تۇلعا • 19 قازان, 2023
كورنەكتى عالىم زەينوللا قابدولوۆ: «تاحاۋي احتانوۆ كىم؟» دەگەن سۇراققا «ۇلكەن ۇشەۋ – «قاھارلى كۇندەر», «بوران», «شىراعىڭ سونبەسىن», دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن ادەبيەتكە كەلگەن جازۋشىلاردىڭ ىشىنەن الدىمەن اۋىزعا تاحاۋي احتانوۆتىڭ ەسىمى ىلىنەدى. ول ادەبيەت ەسىگىن ءوزىنىڭ كەيبىر قاتارلاستارى سەكىلدى قاعىپ كىرگەن جوق, ەركىن اشىپ, ءاپ دەگەننەن ءوز ورنىن يەلەندى.
سۇحبات • 15 قازان, 2023
باقىت ساربالا ۇلى: قوعام ادەبي سىندى قاجەتسىنۋى كەرەك
كەيىنگى جىلدارى ادەبي سىننىڭ دامۋى كەنجەلەپ قالعان سەكىلدى. ويتكەنى جاڭا شىعارمالار تۋىپ جاتقانىمەن, سولاردىڭ كوركەمدىگى, شىنايىلىعى, جاڭالىعى تۋرالى تەرەڭنەن تولعاپ, ءادىل باعاسىن بەرەتىن ادەبي سىن از جازىلادى. شىندىعىن ايتقاندا, كاسىبي سىنشىلاردىڭ ءوزى ساۋساقپەن سانارلىق قانا. سولاردىڭ ءبىرى, ايتۋلى سىنشى, بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى باقىت ساربالا ۇلى. سىن ساردارىمەن كەزدەسىپ, وسى تاقىرىپتا اڭگىمەلەستىك.
پوەزيا • 12 قازان, 2023
قوڭىر كۇز كەلگەن سايىن كوڭىلدى ءمولدىر مۇڭ باسادى. جاز بويى كوك شالعىنعا كومكەرىلگەن دالا اجارىنان ءار تايعانداي قۋاڭ تارتا تۇسكەن. جاپ-جاسىل جاپىراقتارىنان ايىرىلعان اعاشتار دىمكاس جانداي جۇدەۋ. كۇزگى اسپاننىڭ قاباعى دا تاماق ىشپەگەن ادامداي ءجيى قاتۋلانىپ, ارا-تۇرا بۇركىپ الادى. وسىنداي سۇرەڭسىز كورىنىستەردى كورىپ, ادامدى كوڭىلسىزدىك باسادى. ومىردە قىزى ۇزاتىلىپ, قىزىعى تارقاعان اۋىل سەكىلدى تىم جۇتاڭ ورىنەدى. ونىڭ ۇستىنە كۇن قىسقارىپ, ءتۇن ۇزارا باستايدى. كەيدە سونداي ۇزاق ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىندا شىرت ۇيقىڭنان ويانىپ كەتىپ, كوز ىلە الماي باقىرايىپ جاتاسىڭ. تاڭ اعارىپ اتىپ بولمايدى. ۇيقىڭ قاشىپ كەتكەننەن كەيىن نەشە ءتۇرلى وي يەكتەپ الادى.
ادەبيەت • 08 قازان, 2023
بابالارىمىز جىلقىنى ء«تورت ت ۇلىكتىڭ تورەسى» دەپ قانا ەمەس, ەل قورعاعان ەردىڭ قاناتى دەپ دارىپتەگەن. شىنىندا دا, «مىنسە – كولىك, جەسە – ازىق, ىشسە – سۋسىن» بولعان جىلقىنىڭ قاسيەتى بولەك. كوركەم ادەبيەتىمىزدە «كەيىپكەرگە» اينالعان جىلقىلار تۋرالى جازىلعان شىعارمالاردىڭ دا قاراسى مول. سول قاتارعا بەلگىلى جازۋشى كادىربەك سەگىزباي ۇلىنىڭ «سوڭعى شابىس» اتتى اڭگىمەسىن ۇيالماي قوسۋعا بولادى. بۇل تۋىندى 1969 جىلى جازىلسا دا, قايتالاپ وقىعاندا كەشە عانا ومىرگە كەلگەندەي اسەرگە بولەيدى. اسىرەسە قالامگەردىڭ كوركەمدىك شەبەرلىگى, شىعارمانىڭ شىنايىلىعى, كەيىپكەرلەر بولمىسى – وقىرماندى ءجىپسىز بايلاپ, جەتەلەپ اكەتەدى. مۇندا ءبىر كەزدە بايگەنىڭ الدىن بەرمەگەن مەستورىنىڭ مۇڭلى تاعدىرى بايىپتى باياندالعان.
تاعزىم • 02 قازان, 2023
«جىگىتتىڭ سۇلتانى ەدى ابدىعاپار»
ارقالىق قالاسىنىڭ جانىنداعى جاڭاقالا اۋىلى ەندى رەسمي تۇردە 1916 جىلعى تورعايداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى قاھارماندارىنىڭ ءبىرى ابدىعاپار جانبوسىن ۇلىنىڭ ەسىمىمەن اتالادى. وسىعان وراي تۇعىرلى تۇلعانىڭ ەسىمىن ۇلىقتاعان مادەني ءىس-شارا ءوتتى.
