وقيعا • 01 اقپان, 2021
بيىل سان عاسىر سارىلا كۇتكەن تاۋەلسىزدىك تاڭىنىڭ راۋانداعانىنا – 30 جىل. مەملەكەتىمىز ۇلى مۇرات جولىندا ءۇشىنشى ونجىلدىققا قادام باسىپ, رۋحتى تاسىتار ومىرشەڭ وركەنيەتكە ۇلى بەتبۇرىس جاسادى. تالايى تاريحتىڭ بەتىندە بەدەرلەنگەن قاسىرەتتى دە قاستەرلى وقيعالار, ءناسىلى اسىل ەلدىڭ ازاپ پەن ارپالىسقا تولى كەزەڭى, جەتىستىگى مەن جەڭىسى ءبارى – ەل جادىندا. ال سول جولدا الاش ارىستارىنىڭ قولتاڭباسى قالىپ, سان قايراتكەر-قالامگەرلەردى تۇلەتكەن, ەلدىڭ مۇڭى مەن تاريحي جەتىستىكتەرىنە كۋاگەر بولعان ەل گازەتى «ەگەمەننىڭ» عاسىرلىق ءۇنى اسقاق. ماڭدايىن كۇن سۇيگەن مەملەكەتىمىز وردا بۇزار وتىز جاسقا تولعاندا قارانار حالىقپەن قاتار جاساعان اتا باسىلىم وتىز مىڭىنشى ءنومىرىن شىعارىپ وتىر.
رۋحانيات • 18 قاڭتار, 2021
ۇلى سارىننىڭ سارقىتى – جامبىل جىراۋ
ەستە جوق ەرتە زاماننان جالعاسقان جىراۋلىق سارىندى ساقتاپ, حالىق جىرىنىڭ تۋىن جەلبىرەتكەن, جۇرتىنىڭ باسىنا تۇنەك ورناعان تالماۋ شاقتا تارپاڭ مىنەز تانىتىپ, ەزىلگەن ەلدىڭ ەڭسەسىن التىن دومبىراسىمەن اسقاقتاتقان, ءسويتىپ اسىل اماناتتى ۇرپاققا ۇلاستىرعان جامبىل اقىننىڭ مۇراسى مەن شىعارماشىلىق بولمىسى – تۇگەل تۇركى الەمىنە وشپەس ونەگە, تاعزىم ەتەر تاعىلىم.
رۋحانيات • 07 قاڭتار, 2021
مۇستافا شوقاي جانە «ياش تۇركىستان»
بۇگىن بار عۇمىرىن تۇركىستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن تۇتاستىعىنا ارناعان مۇستافا شوقايدىڭ تۋعان كۇنى. ەسكىشە 1890 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىندا, جاڭا كۇنتىزبە بويىنشا 1891 جىلدىڭ 7 قاڭتارىندا دۇنيەگە كەلگەن الاش ارداقتىسىنىڭ 130 جىلدىعىنا وراي تومەندەگى ماقالانى ۇسىنىپ وتىرمىز.
ەلباسى • 30 قاراشا, 2020
تۇگەل تۇركىنىڭ تۇعىرلى تۇلعاسى
الىپ بايتەرەكتەي تەرەڭ تامىرى قۇرلىقتارعا جايىلعان تۇركى الەمىن عاسىرلار توعىسىندا تۇرلەندىرىپ تۇلەتكەن, وسىلايشا باۋىرلاستىققا جاڭاشا باي مازمۇن بەرگەن, تۇركى ينتەگراتسياسىنىڭ ارحيتەكتورى, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكەنى جالپاق جاھانعا بەلگىلى.
رۋحانيات • 02 قاراشا, 2020
شايباني حان جانە «مەحمان ناما-ي بۋحارا»
ء«بىراز ءسوز قازاقتىڭ ءتۇبى قايدان شىققانى تۋرالى» اتتى ەڭبەگىندە ۇلى اباي: «بۇلار شاعاتاي ناسىلىنە قاراپ جۇرگەندە, جوشى ءناسىلى وزبەك حالقىن بيلەپ جۇرگەن ەكەن. سول جوشىنىڭ سيبان ياكي شيبان دەگەن بالاسىنىڭ تۇقىمىنان ءبىر بەلگىلى شايباق دەگەن حان شىعىپ, ءامىر تەمىر تۇقىمىنان ھيرات, بۇحار, سامارقان شاھارلارىن تارتىپ الىپ جۇرگەندە... ءبىزدىڭ قازاق ءبىز اۋەلدەن وزبەك جۇرتىمەن اتالاس ەدىك جانە دە شىڭعىس حان ءتىرى كۇنىندە ءبىزدى جوشىعا تاپسىرىپ ەدى, «سارت – ساداعام, وزبەك – ءوز اعام» دەپ, شايباققا قاراپ كەتىپتى», دەپ جازعانى بەلگىلى. مۇندا دانىشپاننىڭ شايباق حان دەپ وتىرعانى شايباني حان.
