شارۋاشىلىق • 07 جەلتوقسان, 2024
ءداندى داقىل جيناۋدان رەكورد جاسالدى
اۋىل شارۋاشىلىعى – ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالالارىنىڭ ءبىرى. بۇگىندە حالىقتىڭ 37%-دان استامى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. ال وسى سەكتوردىڭ دامۋ دەڭگەيى ەل ءال-اۋقاتىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. بيىل جەمىستى جۇمىستار وڭ ناتيجەسىن بەردى. ەلىمىزدىڭ ديقاندارى ءداندى داقىل جيناۋدان رەكورد جاسادى.
سالىق • 06 جەلتوقسان, 2024
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا «ۇكىمەت پەن پارلامەنتكە جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ جوباسىنا قاتىستى جان-جاقتى تالقىلاۋ جۇرگىزۋدى تاپسىرامىن. قيىن بولسا دا, دۇرىس شەشىم قابىلداۋ قاجەت. بۇل جەردە اسىعىستىققا جول بەرۋگە بولمايدى. جاڭا سالىق كودەكسىن ساپالى ازىرلەۋ ءۇشىن ونى قابىلداۋ مەرزىمىن كەلەسى جىلعا اۋىستىرۋعا بولادى دەپ سانايمىن», دەگەن ەدى. ماڭىزدى قۇجات كەلەر جىلى قابىلدانىپ, 2026 جىلعى قاڭتاردان قولدانىسقا ەنەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل تۋرالى جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى ءارى ءماجىلىس دەپۋتاتى بەرىك بەيسەنعاليەۆ جاقىندا عانا الماتىدا وتكەن قوعامدىق پالاتانىڭ كوشپەلى وتىرىسىندا ايتتى.
ەكونوميكا • 06 جەلتوقسان, 2024
الەۋەتى ارتقان الەۋمەتتىك سالا
ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ, ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قورعاۋدى نىعايتۋ – كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ كەلەلى ماسەلەسى. ەلىمىزدە وسى مىندەتتەردىڭ شەڭبەرىندە بىرقاتار رەفورما جاسالىپ, ماڭىزدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بيىل, اسىرەسە, الەۋمەتتىك تولەمدەر مەن جالاقىنى ارتتىرۋ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ سالالارىن جاڭعىرتۋعا ءجىتى نازار اۋدارىلدى. بۇعان بيۋدجەتتىڭ 52,8%-ى الەۋمەتتىك سالاعا باعىتتالعانى دالەل.
قوعام • 06 جەلتوقسان, 2024
وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءتىل ماماندارى جىل سايىن قوعامداعى ماڭىزدى وزگەرىستەردى, ترەندتەردى سيپاتتايتىن ءسوزدى انىقتايدى. بيىل تاڭداۋ «brain rot» (اقىلدىڭ قۇلدىراۋى) تىركەسىنە تۇسكەن.
تانىم • 04 جەلتوقسان, 2024
عالام عاجاپتارى: چيكاگوداعى «تارى»
چيكاگونىڭ تورىندە تۇرعان «تارى» قازاق ەتنو-كوفەحاناسى از ۋاقىتتا جەرگىلىكتى حالىقتىڭ كوزايىمىنا اينالدى.
ەكونوميكا • 03 جەلتوقسان, 2024
ونەركاسىپ سالاسى ەڭسەسىن تىكتەگەلى «قازاقستاندا جاسالعان» دەگەن تىركەس جاۋھارىمىزعا اينالدى. نارىقتىق ەكونوميكانىڭ ەلەۋلى ەلەمەنتى ءوندىرىس ەكەنىن ۇققالى, ساپالى زاۋىتتار سالۋعا دەن قويدىق. دەسە دە جول ورتادان توقىراۋعا ۇشىراعاندار كوپ بولدى. تەك ساپانى سەرىك ەتكەندەر عانا ءبىرشاما بەلەستى باعىندىرا الدى. سونىڭ ءبىرى – 10 جىلدان بەرى تاسى ورگە دومالاعان «Talas Investment Company». زاۋىت جىلىنا 15 مىڭ توننا ناتري ءتسيانيدىن جانە 5 مىڭ توننا امموني سۋلفاتىن وندىرەدى. الىس-جاقىن التىن ءوندىرۋشى كومپانيالارعا ناتري ءتسيانيدىنىڭ دايىن ءونىمىن جونەلتەدى. جامبىل وبلىسىنىڭ تالاس اۋدانىندا ورنالاسقان ونەركاسىپ كەشەنىن ءوز كوزىمىزبەن كورىپ قايتتىق.
