نازەركە جۇماباي«Egemen Qazaqstan»
302 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 22 ماۋسىم، 2022

قۇندىلىقتارىمىزعا كىم قورعان بولادى؟

وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن يتاليانىڭ بىرقاتار ءىرى مادەني قالاسىن ارالاۋ باقىتى بۇيىردى. ءا دەگەندە ءبىزدى باۋراپ العانى ونداعى اتموسفەرا ەدى. بەينە ءبىر انتيكا داۋىرىنە توپ ەتە قالعانداي كۇيدى باستان كەشتىك. عاجاپ كۇي، عالامات سەزىم! نەگە؟ سەبەبى وندا شىنايىلىق بار ەدى. مادەنيەتى ءبىر باسقا، حالقىنىڭ ۇلتىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى ەرىكسىز تەبىرەنتتى. تۇرعىندارىنىڭ جانارىنان وتكەنىنە، تاريحي قۇندىلىقتارىنا دەگەن شەكسىز قۇرمەتتى كوردىك، سەزدىك. كوشە بويىنا ءسان بەرگەن كونە عيماراتتاردىڭ قۇلاعان ءار كىرپىشى مەن اجىراپ تۇسكەن ءاربىر سىلاعىنىڭ ورنىنان ءومىر ءۇنىن ىزدەگەن ادامدارى سونىسىمەن دە اياۋلى كورىندى. ال بىزدە شە؟ ءبارى كەرىسىنشە...

تەاتر • 21 ماۋسىم، 2022

بۇل – باسقا بايان!

ساحناعا تاعى ءبىر بايان كەلدى! قازاقتىڭ ارىنا بالانعان ارۋدىڭ بۇل جولى بۇرىمى ورىلمەدى، بەشپەتى توگىلمەدى، شولپىسى سىلدىرلامادى، سىرعاسى سىڭعىرلامادى... قىسقاسى، بۇل باياندا ءبارى باسقاشا.

تەاتر • 17 ماۋسىم، 2022

جاپونيادا جارقىراعان ارمان

جاقىندا جاپوندىق تانىمال Maki Asami Ballet ترۋپپاسىمەن بىرلەسە ونەر كورسەتىپ، قازاقستاندىق بالەتتىڭ جوعارى دەڭگەيىن جات ەلدە پاش ەتىپ قايتقان «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جەتەكشى ءسوليسى ارمان ورازوۆتىڭ تالانتى كۇللى كۇنشىعىس ەلى كورەرمەندەرىن ءتانتى ەتتى. ونىڭ ورىنداۋىنداعى موريس جارردىڭ مۋزىكاسىنا كورنەكتى حورەوگراف رولان پەتيدىڭ قويعان «پاريج قۇداي اناسىنىڭ سوبورى» سپەكتاكلىندەگى فەبتىڭ پارتياسى جاپوندىقتار ءۇشىن شىن مانىندە ونەردىڭ ۇلكەن جاڭالىعى بولدى.

تەاتر • 16 ماۋسىم، 2022

جاھان جانارىن جاۋلاعان

ونەر – ۇلتتىڭ ايناسى. سول ارقىلى كۇللى ۇلتتىڭ بولمىس-ءبىتىمىن عانا ەمەس، دەڭگەي-دارگەيىن دە تانۋعا ءھام تانىتۋعا بولادى. باس قالانىڭ جاس تەاترى، بيىل تاريحىنا 15 جىل تولىپ وتىرعان ىرگەلى ونەر ورداسى – نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ جاستار تەاترى ۇجىمى تەاتر مەرەيتويى اياسىندا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنداعى گاسترولدىك ساپارىن ابىرويمەن وتكىزىپ، تۇركيا مەملەكەتىنىڭ كونيا قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ «مىڭ تىنىس – ءبىر داۋىس» حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالىنەن تابىستى ورالدى.

تەاتر • 14 ماۋسىم، 2022

«زووپارك»: سۇم ءومىر اباقتى عوي سانالىعا...