رۋحانيات • 19 قازان, 2020
دالانىڭ جۇپارى سىڭگەن اقجاۋلىعىندا اق باس شىڭدى الاتاۋدىڭ اسقاقتىعى بار. زەرلى القا تاعىنعان, شىمقاي كوك جىبەك جامىلعان, ءدۇريا كويلەك كيىنگەن مەيىرىمنىڭ ەڭ ۇلى مەكەنى. جالعاننىڭ جارىق ساۋلەسى جاۋقازىنداي جانىنا ءۇيىر, جايلاۋى جاسىل جەلەكتى جومارت جۇرەك يەسى. ايتىڭىزشى, بۇل دۇنيەدە ومىراۋىنا كوكتەمنىڭ گۇل دەستەسىن ورانعان انادان ارتىق جان بار ما؟!
رۋحانيات • 14 قازان, 2020
قارلىعاش قادامىمدى باسقاندا دا, توپ-توپ بالامەن ءتۇز توزاڭىن توبەگە كوتەرىپ, اسىر سالعاندا دا, قيا كەتىپ قيىر شەتتە جۇرگەندە دە جۇرەككە ۇلى ەسىمدەي ۇيالاپ, كوڭىلدەن ءبىر ۋاقىت كەتكەن ەمەس. قۋانىشتى سۇيىنشىلەپ, شاتتىقتى ەسەلەپ جەتكىزەتىن, اڭقا ءبىر كەۋىپ الابۇرتقان شاقتا ءشولدى باساتىن سۋسار مەكەن. كەپيەتىن كوكىرەگىمە قۇيىپ, كەسىردەن ساقتاعان, كەڭ الەمگە جول اشىپ, دانالىققا باپتاعان كىندىگىمدى كەسكەن جۇرت. بۇل – بابامنىڭ ءيىسى سىڭگەن توپىراق, كىندىك قانىم تامعان جەر.
تانىم • 06 قازان, 2020
بۇگىن قازاق مەملەكەتتىگى تاريحىنداعى ەلەۋلى كۇننىڭ ءبىرى. بۇدان تۋرا ءجۇز جىل بۇرىن, دالىرەك ايتقاندا 1920 جىلى 6 قازاندا ورىنبوردا قاكسر كەڭەستەرىنىڭ قۇرىلتايى ءوتىپ, العاشقى كونستيتۋتسيالىق قۇجات قابىلدانىپ, كەڭەستىك قازاق رەسپۋبليكاسى قۇرىلدى. وسى تاريحي ساتتەن 1925 جىلعا دەيىن ورىنبور قالاسى الاشتىڭ استاناسى بولىپ تۇردى.
رۋحانيات • 05 قازان, 2020
عيبراتتى عيمارات, شەجىرەلى شاڭىراق
وتكەن اپتادا ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ مۋزەيى جاڭا عيماراتقا كوشتى. ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىنداعى ەلباسى كىتاپحاناسىمەن جاپسارلاس ورنالاسقان سالتاناتتى عيماراتقا ارنايى بارىپ, ساۋلەت سيمفونياسى ىسپەتتى كەلىستى مۋزەيدى ارالاپ كوردىك. ازات ەلدىڭ ايعاعىنداي ءاربىر قۇندى جادىگەرگە توقتالعان سايىن وتكەنىمىزدى ويشا سارالاپ, تاۋەلسىزدىگىمىزگە تاعى ءبىر تاۋبە دەدىك.
رۋحانيات • 01 قازان, 2020
التايدان اتىراۋعا, الاتاۋدان قاراتاۋعا دەيىنگى ۇلى دالا بەسىگىندە ۇزدىكسىز ۇرپاق ءوربىتىپ ءوسىپ-ونگەن قازاق اتاتەگىنىڭ ەلۋ عاسىرلىق شەجىرەسىن شەرتكەن جىلناماشى, قازاق حالقىنىڭ قولا داۋىردەن بۇگىنگە دەيىن كەڭ-بايتاق كيەلى اتاجۇرتىندا كىندىگى بەرىك بايلانىپ, ءناسىل-جۇراعاتىن ءوسىرىپ ءوربىتىپ, ەل مەن جەرىنىڭ تامىرلاستىعى بىتە قايناسىپ, ءبىرتۇتاس قۇبىلىسقا اينالعانىن الەمدىك عىلىمنىڭ قازىرگى جەتىستىكتەرىمەن ورنەكتەپ ايعاقتاعان تاريحتىڭ تامىرشىسى, ساقتاردىڭ سارقىتى بولعان قازاق جۇرتى سان عاسىر ساپىرىلىسقان حالىقتاردىڭ ۇلى كوشىنە ارالاسىپ, التى الاش اتانىپ, ءوزىنىڭ اتاقونىس مەكەنىندە ەجەلدەن بەرى بىرەگەي پوپۋلياتسيا ءتۇزىپ, تەگى مەن ءتۇر-تۇلعاسى ءبىرتۇتاس ۇلتقا اينالعانىن دايەكتەگەن عۇلاما – بۇگىن توقساننىڭ تورىنە شىعىپ, توپجارىپ وتىرعان تارلانبوز تاريحشى, ۇعا اكادەميگى, بولونيا اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, وتاندىق انتروپولوگيا عىلىمىنىڭ اتاسى ورازاق سماعۇلوۆ.
