قارجى • 20 جەلتوقسان, 2023
زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەر: 1 ترلن تەڭگە مەملەكەت قازىناسىنا قايتارىلدى
بيىلدان باستاپ زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردى قايتارۋ بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى بۇل ىسكە ەرەكشە ماڭىز بەرىپ, ارنايى زاڭعا دا قول قويدى. باس پروكۋراتۋرانىڭ جانىنان كوميتەت تە قۇرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا قازىناعا قايتارىلعان قارجى كولەمى 945 ملرد تەڭگەدەن اسادى. اكتيۆى 13 ملن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اساتىن نەمەسە 44 ملرد 850 ملن تەڭگەدەن اسا زاڭسىز قارجى جيعاندار زاڭ قىرىنا ىلىگەدى.
ەكونوميكا • 16 جەلتوقسان, 2023
مۇناي سالاسى قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز ەل رەتىندە ەركىن ءومىر ءسۇرىپ, الەمدىك كەڭىستىكتەگى ورنىن ايقىنداۋىنا ۇلەس قوستى. قارا التىن ءوندىرىسىنىڭ ارقاسىندا قازىناعا مول قارجى ءتۇستى, سونىڭ ناتيجەسىندە ۇلتتىق قور قۇرىپ, كەلەر ۇرپاقتىڭ مەنشىگىنە ارناپ اكتيۆ جيا باستادىق. جەرىمىزدىڭ استىنا جاسىرىنعان قازبا بايلىق حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى مەن باقۋاتتى تۇرمىسىنا تىكەلەي سەبەپشى. ەگەمەندىكتى جاريالاعان ادەپكى جىلداردا شامامەن 26 ملن توننا مۇناي قازىپ الساق, بۇل كورسەتكىش جاڭا عاسىردىڭ باسىندا 30 ملن-عا جەتىپ, ارادا ون جىل وتەر-وتپەستە ەكى ەسە ءوسىپ شىعا كەلدى. قازىر قازاقستان جىلىنا 80-90 ملن مۇناي وندىرۋگە قابىلەتتى. ونىڭ 80 پايىزى ەكسپورتتالادى.
قارجى • 12 جەلتوقسان, 2023
كورپوراتيۆتىك باسقارۋ يگىلىگىن قاشان كورەمىز؟
استانادا قارجىگەرلەر جينالىپ, كورپوراتيۆتى باسقارۋ جانە وسى باعىتتا تۋىندايتىن قيىندىقتار مەن تاۋەكەلدەردى تالقىعا سالدى. قاتىسۋشىلار ءار الۋان پىكىر ايتتى, سونىڭ ىشىندە كوبىنىڭ ءبىر ارنادا توعىسقان كوزقاراسى – سالاعا جاڭا ستاندارتتاردى ەنگىزۋ جايى. ونسىز العا جىلجۋ, بيزنەستى وركەندەتۋ, ءوسىمدى ارتتىرۋ كۇن ساناپ قيىنداي بەرمەك. ارينە, حالىقارالىق تاجىريبەنى دەر كەزىندە ەسكەرىپ, جاقسىسىنان ۇيرەنىپ, جامانىنان جيرەنىپ وتىرۋ دا ماڭىزدى.
ەكونوميكا • 11 جەلتوقسان, 2023
«سامۇرىق-قازىنا» جوبالارى ءتيىمدى جۇزەگە اسىپ كەلەدى
«سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق قوعامدىق كەڭەسى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ مونيتورينگىن تالقىلادى. جيىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءتارتىبى تۋرالى ءسوز بولىپ, قوردىڭ مونيتورينگكە قاتىستى تاسىلدەرى قارالدى. بۇگىندە قوردىڭ تۇراقتى مونيتورينگىنە جاتاتىن ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالار پورتفەلىندە مۇناي-گاز, مۇناي-حيميا, ەنەرگەتيكا, كولىك-لوگيستيكا جانە باسقا دا سالالارداعى 42 جوبا بار. ولاردىڭ جالپى قۇنى شامامەن 24 ترلن تەڭگەگە باعالانىپ وتىر.
