جادىرا ءمۇسىلىم
جادىرا ءمۇسىلىم«Egemen Qazaqstan»
187 ماتەريال تابىلدى

حالىق • 17 ءساۋىر, 2024

ۇلتتىق ۇلان كومەك كۇشىن ەسەلەدى

ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆتىڭ بۇيرىعىمەن ۇلتتىق ۇلاننىڭ 3 مىڭنان اسا اسكەري قىزمەتشىسى قوسىمشا كۇش رەتىندە سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ەلىمىزدىڭ باتىسى مەن سولتۇستىگىندە بەلسەندى كومەك كورسەتىپ جاتىر.

قوعام • 16 ءساۋىر, 2024

جاڭا نورما جاسىرىن قىلمىسقا جول بەرمەيدى

تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق تۋرالى قۇجات قوعام تاراپىنان قىزۋ پىكىرتالاس تۋعىزىپ, زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ الدىنان دا بىرنەشە رەت ءوتتى. كەشە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدە ەڭ كوپ تالقىلانعان زاڭعا قول قويدى. ويتكەنى ايەل قۇقىعى اياققا تاپتالىپ, بالا قاۋىپسىزدىگى باس قايعىعا اي­نالعان قوعامدا قىلمىستى بۇدان ءارى قىلمىسسىزداندىرۋعا بول­مايتىنى انىق بايقالىپ وتىر. زاڭعا سايكەس ايەلدەر مەن بالا­لارعا قاتىستى كەز كەلگەن سيپاتتاعى زورلىق-زومبىلىققا جاۋاپ­كەرشىلىك قاتاڭداتىلىپ, وتباسى ينستيتۋتىن, كامەلەتكە تول­ماعانداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن نىعاي­تاتىن جاڭا نورمالار ەنگىزىلدى.

قوعام • 15 ءساۋىر, 2024

كۋرسانتتاردىڭ دا كومەگى كوپ

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى سەرگەەۆ سۋ قويماسىنداعى سۋدىڭ سىيىمدىلىعى نورمادان اسىپ كەتكەن. مۇنداعى سۋ كولەمى ادەتتەگىدەن 160%-عا ارتىق. بۇل سۋ كولەمىنىڭ شەكتى دەڭگەيى ەمەس. قازىرگى ساتتە جينالعان سۋدىڭ بيىكتىگى 3,5 مەتردەن اسقان. ءوڭىردىڭ 8 اۋدانىندا جاعداي ءالى دە كۇردەلى. كوپ اۋىل­دى سۋ باسۋ قاۋپى بار. وڭىردەگى ەلۋ جولدى سۋ شايىپ كەتتى. سۋ باسقان اۋداندارداعى قاۋىپسىزدىكتى باقىلاۋ جانە جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا كومەك قولىن سوزۋ ءۇشىن وڭىرگە مىڭداعان ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري قىزمەتشىسى مەن پوليتسيا قىزمەتكەرى قىزمەت اتقارىپ ءجۇر.

زەردە • 11 ءساۋىر, 2024

اسلانبەك قانسارباەۆ: تاريح – ۇرپاقتى تاربيەلەيتىن دايەكتى قۇرال

ۇرپاقتىڭ ءبىلىم كوكجيەگىن كەڭەيتىپ, تانىم-تۇيسىگىن قالىپتاستىرۋدا, ۇلتتىق قۇندىلىقتى دارىپتەۋ مەن تاريحىمىزدى تانىتۋدا الەۋمەتتىك جەلىنىڭ دە الار ورنى زور. بىزدە «الەۋمەتتىك جەلىدە حايپ قۋعاندار ءجيى وتىرادى» دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان. بىراق شىندىعىن ايتۋ كەرەك, مۇنداعى قالىڭ جۇرتتىڭ اراسىندا حالقىمىزدىڭ وتكەنىنە, عىلىم مەن بىلىمگە قىزىعاتىن وقىرمان كوپ. ماسەلەن, تاريحشى اسلانبەك قانسارباەۆتىڭ Youtube ارناسىنا جازىلعان 200 مىڭعا جۋىق جازىلۋشى تىڭ دەرەكتى تالقىلاپ, ۇسىنىس-پىكىرىن بىلدىرۋدەن جالىققان ەمەس. جاقىندا «اك-79» دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى ارنا اۆتورىمەن سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن ەدى.

