«استانا ەكسپو-2017» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ اشىلۋىنا 389 كۇن قالدى. زىمىراپ بارا جاتقان ۋاقىت! وسىدان ءتورت جىل بۇرىن العاش پاريجدە ءبۇكىلالەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسىن استانادا وتكىزۋ قۇرمەتىن جەڭىپ العان كەزدە بەس جىل كوپ ۋاقىت سياقتى كورىنگەن ەدى. مىنە, بۇگىن ەكسپو كورمەسى قالاشىعىنداعى جۇمىس قارقىنى بارىنشا قىزا تۇسكەن. وسىعان بايلانىستى كەشە «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسى ءوتىپ, كۇن تارتىبىندەگى كەلەلى ماسەلەلەر تىلگە تيەك ەتىلدى.
«ەكسپو-2017 نىساندارى قۇرىلىسىنداعى قازاقستاندىق مازمۇن» دەگەن تاقىرىپپەن وتكەن قوعامدىق كەڭەس وتىرىسىن كەڭەس توراعاسى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ اشىپ, العاشقى ءسوزدى «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق باسقارما توراعاسى احمەتجان ەسىموۆكە بەردى. «وسىدان ءۇش اپتا بۇرىن وسى زالدا مەملەكەت باسشىسى استانا قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى جانە ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە دايىندىق ماسەلەلەرىنە بايلانىستى كەڭەس وتكىزگەنى بەلگىلى. ەلباسى سالىنىپ جاتقان قۇرىلىس نىساندارىن ءوز كوزىمەن كورىپ, كورمەگە دايىندىق جۇمىستارىنىڭ ەڭ ماڭىزدى باعىتتارى بويىنشا جاسالعان باياندامالاردى تىڭداعان بولاتىن», دەپ باستادى ءوز ءسوزىن احمەتجان ەسىموۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, كورمە قالاشىعىنداعى قۇرىلىس نىساندارىنداعى جۇمىس بەلگىلەنگەن كەستە بويىنشا جۇرگىزىلۋدە. قۇرىلىس وبەكتىلەرىندە 10 مىڭعا تارتا ادام ەڭبەك ەتۋدە. سونىمەن بىرگە, ەكسپو نىساندارىنا تاۋارلار جەتكىزۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بۇكىل قازاقستان اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىنداردا 30 مىڭنان استام ادام جۇمىسقا تارتىلعان.
«ءبىز جوبانىڭ بيۋدجەتىن وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا ۇلكەن جۇمىس اتقاردىق. سونىڭ ناتيجەسىندە ۇنەمدەلگەن قارجى 131 ميلليارد تەڭگەدەن استى. قارجى ۇنەمدەۋ مۇمكىندىگىنە قاراماستان كورمەنىڭ بارلىق نىساندارى ساقتالدى», دەدى باسقارما توراعاسى. ول ءوز سوزىندە كورمەنىڭ الەۋەتتى ارىپتەستەرىنىڭ بەلسەندىلىگى بارعان سايىن ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن اتاپ كورسەتتى. «حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسى بەكىتكەن ءبىزدىڭ نەگىزگى باعدارلامامىز بويىنشا ءبىز ەكسپو-2017 كورمەسىنە 147 ميلليون ەۋرو دەمەۋشىلىك قارجى تارتۋىمىز كەرەك بولاتىن. قازىرگى كۇنگە دەيىن قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالارمەن 100 ميلليون ەۋرو مولشەرىندەگى دەمەۋشىلىك كومەك تۋرالى كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى. سونىمەن بىرگە, ءبىز 244 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتتىق. تەك قانا ينۆەستيتسيالىق جوبالار ەسەبىنەن ءبىز 5300 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا قول جەتكىزدىك. بۇل جوعارىدا مەن ايتقان جۇمىس ورىندارىنان تىس كورسەتكىش», دەدى باسقارما توراعاسى.
سونىمەن بىرگە, ا.ەسىموۆتىڭ ايتۋى بويىنشا, كورمەنى حالىقارالىق دارەجەدە ناسيحاتتاۋ جۇمىسى بەلسەندى جۇرگىزىلۋدە. ول ءۇشىن جەتەكشى الەمدىك باق-تار مەن ءىرى حالىقارالىق شارالار وتكىزۋ الاڭدارى كەڭىنەن تارتىلۋدا. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اقپارات جانە ناسيحات شارالارمەن قامتىلعان ادامدار سانى 221 ميلليوندى قۇرادى. جىل اياعىنا دەيىن بۇل كورسەتكىش 500 ميلليون ادامعا جەتسە, كورمە اشىلار قارساڭىندا الەم بويىنشا 900 ميلليون ادام كورمەگە قاتىستى شارالارمەن جانە اقپاراتتارمەن قامتىلماق.