ادەبيەت • 28 قىركۇيەك, 2023
شىن مانىندە, قازاق ادەبيەتىنە قۇبىلىس بولىپ كەلگەن تالانتتار وتە سيرەك. سول سيرەكتىڭ ءبىرى – ورالحان بوكەي. قابىرعالى قالامگەردىڭ شىعارمالارى تۋرالى ءسوز بولعاندا, ءبىر وقىرماندار ونىڭ قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى, ولاردىڭ جانقيارلىق ەڭبەگى تۋرالى جازعان ء«وز وتىڭدى وشىرمە» مەن التاي تاۋىنداعى ومارتاشىلاردىڭ قىم-قۋىت تىرشىلىگى ارقىلى, ونداعى تاعان اتتى جاستىڭ ماسكۇنەمدىك دەرتكە دۋشار بولعان سەبەبىن سەزىمتالدىقپەن بايانداعان «اتاۋ كەرە» رومانىن جوعارى باعالاسا, ەندى بىرەۋلەرى ادام جانىنىڭ قىرىق قاتپارىنا تەرەڭ بويلاعان پسيحولوگيالىق يىرىمدەرگە باي پوۆەستەرى مەن اڭگىمەلەرىن ءسۇيىپ وقيدى. كەلەسى ءبىر وقىرماندار پافوسقا تولى ەكپىنمەن كوركەم جازىلعان پۋبليتسيستيكاسىن جاقسى كورەدى. قىسقاسى, جازۋشىنىڭ قاي-قاي شىعارماسىنىڭ دا شوقتىعى بيىك, كەيدە ول وقىرماندى تۇڭعيىق ويعا باتىرسا, كەيدە جىلى شۋاققا بولەپ, اق جاڭبىرداي توپەلەگەن كەستەلى تىلىمەن جەلدىرتىپ وتىرادى.
سۇحبات • 14 قىركۇيەك, 2023
– اسسالاۋماعالەيكۋم, اعا! – ۋاعالەيكۋماسسالام!– قاي بالاسىڭ؟– استاناداعى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنەن حابارلاسىپ تۇرمىن, – دەپ ەدىم, پەرنەباي اعانىڭ داۋىسى جادىراپ: – اينالايىن, سوناۋ باس قالادان قوڭىراۋ شالىپ تۇر ەكەنسىڭ, مىڭ العىس. مەن ەلىمىزدەگى باس باسىلىمنىڭ وقىرمانى عانا ەمەسپىن, تۇراقتى اۆتورىمىن. تالاي تانىمدىق ماقالالارىم, ەسسەلەرىم جارىق كوردى. جاسىم ۇلعايسا دا تۇگىن قالدىرماي وقيمىن, –دەپ اقتارىلا جونەلدى.بالا كەزىمنەن جەتكىنشەكتەرگە ارناپ جازعان شىعارمالارىن ءسۇيىپ وقىعان جازۋشىمەن ەكەۋارا اڭگىمەمىز وسىلاي باستالدى. اۋىلدا تۇرىپ-اق ادەبيەتىمىزدىڭ قازىناسىن بايىتىپ, قانشاما بالانىڭ ساناسىنا كوركەمسوز ساۋلەسىن تۇسىرگەن سىرشىل سۋرەتكەرمەن كەزدەسىپ, اڭگىمەلەسسە عوي دەپ ويلاۋشى ەدىم. سونىڭ ءساتى دە ورايىمەن كەلىپ, قابىرعالى قالامگەرمەن ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى اڭگىمەلەستىك.
ونەر • 06 قىركۇيەك, 2023
استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە كورەي سۋرەتشىسى – يلليۋستراتورى ۋ نايوننىڭ «ۋ نايونمەن قازاقستاندا كەزدەسۋ: ەرتەگىلەردەگى حانبوك» اتتى تاماشا كورمەسى اشىلدى. كورمە بولعاندا قانداي, اۋزىڭدى اشىپ, كوزىڭدى جۇماسىڭ. بۇل مازمۇندى ءىس-شارا ىرگەلى ەكى ەل اراسىنداعى مادەني الماسۋ جىلى اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى. وعان قازاقستانداعى كورەيا رەسپۋبليكاسى ەلشىلىگىنىڭ كورەي مادەني ورتالىعى مۇرىندىق بولدى.
سۇحبات • 17 شىلدە, 2023
راحمەتقاجى بەرسىمباي: الەم عالىمدارى ادام جاسۋشاسىن ءوسىرىپ, ورگانداردى جاڭالايتىن دەڭگەيگە جەتتى
كورنەكتى عالىم, كلەتكالى بيولوگيا جانە بيوتەحنولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى راحمەتقاجى بەرسىمباي ەسىمى ەلىمىزگە عانا ەمەس, شەت مەملەكەتتەرگە دە جاقسى تانىس. جاقىندا ايتۋلى اكادەميكپەن كەزدەسىپ, الەمدىك جانە وتاندىق گەنەتيكا عىلىمى تۋرالى از-كەم اڭگىمەلەستىك.
سۇحبات • 16 ماۋسىم, 2023
عىلىمدى كوتەرۋ ءۇشىن عالىمعا جاعداي تۋعىزۋ كەرەك
قازىر عىلىم كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن دامىپ بارادى. سونىڭ ناتيجەسىندە ادام تاڭعالارلىق جاڭالىقتار اشىلىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ەلدە دە كەيىنگى جىلدارى عىلىمعا ايرىقشا نازار اۋدارىلا باستادى. بولاشاقتا عىلىم قالاي داميدى, قايدا باعىت الادى؟ جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ مۇمكىندىگى قانداي؟ مىنە, وسىنداي سان ساۋالدى جاقىندا تۇركيادان اتاجۇرتقا ىسساپارمەن كەلگەن عالىم ابدىۋاقاپ قاراعا قويعان ەدىك.