ساراپتاما • 11 جەلتوقسان, 2023
«ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ»: قايعىلى كۇندەر ارتتا قالدى ما؟
بەيبىت زاماندا جۇزدەگەن كەنشىنىڭ قازا تابۋىنا سەبەپكەر بولعان «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كاسىپورنى اقىرى ەلىمىزدىڭ مەنشىگىنە ءوتىپ, جاڭا ينۆەستوردىڭ يەلىگىنە تاپسىرىلدى. كەن شاحتالارىن مايىتحاناعا اينالدىرعان كومپانيامەن كەلىسىمشارت ءۇزىلدى. سويتە تۇرا, «ArcelorMittal» كومپانياسى قازاقستان ۇكىمەتىنەن 3,5 ملرد دوللار سۇراعان. بىراق كەلىسسوزدى اسا بايىپتى جۇرگىزگەن مينيسترلەر كابينەتى مامىلەنى 286 ملن دوللارمەن جاپتى. جىلدار بويى كەتكەن ەسەمىزدى تىم قۇرىسا وسىلاي قايتارىپ, كوڭىلىمىزدى دەمدەيىك. كاسىپورىننىڭ ارعى-بەرگى تاريحى قانداي ەدى, ەندىگى تىرلىگى قايتىپ ورىلمەك, جاڭا ينۆەستور كىم, مامىلە ەكونوميستەردىڭ كوڭىلىنەن شىقتى ما؟ سان ساۋالعا جاۋاپ تابۋعا تىرىسىپ كورەيىك.
ەكونوميكا • 08 جەلتوقسان, 2023
كووپەراتسيا تيىمدىلىگى نەگە تومەندەدى؟
بىلتىر ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرى 390 ملرد تەڭگەگە 47,4 مىڭ توننا ءونىم وندىرگەن. سالىق كودەكسىندە ولار ءۇشىن بارلىق سالىق بويىنشا 70% جەڭىلدىك كورسەتىلەتىن ارنايى رەجىم دە قاراستىرىلعان. كووپەراتيۆتەرگە ءوندىرىستى ورىستەتۋ ءۇشىن «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارى ارقىلى نەسيە دە بەرىلەدى. سوعان قاراماستان كووپەراتيۆتەر قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگى ءالى كۇنگە تومەن بولىپ وتىر.
ايماقتار • 08 جەلتوقسان, 2023
سىر بويىنداعى سەرپىندى جوبالار
قىزىلوردا وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىندا وڭ وزگەرىستەر بايقالادى. جىلدى قورىتىپ, ون ايدىڭ ەسەبىن بەرگەن ايماق باسشىسى نۇرلىبەك نالىباەۆ دامۋ بيۋدجەتىنىڭ كولەمى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2,5 ەسە ارتىپ, ءوسىمنىڭ 57 پايىزعا جەتكەنىن ايتتى. بىراق وڭىردەگى مۇناي قورىنىڭ سارقىلا باستاۋى ونەركاسىپتى دامىتۋعا ايرىقشا ءمان بەرەتىن كەز جەتكەنىن اڭعارتىپ تۇر.
ەكونوميكا • 07 جەلتوقسان, 2023
وسى جىلدىڭ قاڭتار-قاراشا ايلارىندا وتاندىق ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنا 717,8 ملن تەڭگە كولەمىندە شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگى وتەلدى. بۇل كەزەڭدە «Qazindustry» قازاقستاندىق يندۋستريا جانە ەكسپورت ورتالىعى» اق-عا ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە ءونىمدى ىشكى نارىققا ىلگەرىلەتۋ باعىتتارى بويىنشا جالپى سانى 600-گە جۋىق ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن.
بانك • 04 جەلتوقسان, 2023
بانكتەر پروبلەمالىق قارىزدى كەشىرۋگە دايىن با؟
قازاقستاندا بانك سەكتورى تۇراقتى دامىپ كەلەدى. كاپيتالداندىرۋ كورسەتكىشتەرىنىڭ جوعارى بولۋى اعىمداعى كۇيزەلىستەردى ەڭسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 2023 جىلعى 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بانكتەردىڭ اكتيۆتەرى 8,6%-عا ۇلعايىپ, 48,4 ترلن تەڭگەنى قۇرادى.
قۇقىق • 04 جەلتوقسان, 2023
قارجى نارىعىنداعى جاعداي ەشقاشان بىركەلكى وربىمەيدى. ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك ساناتى, ولاردىڭ تولەم قابىلەت دەڭگەيى جانە قارجىلىق ساۋاتى – ءار الۋان دەڭگەيدە. مەملەكەت ءارتۇرلى باستامالاردى ءوز دەڭگەيىندە اتقارۋعا تىرىسقانىمەن, ازاماتتاردى ورتاق تارتىپكە باعىندىرۋ قاي قوعامدا دا قيىن. اسىرەسە ومىرلىك قيىن جاعدايلارعا تاپ بولعان ازاماتتاردىڭ كرەديتتەرى بويىنشا بەرەشەكتى رەتتەۋدى قامتيتىن قارجىلىق قىزمەتتەرگە جۇگىنەتىن تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جۇيەسىن دامىتۋ وتە ماڭىزدى.