«كۇننەن-كۇنگە ەكسپو-2017 كورمەسىنە حالىقارالىق قوعامدار تاراپىنان قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتىپ وتىرعاندىعىنا كۋا بولۋدامىز. ءدال بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كورمەگە قاتىساتىندىعىن 84 مەملەكەت جانە 14 حالىقارالىق ۇيىم راستادى. ەندى ءبىر ايعا تولار-تولماس ۋاقىتتان كەيىن ەكسپو-2017 كورمەسىنە حالىقارالىق دەڭگەيدە بيلەتتەر ساتۋ شاراسى باستالماق. «ءبىز حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزە وتىرىپ, بيلەتتەر قۇنىن تومەندەتۋگە قول جەتكىزدىك. ونداعى ماقسات – كورمە جۇمىسىن تاماشالاۋعا قازاقستاندىقتاردى بارىنشا كەڭىنەن تارتۋ جانە شەتەلدىك تۋريستەردى كوپتەپ قاتىستىرۋ بولىپ وتىر. باسقاشا ايتسام, كورمە بيلەتىنىڭ قۇنى كينوتەاترلارداعى فيلمدەرگە بارۋ قۇنىنان اسا قىمبات ەمەس. قازىردىڭ وزىندە بيلەت ساتاتىن وپەراتورلار انىقتالدى, ەندى ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن بۇل تۋرالى تولىق ماعلۇمات الاتىن بولاسىزدار», – دەدى احمەتجان ەسىموۆ.
باسقارما توراعاسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, سوڭعى ۋاقىتتا ەكسپو-2017 كورمەسىنە دايىندىق بارىسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا وتاندىق كومپانيالار بارىنشا كەڭىنەن تارتىلۋدا. قۇرىلىس جۇمىستارىندا قازاقستاندىق مازمۇنعا ەرەكشە ءمان بەرىلۋدە. «2015 جىلدىڭ تامىز ايىنا دەيىن ەكسپو قۇرىلىسىنداعى قازاقستاندىق مازمۇننىڭ كولەمى نولگە جاقىن بولعاندىعىن ەسكە سالعىم كەلەدى. ءارتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى بۇل رىنوكقا قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ «كىرۋى» ءتىپتى مۇمكىن ەمەس ەدى. وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ ءبىز كورمەگە دايىندىق جۇمىستارىنىڭ بارلىق سالاسىنا وتاندىق كومپانيالاردى قاتىستىرۋعا تىكەلەي جول اشتىق. ءبىز وسى ماقساتپەن بۇكىل قازاقستاندى ارالاپ شىقتىق. قازىرگە دەيىن بارلىق وبلىستاردىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ اكىمدىكتەرىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم جاسالدى. ءوزىمىزدىڭ باس مەردىگەرلەرىمىزدى قازاقستاندىق كومپانيالارمەن شارت جاساسۋعا باسىمدىق بەرۋگە كوندىردىك», – دەپ اتاپ كورسەتتى احمەتجان ەسىموۆ.
بايانداماشىنىڭ ايتۋى بويىنشا, قازىر ەكسپو-2017 كورمەسىنە دايىندىق بارىسىنداعى بارلىق جۇمىستاردا قازاقستاندىق كومپانيالارعا باسىمدىق بەرىلگەن. ەلباسى «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق-تىڭ الدىنا ەكسپو نىساندارى قۇرىلىسىن سالۋ بارىسىندا قازاقستاندىق مازمۇنعا بارىنشا باسىمدىق بەرۋدى جۇكتەگەن بولاتىن. بۇگىندە كورمە قالاشىعى قۇرىلىس نىساندارىن سالۋعا 256 وتاندىق تاۋار ءوندىرۋشى تارتىلعان جانە 35 ميلليارد تەڭگە كولەمىندەگى كەلىسىمدەرگە شارت جاساسقان. جالپى, كورمە قۇرىلىسى نىساندارىنا جانە دايىندىق جۇمىستارىنا 255,8 ميلليارد تەڭگەنىڭ قىزمەتى كورسەتىلگەن, تاۋارلار مەن ماتەريالدار جەتكىزىلگەن.
كەڭەس وتىرىسى بارىسىندا «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اق-تىڭ ساتىپ الۋ جونىندەگى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اننا بوەۆا, قۇرىلىس فيرماسىنىڭ باسشىسى ماقسات سادۋاقاسوۆ جانە باسقالار ءسوز سويلەپ, ەكسپو-2017 كورمە قالاشىعىنىڭ قۇرىلىس نىساندارى جۇمىسىن جۇرگىزۋ بويىنشا قازاقستاندىق مازمۇندى ارتتىرۋ ماقساتىنداعى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»