرا باستادى. مەن وندايلارعا «نەسيەلەر امان بولسىن!», دەپ كۇلە جاۋاپ بەرەمىن.
دەگەنمەن, قازىرگى تاڭدا بيلىك ورىندارىمەن ارىپتەستىك نەگىزدە قارىم-قاتىناس تۇزە باستادىق. ەگەر ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان سىن ايتىلسا, ونىڭ شىن بولاتىنىنا كەپىلدىك بەرە الامىن.
ەرەكشە توقتالا كەتكىم كەلەتىنى, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە مەملەكەتتىك تىلدەگى جاڭالىقتاردى كورەتىندەردىڭ سانى كەمىپ بارادى. وسى جايت مەنىڭ قابىرعاما قاتتى باتادى. ءماسەلەن, قاراعاندى وڭىرىندە قازاق ءتىلدى جۋرناليستيكانىڭ قولداۋ كورمەي وتىرعانى قىنجىلتادى. ءبىزدىڭ تىلشىلەر قازاق ءتىلىن بىلمەيتىندەردى اياۋسىز سىناپ ءجۇر. بۇل – دۇرىس. انا ءتىلىمىز امان تۇرعاندا, ۇلت رەتىندە ءبىز دە اسقاق بولا بەرمەكپىز.
– ونلاين-تەلەۆيزيانىڭ بولاشاعىنا وي جۇگىرتىپ, بولجام ايتا الاسىز با؟ باق-تىڭ بۇل ءتۇرى بىزدەگى تەلەارنالارعا قانشالىقتى باسەكەلەس بولا الادى؟
– ءبىز ءداستۇرلى باق-تارعا ءباسەكەلەس ەمەسپىز, ءبىز ينتەرنەتتە جۇمىس ىستەيمىز. ءبىزدىڭ جاڭالىقتاردى كوپتەگەن ادامدار ءوزارا ءبولىسىپ ءجۇر, ماتەريالدارىمىزدى باسقا باق-تار دا پايدالانا باستادى. مۇنىڭ ءوزى ءبىز ءۇشىن كورسەتكىش. سونان سوڭ, ءبىز سوڭعى كەزدەرى قازاقستاندىقتاردىڭ جاعىمدى جاڭالىقتاردى ساعىنا باستاعانىن بايقادىق. مىسالى, ءبىزدىڭ جۋىردا جاساعان دارىگەرلەر تۋرالى حابارىمىزدىڭ كورسەتىلىمى كۇن سايىن ارتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ بولاشاقتاعى ماقساتىمىز – سەنىمدى سەرىكتەستەر تاۋىپ, قازاقستان بويىنشا تىلشىلىك توراپ قۇرۋ. كاسىبي قۇرال-جابدىقتار الىپ, شتاتتى كوبەيتۋدى ارماندايمىز.
ءبىزدىڭ جوبا الەۋمەتتىك باعدارعا يە. ەلىمىزدىڭ باستى بايلىعى پايدالى قازبالار مەن اقشا ەمەس, ادامدار ەكەنىن بار داۋسىمىزبەن ايتقىمىز كەلەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
قايرات ءابىلدينوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى