مارجان ءابىش«Egemen Qazaqstan»
515 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 20 ناۋرىز، 2020

24 جاستاعى ونەرپاز «التىن وردا» كۇيىن شىعاردى

تاياۋدا عانا قازاقستاننىڭ گيننەسس رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن «قورقىت» ەتنو-ءانسامبلىنىڭ ونەرپازدارى قازاقتىڭ ونەر قورجىنىن دومبىرانىڭ كۇمبىرىمەن ۇندەسكەن تاعى دا ءبىر تۋىندىمەن تولىقتىردى. كۇي – تاريحي سيپاتقا يە بولعاندىقتان، ونىڭ اۆتورى مەن ورىنداۋى دا شىعارماشىلىق توپ ءۇشىن ايتارلىقتاي جاڭالىققا اينالارى ءسوزسىز.

رۋحانيات • 20 ناۋرىز، 2020

«قورقىت» ورىنداعان «عاسىرلار مارجانى»

بيىل شىعىستىڭ عۇلاما ويشىلى، ماتەماتيك، استرولوگ، مۋزىكا تەورەتيگى، اريستوتەلدەن كەيىنگى ەكىنشى ۇستاز اتانعان ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ تۋعانىنا 1150 جىل تولىپ وتىر. بابا مەرەيتويى اياسىندا نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ «قورقىت» ءداستۇرلى ساز توبىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى، قازاقستاننىڭ مادەنيەت قايراتكەرى شولپان قورعانبەك ۇلى ءال-فارابيگە ارناپ «عاسىرلار مارجانى» اتتى كۇي شىعاردى.

اباي • 16 ناۋرىز، 2020

اباي – ساتيريك

ساتيرا تەرمينىنىڭ شىعۋ تاريحى ءھام ەتيمولوگياسى حاقىندا ءتۇرلى بولجام-تۇسىنىكتەمەلەر ايتىلىپ ءجۇر. كەيبىر عالىمداردىڭ پايىمداۋىنشا، ەجەلگى گرەكتەردە ءجۇزىم وسىرۋشىلەردىڭ، ءجۇزىم شارابىن جاساۋشىلاردىڭ قۇدايى ءديونيستىڭ ءان سالىپ، بي بيلەپ جۇرگەن جولسەرىكتەرىن «Saturos» دەپ اتاعان. «ساتيرا» ءسوزى وسىدان شىقسا كەرەك. ال باسقا ءبىر زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا، بۇل تەرميننىڭ ءتۇپ نەگىزى لاتىننىڭ «Satira» – «سمەس» – «ارالاس، ءار نارسەنىڭ قوسىندىسى» سوزىنەن باستاۋ العان دەسەدى. كەيىنىرەك ەجەلگى ريم ادەبيەتشىلەرى سىناپ-مىنەۋشى، اشكەرەلەۋشى سيپاتى بار شىعارمالاردى Satura دەپ اتاپتى. القيسسا.

اباي • 11 ناۋرىز، 2020

اقىن تويىنا – اكادەميالىق جيناق

ءسۇيىنشى سۇراۋعا ءالى ەرتە بولسا دا ابايتانۋ ىلىمىندەگى الداعى بولار جىل قۇسىنداي جاڭالىقتى قۇلاعىمىز شالىپ، كوڭىلىمىز ەلەڭدەپ وتىر. حاكىم ابايدىڭ 175 جىل­دى­عى قارساڭىندا اراعا شيرەك عاسىر سالىپ اقىننىڭ اكادەميالىق باسىلىمى جا­رىققا شىقپاق. ىزگى ءىستىڭ اۋجا­يىن بىلمەككە عىلىمي جيناقتى دايىنداپ جاتقان م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

تانىم • 27 اقپان، 2020

شارتاراپتاعى سۋ جاڭا شىعارمالار

گازەت وقىرماندارىنا جىلدىڭ العاشقى ايىنداعى شەتەلدىك كىتاپ نارىعىنداعى ادەبي جاڭالىقتاردى ۇسىنامىز. ءتۇرلى جانرداعى جاڭا شىعارمالار الەمنىڭ ءار بۇرىشىنداعى سان تاقىرىپتى قاۋزايدى. ءسوزىمىزدىڭ القيسساسىن مۋراكاميدىڭ جازۋشىلىق ءومىربايانى جازىلعان كىتاپتان باستاۋدى ءجون كوردىك.

رۋحانيات • 24 اقپان، 2020

ءوزى دە، ءسوزى دە سۇلۋ

قاڭتاردا ورىستىڭ ۇلى جازۋشىسى انتون پاۆلوۆيچ چەحوۆتىڭ تۋعانىنا 160 جىل تولدى. تۆورچەستۆودا قىسقالىق كونتسەپتسياسىن ۇستانعان ءھام سونىسىمەن ادەبيەتكە ەرەكشە قۇبىلىس اكەلگەن چەحوۆ اقساقالدى الەم امسە ءسۇيىپ وقىدى، قازاق وقىرمانى دا جاقىن تارتتى. بۇگىنگى داڭقىنا جازۋشىلىقتىڭ ءتاتتى ازابىمەن جەتكەن قالامگەر «چەحوۆسكي ينتەلليگەنت» تۇسىنىگىن تىرىدەي كورسەتىپ ءھام ونىڭ العاشقى زيالىسى دا ءوزى بولدى.

