«ەڭلىك – كەبەك» تراگەدياسى – قازاق كاسىبي تەاترىنىڭ شەجىرەسىندە ايرىقشا ورنى بار تۋىندى. سپەكتاكل تاريحى 1917 جىلى ويقۇدىق جايلاۋىنداعى قويىلىمىنان باستالىپ, 1926 جىلى قىزىلوردا قالاسىندا شاڭىراق كوتەرگەن مەملەكەتتىك ۇلت تەاترىنىڭ بەدەلدى قويىلىمدارىنىڭ ءبىرى رەتىندە تاسقا باسىلدى. عاسىردان استام ۋاقىت بويى كورەرمەنىن جوعالتپاعان شىعارما ماحاببات پەن ادالدىقتى, ادامگەرشىلىك پەن ار-وجداندى ارقاۋ ەتىپ, ۇلتتىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارىن دارىپتەپ كەلەدى.
مەرەيتويلىق قويىلىمدا كلاسسيكالىق تۋىندىنىڭ يدەيالىق سالماعى مەن كوركەمدىك قۋاتى زاماناۋي ساحنالىق شەشىمدەرمەن استاسىپ, كورەرمەنگە ايرىقشا اسەر سىيلادى. تراگەديالىق ماحاببات حيكاياسى ارقىلى قوعامداعى قاتىگەزدىك پەن ادىلەتسىزدىك, جەكە تۇلعانىڭ ەركىندىگى مەن سالت-ءداستۇر تارتىسى كوركەم تۇردە بەينەلەندى. سپەكتاكل ءار بۋىن كورەرمەنىنە وي سالىپ, جۇرەككە جول تابا ءبىلدى.
سونىمەن قاتار اتاۋلى كەشتىڭ ماڭىزدى بولىگى رەتىندە تەاتر مۋزەيى ۇيىمداستىرعان «ۇلتتىق تەاتر جانە «ەڭلىك – كەبەك» قويىلىمى» اتتى ارنايى ەكسپوزيتسيا كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. كورمەدە قازاق كاسىبي تەاترىنىڭ العاشقى قادامدارىن ايعاقتايتىن سيرەك فوتوسۋرەتتەر, ساحنا كوستيۋمدەرى, رەجيسسەرلىك جازبالار, ارحيۆتىك قۇجاتتار مەن تاريحي دەرەكتەر قامتىلدى. بۇل جادىگەرلەر كورەرمەندى حح عاسىر باسىنداعى شىعارماشىلىق ورتاعا جەتەلەپ, تەاتر ونەرىنىڭ قالاي قالىپتاسىپ, كەمەلدەنگەنىن كوز الدىنا اكەلدى.
ايتا كەتەرلىگى, «ەڭلىك – كەبەك» تراگەدياسى ءار كەزەڭدە ءتۇرلى رەجيسسەرلىك ينتەرپرەتاتسيامەن ساحنالانىپ, ۇلتتىق ساحنادا ۇزدىكسىز جاڭعىرىپ كەلەدى. ول – قازاق تەاترىنىڭ كوركەمدىك ىزدەنىستەرىن, ەستەتيكالىق ەۆوليۋتسياسىن ايقىندايتىن ايرىقشا ولشەم. سوندىقتان تاريحى سوناۋ ويقۇدىق جايلاۋىنان باستالىپ, كاسىبي قازاق تەاترى تورىندە قايتا جاندانعان بۇل قويىلىمنىڭ ونەر ورداسىنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىندا قايتا ۇسىنىلۋى – تاريحي زاڭدىلىق ءارى رۋحاني ساباقتاستىقتىڭ جارقىن كورىنىسى.
عاسىرلىق تاريحتى ەنشىلەگەن م.اۋەزوۆ تەاترى مەرەيتويلىق ماۋسىم ارقىلى وتكەنگە قۇرمەت پەن بۇگىنگى شىعارماشىلىق بيىكتى ۇشتاستىرا وتىرىپ, وسىلايشا ۇلتتىق ونەردىڭ بولاشاعىنا نىق قادام جاسادى. ال «ەڭلىك – كەبەك» سول ۇلى جولدىڭ ىرگەلى مۇراسى ءارى ماڭگىلىك ءرامىزى رەتىندە قازاق ساحناسىنىڭ تورىنەن ءوز ورنىن تاعى ءبىر مارتە ايقىن كورسەتتى.
