مىسىردىڭ اتاقتى بيلەۋشىسى تۋتانحامون پەرعاۋىننىڭ داۋرەن سۇرگەن زامانى ادامزات دامۋىنىڭ تەمىر عاسىرىنان ءبىراز بۇرىن وتكەن ەدى. سوعان قاراماستان, زەرتتەۋشىلەر قازىر ونىڭ قابىرىنەن وسى قاتتى مەتالل قوسپاسى بار بۇيىمداردى تاۋىپ وتىر.
يتاليا مەن مىسىردىڭ عالىمدارى ەلدى ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى 1332-1323 جىلدارى بيلەگەن تۋتانحامون پەرعاۋىنمەن بىرگە كومىلگەن پىشاقتى جان-جاقتى زەرتتەپ شىقتى. ناتيجەسىندە ونىڭ تەمىر-نيكەل ارالاس مەتەوريت بولشەگىنەن جاسالعانى انىقتالدى. پىشاق, شاماسى, سالقىن كورىك ارقىلى سوعىلعان سياقتى. وسىعان بايلانىستى Meteoritics and Planetary Science اتتى ايگىلى جۋرنالدا جاريالانعان ماقالادا زەرتتەۋشىلەردىڭ بۇعان فلۋورەستسەنتتى رەنتگەن سپەكتروسكوپياسى تاسىلىمەن كوز جەتكەنى جازىلعان. اتالمىش جابدىق كومەگىمەن پىشاق قۇرامىنىڭ 11 پايىزى نيكەلدەن تۇراتىنى بەلگىلى بولعان. بۇل قارۋدىڭ كادىمگى تەمىر كەنىن بالقىتۋ جولىمەن جاسالماعانىن كورسەتەدى.
پىشاقتا بۇدان بولەك, كوبالتتىڭ بەلگىلى ءبىر مولشەرى بار ەكەن. ال جوعارى كونتسەنتراتتى كوبالت ءالى قىزۋى كۇشەيە قويماعان ەرتە كۇن جۇيەسى كەزىندە قۇرالعان. سوندىقتان كۇننىڭ قىزۋى كۇشەيگەن كەزدە جەردە پايدا بولعان تەمىر قۇرامىندا كوبالتتىڭ مولشەرى وتە از كەلەدى.
وقىمىستىلار تۋتانحامون پىشاعىنىڭ حيميالىق قۇرامىن مىسىر جەرىنە تۇسكەن باسقا بەلگىلى مەتەوريتتەر ۇلگىلەرىمەن دە سالىستىرىپ كورگەن. سوندا پەرعاۋىن پىشاعى سوعىلعان باستاپقى ماتەريالدىڭ كحارگا مەتەوريتىن قۇرايتىن جىنىسقا قاتتى ۇقسايتىنى بەلگىلى بولعان. ءسويتىپ, تۋتانحامون پىشاعىنىڭ سۇيەگى عارىشتان جەتكەن الىپ تاستان قاشالىپ جاسالعانى انىقتالىپ وتىر.
دامير قوجامقۇل