ۋنيۆەرسيتەت • 10 ءساۋىر, 2024

تۇرار رىسقۇلوۆ ەسىمىن ۋنيۆەرسيتەتكە قايتارۋ – كوپتىڭ قالاۋى

قازىرگى جوعارى مەكتەپ – عىلىم-ءبىلىم مەن وتان­شىل­دىقتىڭ وشاعى. بىزدە قالىپتاسقان داستۇرگە سايكەس, ۇلتتىق جانە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءاربىرى تاريحىمىزداعى ءىرى تۇلعالاردىڭ ەسىمىن العان. سونداي وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى ت.رىسقۇلوۆ اتىنداعى ۇلتتىق ەكونوميكا ۋنيۆەرسيەتى ەدى. «ەدى» دەگەندى امالسىز ايتىپ وتىرمىز. ەل تاۋەلسىزدىگىنە ەڭبەك سىڭىرگەن شەرحان مۇرتازا, ءابىش كەكىلباەۆ, كامال سمايىلوۆ سىندى زيالىلاردىڭ, مولديار سەرىكباەۆ سەكىلدى قوعام جانە عىلىم وكىلدەرىنىڭ باستاماسىمەن 2000 جىلى بۇرىنعى حالىق شارۋاشىلىعى ينستيتۋتى (نارحوز) ۇلتتىق ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەتكە اينالىپ, وعان كورنەكتى تاريحي تۇلعا تۇرار رىسقۇلوۆتىڭ ەسىمى بەرىلگەن. كوپ كەشىكپەي وقۋ عيماراتى الدىنان قايراتكەردىڭ ەسكەرتكىشى بوي كوتەردى. 2013 جىلعا دەيىن وسى اتپەن الەمگە تانىلدى. جىلدا ەكونوميكالىق ت.رىسقۇلوۆ فورۋمى (وقۋلارى) ءوتىپ تۇردى... بۇدان كەيىن بۇل وقۋ ورنى جەكەمەنشىككە ءوتىپ, تاۋەلسىزدىك مۇراتىمەن كەلگەن باستامانىڭ ءبارى تاس-تالقان بولدى. باس عيمارات الدىنداعى ەسكەرتكىش تە جاسىرىن الىنىپ تاستالدى. ەڭ سوراقىسى, بەيداۋا نارىق «اكۋلالارى» جەكشەلەندىرگەن وقۋ ورنى كەڭەستىك ەكونوميكا اتاۋىن («نارحوز») تاڭداپ, ۋنيۆەرسيتەت سايتىنداعى تاريحىنان ت.رىسقۇلوۆقا قاتىستى دەرەكتىڭ ءبارىن جويدى. مۇنى قازاقشا – قاسيەتسىزدىك, ورىسشا – «كوششۋنستۆو», اعىلشىنشا «blasphemy» دەمەي تۇرا المايمىز. ءبىز وسى ماتەريالدى جازۋ بارىسىندا «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا ەڭبەك سىڭىرگەن ت.رىسقۇلوۆتىڭ (باسقارعان ۋاقىتى – 1926 جىل), شەرحان مۇرتازانىڭ (1989-1992), ءابىش كەكىلباەۆتىڭ (1992-1993) ارۋاعى الدىنداعى پارىزىمىزدى دا قاپەرگە الدىق.

كينو • 09 ءساۋىر, 2024

كينوتۋىندىنىڭ ءتالىمى

رەجيسسەر رينات بالعاباەۆتىڭ «بۇۇ-ايەلدەر» قۇرىلىمىنىڭ قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن «گورگونا» دەرەكتى ءفيلمىنىڭ كورسە­تى­لى­مى ميلليون قارالىم جيناعان. بۇل تۋرالى استانادا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ايتىلدى. تۋىندى بۇگىنگى قو­عام­­نىڭ وزەكتى تاقىرىبىنا اينالعان سەكسۋالدىق زورلىق-زوم­بىلىق ماسەلەسىن قاۋزاپ قانا قويماي, تاعدىرى ۇقساس كەيىپ­كەر­لەردىڭ بويىنداعى وزىنە دەگەن سەنىمدىلىكتى ارتتىرۋعا ۇندەيدى.