رۋحانيات • 17 اقپان، 2020

75 كۇيمەن رەكورد جاڭارتتى

ەلوردا تورىندە نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ «قورقىت» ءداستۇرلى ساز توبى 75 شىعارما ورىنداپ، كۇمبىر كۇيدەن شاشۋ شاشتى. قازاقستاننىڭ گيننەسس رەكوردتار كىتابىنا ەنۋدى ماقسات تۇتقان ونەر ۇجىمى قازاق جانە شەتەل اۆتورلارىنىڭ 75 مۋزىكالىق شىعارماسىن نوتاعا قاراماي، ەش بوگەلىسسىز، قۇلاق قۇرىشىن قاندىرا ورىنداپ شىقتى.

تانىم • 17 اقپان، 2020

اۋەلگى جازۋدان وقىماستىڭ وقۋىنا دەيىن

اۋەلدە ءسوز پايدا بولعان دەيدى. القيسسا. اقپارات باعزى زامانداردان بە­رى ادامداردىڭ اسا ماڭىزدى قۇن­دى­لىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى. ناتان روتشيلد كەمەڭگەردىڭ: «اق­پاراتتى بىلگەن ادام الەمگە يەلىك ەتەدى» دەگەن ءسوزى وسىنىڭ دالەلى. تاريحقا كوز سالساق، حاندار مەن تاي­پا كوسەمدەرى، كورول، كنيازدەر ەجەلدەن ءوز مۇراگەرىنە تەك ەكەۋىنە عانا ءمالىم ۇلتتىق قۇپيالاردى ايتىپ وتىرعان. نەگىزىنەن ەڭ قۇندى اقپارات مۇراگەرلىك جولمەن، ياعني جەكە وتىرعاندا بەرىلەتىن.

ساياسات • 07 اقپان، 2020

ەلباسىنىڭ ەڭسەلى جولى

6 اقپان كۇنى ەلباسى كىتاپ­حانا­سىندا قازاقستان رەس­پۋب­­ليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازار­باەۆتىڭ جاسام­پاز يدەيا­لارى مەن جاھاندىق باس­­تا­مالارىنا ارنالعان بەس با­­سىلىمنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

ادەبيەت • 17 قاڭتار، 2020

ايتماتوۆ فەنومەنى: ادام مەن ادامزات اراسى...

كوركەم شىعارمانىڭ اتاۋى ءاماندا اۆتورلىق كونتسەپتسيامەن، سۋرەتكەرلىك يدەيامەن ءھام وبرازدار تابيعاتىمەن جىمداسىپ كەلۋى وتە سيرەك قۇبىلىس. تۋىندىنىڭ ەستەتيكالىق اسەرىن، بار وي-سالماعىن سىعىمداپ، ءبىر عانا اتاۋى­نا سىيعىزىپ، سيمۆولدىق مانگە اينالدىرۋعا، ارينە تەك شىن تالانتتىڭ عانا قاۋقارى جەتپەك. «انا – جەر-انا»، «قوش بول، گۇلسارى»، «اق كەمە»، «بوراندى بەكەتتىڭ» وبرازدى ماعىناعا يە بولۋىنىڭ استارى وسىندا جاتسا كەرەك. بۇل قالام-قابىلەت – ءسوز ونەرىندە قىرعىز ادەبيەتى پوەتيكاسىنىڭ قۇدىرەتىن تانىتقان شىڭعىس ايتماتوۆتىكى. ادامزاتتىڭ ءزىلماۋىر پروبلەمالارىن تام-تۇمداپ شىعارماسىنا توككەن سۋرەتكەر الەم مەن ادام الدىنا ومىرلىك قۇندىلىقتاردى كورسەتە الدى. ءبىر شىعارماسىمەن ەكىنشىسى ۇقسامايتىن ايتماتوۆ شىعارماشىلىعىنىڭ تاعدىرلى كەيىپكەرلەرى ءجاميلادان باستالىپ، تاناباي، ەدىگەدەن اسىپ، اۆدي كاليستراتوۆ، بوستان ۇركىنشيەۆ بولىپ جالعاستى. قانشا «جازىلىپ بولدى، وقىلىپ ءبىتتى» دەگەنىمىزبەن، ايتماتوۆ شىعارماسىنا قايتا ورالىپ جاتامىز. بۇگىن دە سول داستۇردەن جاڭىلماي، ادەبيەتتانۋشى-عالىمدارمەن ايتماتوۆ سۋرەتكەرلىگى حاقىندا وي قوزعاماققا بەكىندىك.