قالىپقا تۇسكەن تىرلىك، ەكى ەتىل­مەيتىن بۇيرىق، وزگەر­مەيتىن ءومىر سالتى، كۇندەلىكتى ءبىرىن ءبىرى اينا-قاتەسىز قايتالايتىن ارەكەت، كوپكە ىڭعايلىنى عۇ­مىر­لىق قاعيدا ەتكەن كوڭىل­شەك­تىك، وزگەنىڭ قالاۋىن جالعاننىڭ مانىنە اينالدىرعان مىنەزسىزدىك، باسقانىڭ تالابىنا تابىنعان تابانسىزدىق، ەڭ اياعى جان قالاۋىڭدى، ىشكى ار-ۇجدانىڭدى قالىڭ توبىردىڭ كوزقاراسىنا ماتاپ بەرگەن شاراسىزدىق... تانىس تىرشىلىك پە؟ ءيا، ءيا، قا­تەلەسكەن جوقسىز، بۇل – ارقاي­سىمىزعا تيەسىلى ءبىر-بىرىنەن اۋمايتىن ەرەكشەلىكتەن ادا ءبىزدىڭ ءومىر. ترافارەتكە تۇسكەنىمىز، ينكۋباتورلىق سيپاتقا ەنگەنىمىز سونشالىق، ادام رەتىندە دارالانۋدان قالعانىمىز قاشان؟ ويتكەنى، ەرەكشەلەنۋ اينالاڭ ءۇشىن ىڭعايسىز. قوعام بەلگىلەگەن شەكارادان شىقتىڭ با – شاراسىز كۇيگە ءتۇستىڭ! دەمەك وزگەلەر سىزعان ەرەجەگە باعىنۋعا ءتيىسسىڭ. باسقا تاڭداۋ جوق! ال ەندى ءومىرىڭىزدى زووباقتاعى اڭداردان وزگەشە دەپ كورىڭىزشى!..

سۇحبات • 09 ماۋسىم، 2022

توقتار اۋباكىروۆ: قازاقتى ساقتاپ كەلگەن دە، ساقتايتىن دا – مىنەزى

اتاق، داڭق اركىمگە قونادى. بىراق سول بەدەلىن، بولمىسىن بۇزباي، قاراپايىم قالپىن ساقتاپ، ابىرويىن ادامدىق بيىگىندە اسقاقتاتا الاتىندارى سيرەك. تەگىندە ادام بالاسىن ءبىر-بىرىنەن دارالايتىن باستى قاسيەتى دە وسى – مىنەزى بولسا كەرەك. قازاقتان شىققان تۇڭعىش عارىشكەر توقتار اۋباكىروۆپەن جۇزدەسۋ بىزگە تاعى ءبىر مارتە مىنەزدىڭ قاسيەت ەكەنىن ۇعىندىرا تۇسكەندەي. باتىرلىقتىڭ شىڭى دا قالپىنان اينىماي ادام بولىپ قالۋ بولسا كەرەك. وسى ۇلكەن ەرلىكتىڭ ازامات بويىندا ساقتالعانىن كورىپ سۇيسىندىك. قاتالدىعى مەن قاراپايىمدىلىعى ءبىر بويىندا تاماشا توعىسقان عارىش كورگەن توقتاردىڭ تانىمىندا دا، بولمىسىندا دا، ءتىپتى ءومىر ءسۇرۋ قالىبىندا دا شەگى مەن شەتى جوق ەركىندىك ساقتالعانداي. ايتپەسە، قالالىق قاۋىرت ءومىردىڭ تارتىبىنە باعىنىپ، جاتباۋىر بولىپ كەتكەن مىنا قوعامدا ەسىك-قاقپاسىن ايقارا اشىپ تاستاپ ەركىن تىنىستايتۇعىن ادامدى كەزدەستىرۋىڭىزدىڭ دە سيرەك قۇبىلىسقا اينالىپ كەتكەنى قاشان...