ايبىن • 08 ءساۋىر, 2024

ءومىرىن اسكەر وزگەرتكەن

تۇرمىستىڭ تاۋقىمەتىنە ارقا توسىپ, ەڭبەككە ەرتە ارا­لاس­قان سەر­­جانت شاحرۋحقوجا ابدۋرازاكوۆ وزگە بالالار ويىن الاڭىندا ۋا­قىت وتكىزىپ جۇرگەندە, ماقتا مەن جۇگەرى تە­رىپ, اتا-اناسىنا قول­عابىس, باۋىرلارىنا قامقورشى بولدى. ال وتان الدىنداعى بورى­شىن وتەۋ ونىڭ ءومىرىن تۇبەگەيلى وز­گەرت­تى. ۇلتتىق ۇلان ساپى­نا قو­سىلعان ول قازىر 3660 اس­كە­­ري ءبولىمىنىڭ 2-اتقىشتار روتا­سى 4-ۆزۆود 2-بولىم­شە­سى­نىڭ كومانديرى قىزمەتىن اتقارىپ ءجۇر. بولاشاقتا ارنايى جا­ساق قا­تا­رىندا قىزمەت ەتۋدى ماقسات تۇتقان جىگىتتىڭ جوس­پارى كوپ.

ۇكىمەت • 04 ءساۋىر, 2024

جىلۋ ەنەرگەتيكاسىن رەتتەيتىن قۇجات

كەشە ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا سەگىز قۇجات قارالدى. ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتiك ناگرادالار, جىلۋ ەنەرگەتيكاسى مەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ماسەلەسىنە قاتىستى زاڭ جوبالارى بار. سونداي-اق «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ۆەتنام سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى», اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار تالقىعا سالىنىپ, ساتىپ الۋ جانە زاڭنامالىق اكتىلەردى نورمالاردىڭ ارتىق (شامادان تىس) زاڭنامالىق رەگلامەنتتەلۋى تۇرعىسىنان رەۆيزيالاۋ تۋرالى قۇجات ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالدى.

قوعام • 04 ءساۋىر, 2024

قيتۇرقى قايىرىمدىلىق

وسى كۇنى وزگەنىڭ قايعىسىن ءوز پايداسىنا اينالدىرعان الاياقتار مەن ساۋاپتان سىباعا دامەتىپ, جومارت جانداردىڭ ارقاسىندا قالتاسىن قالىڭدا­تىپ جاتقانداردىڭ سانى ارتتى. جەتىم مەن جەسىردىڭ كوز جاسىن ءسۇرتىپ, كەمباعالداردىڭ قاجەتتىلىگىنە قارايلاسۋ – قايىرلى ءىس.

قوعام • 28 ناۋرىز, 2024

ءمىنسىز قىزمەت ەرلىكپەن تەڭ

جىلى سوزگە ءزارۋ قوعامدا وزگەلەردىڭ ومىرىنە اراشا بولىپ, ەرلىك كورسەتكەن ادامداردىڭ ارە­كەتىنە جوعارى باعا بەرۋ ادىلەتتى. ايتكەنمەن ءار نارسەدەن ىلىك ىزدەيتىندەر جاقىنى ەمەس, جاتقا جاساعان جاقسىلىققا دا جاقسى ءسوز ايتۋعا اسىقپايدى. اسىرەسە اڭگىمە قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىنە كەلگەندە «بۇل ولاردىڭ تىكەلەي مىندەتى» دەيتىنىمىز دە بار. بىراق ولاردىڭ دا ەت پەن سۇيەكتەن جاراتىلىپ, وزگەلەر سەكىلدى تۇيسىك پەن سەزىم بەرىلەتىنىنە باس اۋىرتا بەرمەيمىز. ءبىز اڭگىمە ەتكەلى وتىرعان پوليتسيا مايورى نۇرلان باۋىرجان ۇلى دا انتىنا ادال, مىندەتىنە ءمىنسىز قىزمەتكەر.

ياندەكس.مەتريكا