سالىق • 03 جەلتوقسان, 2024
سالىق تا ادالدىقتى تالاپ ەتەدى
سالىق – مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعى مەن قوعامدىق يگىلىگىن ىلگەرىلەتەتىن باستى قۇرال. ازاماتتاردىڭ ادال تولەمدەرى ارقىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, ينفراقۇرىلىم سىندى ماڭىزدى سالالار قارجىلاندىرىلادى. الايدا سالىق جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگى حالىقتىڭ سەنىمى مەن مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ اشىقتىعىنا تىكەلەي بايلانىستى. بيىل ەلىمىزدە 12,5 ترلن تەڭگەنىڭ ورنىنا 9 ترلن تەڭگە سالىق تۇسكەن. ياعني 10 ايدىڭ سالىق جوسپارى 27,6%-عا ورىندالماي تۇر.
Digital • 29 قاراشا, 2024
داۋىسپەن اقشا اۋدارۋ مۇمكىندىگى
الداعى ۋاقىتتا داۋىسپەن اقشا اۋدارۋعا بولادى. «Halyk Bank» اقشا اۋدارىمدارىن داۋىسپەن جۇزەگە اسىراتىن فۋنكتسيا ۇسىنباق. بۇل تۋرالى بانك توراعاسىنىڭ IT جانە يننوۆاتسيالار جونىندەگى ورىنباسارى اندرەي زاۆارزين حابارلادى.
Digital • 28 قاراشا, 2024
امبەباپ ءادىستى اۋەلەتكەن پلاتفورما
«EdTech» كەيىنگى ونجىلدىقتا قارقىندى دامىپ, الەمدىك ءبىلىم جۇيەسىنە تۇبەگەيلى وزگەرىس اكەلدى. ءداستۇرلى وقۋ ۇدەرىسىن تولىقتىرىپ قانا قويماي, يننوۆاتسيالىق شەشىمدەر ۇسىندى. ونىڭ ەلىمىزدەگى اياق الىسى دا جامان ەمەس. وعان بىردەن-ءبىر دالەل – «Codiplay» پلاتفورماسى. جاھاننىڭ 13 ەلىندەگى 300 مەكتەپتە جۇمىس ىستەپ, 750 مىڭ وقۋشىنىڭ IT ساۋاتىن كوتەرىپ ءجۇر. 4 جىل بۇرىن عانا باستالعان كىشىگىرىم ستارتاپ, بۇگىنگى كۇنى 100 ملن دوللارعا باعالانىپ, 20 ملن دوللار ينۆەستيتسيا تارتقان.
قوعام • 27 قاراشا, 2024
ساقتاندىرۋ: سەنىم مەن جاۋاپكەرشىلىك
قازىر ەلىمىزدە 25 ساقتاندىرۋ ۇيىمى بار. ونىڭ 15-ءى جالپى ساقتاندىرۋمەن اينالىسادى. ال 10-ى ءومىردى ساقتاندىرۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيدى. جالپى, كەيىنگى بەس جىلدا ساقتاندىرۋ سالاسى ايتارلىقتاي وسكەن. كومپانيالاردىڭ اكتيۆتەرى 56%-عا ۇلعايىپ, 1,4 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, ال ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنىڭ كولەمى 70%-عا ارتتى. سونىڭ ىشىندە مىندەتتى اۆتوساقتاندىرۋ, م ۇلىكتى ەرىكتى ساقتاندىرۋ, اۋىرعان جاعدايدا ەرىكتى ساقتاندىرۋ جەتەكشى باعىت بولىپ تۇر.