ادەبيەت • 08 ماۋسىم، 2022

سۇلتانماحمۇت سۇيگەن سۇلۋ

كيەلى شىڭعىستاي جە­رىندە قاراتاي حالقى ەرەك­شە اسپەتتەپ، قادىر تۇ­تا­تىن مەكتەپ بار. ابدى­كەرىم بولىس سالدىرىپ، سۇل­تان­ماحمۇت ۇستازدىق ەتكەن، ورالحان وقىعان كيە­لى مەكەن. كەزىندە قارا­عايدان قيىپ سالىنعان ەكى سىنىپتىق، بۇگىندە سۇل­تانماحمۇت تورايعىروۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ «قا­راڭعى قازاق كوگىنە، ورمە­لەپ شىعىپ كۇن بولعىسى» كەلگەن قازاق اقىنىنىڭ ەل ەرتەڭى – جاس ۇرپاق ساناسىنا ءبىلىم ءنارىن سەپسەم دەگەن ارمانىنا قانات باي­لاپ قانا قويماي، جاس جۇرەگىن سەلت ەتكىزىپ، كەلتە عۇمىرىنا ماعى­نالى ءمان سىيلاعان عاشىعى، ءور التايدىڭ تەكتى ارۋى با­عي­­لا سۇلۋمەن كەزدەسۋىنە، عا­جاپ پەن عازاپ قاتار ورىل­گەن سەزىم حي­كايا­­سىن باس­تان كەشۋىنە سەبەپ بولعان­دىعىمەن دە تاريح ءۇشىن قۇندى.

كينو • 02 ماۋسىم، 2022

«جازعى كينو» – جان جادىراتار جوبا

بالالار جىلىنىڭ بالدىرعاندارعا دايىنداعان سىيى مول. سونىڭ ءبىرى – 1 ماۋسىم بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە وراي كەشە روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيىمى ۇسىنعان «جازعى كينو» الەۋمەتتىك جوباسىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى دەسەك، قاتەلەسپەيمىز. ايتۋلى جوبا اياسىندا ەلوردالىق بالدىرعاندار «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىندا جاز ايلارىندا وتكىزىلەتىن كينو كورسەتىلىمدەرىن تەگىن تاماشالاي الادى.

ونەر • 31 مامىر، 2022

«قازاق ءۆالسىنىڭ» شىرايى

ءوزى دە، ءومىرى دە تۇتاتسىمەن بيگە اينالىپ كەتكەن اسەم الەم يەسى شارا جيەنقۇلوۆانىڭ تۋعانىنا بيىل عاسىر تولدى. كوزى تىرىسىندە-اق ىزىنەن اڭىز ەرگەن ەركە قىزدىڭ ۇلتتىق كاسىبي بي ونەرىندە تۇڭعىش تا دارا جولدى سالىپ قانا قويماي، ونىڭ دامۋ جولىندا دا سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەن. بۇگىندە شارا دەسە ويىمىزعا ەڭ ءبىرىنشى سۋرەتشى گۇلفايرۋز ىسمايىلوۆا قىلقالام تىلىندە كەستەلەگەن ايگىلى «قازاق ءۆالسى» كارتيناسىنداعى ون ساۋساعى مايىسىپ جۇزىنەن نۇر شاشا ك ۇلىمدەپ تۇرعان كوركەم بەينە ورالا كەتەرى حاق.

ونەر • 20 مامىر، 2022

ەلى ەسكەندىرىن ەسكە الدى

ەلورداداعى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا ءبىر ءداۋىردىڭ مادەني تاريحىن انمەن كەستەلەگەن ءانشى، كومپوزيتور، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى، مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «اتامەكەن» اتتى ەسكە الۋ كەشى ءوتتى. كونتسەرتتە سازگەردىڭ سىرلى اندەرى ورىندالىپ، ەل بىلمەيتىن قىرلارىنان ەستەلىك ايتىلدى.