ەسكەندىر زۇلقارناي
ەسكەندىر زۇلقارناي«Egemen Qazaqstan»
793 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 16 قاراشا, 2024

«جاسىرىن» پاترۋلدەۋ اپاتتى ازايتا ما؟

جول-كولىك وقيعالارى – ەلىمىزدەگى ادام ولىمىنە سەبەپ بولاتىن باستى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. سونىڭ ىشىندە بالالار اراسىندا ءولىم-ءجىتىمنىڭ كوبى جول اپاتىنان بولادى ەكەن. بۇل – بۇكىلالەمدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگى. ونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قانداي شارا قابىلدانىپ جاتىر؟ بۇل جونىندە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا كەڭىنەن ماعلۇمات الدىق.

قوعام • 14 قاراشا, 2024

قايىرىمدىلىق – قاندا بار قاسيەت

ادال ەڭبەك ەتىپ, ماڭداي تەرمەن تاپقان مالدان اسقان قايىر مەن بەرەكە جوق. ون ەكى مۇشەسى ساۋ بولا تۇرا, وزگەدەن ءبىر نارسە دامەتىپ سۇراۋدى ادەتكە اينالدىرۋ نە پاي­­دانى كوزدەپ, تىلەنشى بولۋ ادامدى كەدەيلىكتەن قۇت­قارمايدى, كەرىسىنشە, ماسىلدىق ءومىر سالتىنا ۇرىندىرادى. دەمەك تۇر­مىسى تومەن, بىراق اياق-قولى ءبۇتىن ادامدارعا تەگىن دۇنيە بەرگەننەن گورى, ونىڭ ەڭبەك ەتۋىنە جاع­داي جاساۋ, قولعابىس قىلۋ, بالىق ورنىنا قار­ماق بەرۋ – ەڭ دۇرىس شەشىم.

ءدىن • 13 قاراشا, 2024

ءدىن تاقىرىبىنا دەگدارلىق كەرەك

كەشە قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «Munara» رەسپۋبليكالىق رۋحاني-تانىمدىق گازەتىنىڭ 5 جىلدىعىنا ارنالعان ء«دىني جۋرناليستيكا جانە قازىرگى قوعام» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.

ايبىن • 13 قاراشا, 2024

قورعانىس سالاسىنداعى تسيفرلىق ترانسفورماتسيا

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تسيفرلاندىرۋدى ەل ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ نەگىزگى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ايتىپ كەلەدى. بۇل قوعامنىڭ بارلىق سالاسىنا كەڭىنەن دەندەپ ەنۋگە ءتيىس. بۇدان اسكەري سالا دا تىس ەمەس.

قۇقىق • 12 قاراشا, 2024

پاراقورلار سوتتالىپ جاتىر...

بۇرىن قازاق جۇتتى جەتى اعايىندى دەيتىن. ال قازىر ودان دا وتكەن سوراقى «جۇتتىڭ» داۋرەنى ءجۇرىپ تۇر. ول – جەم­قور­لىق دەيتىن جەگىقۇرت. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تاراپى­نان وعان قارسى ءتۇرلى شارا قابىلدانىپ جاتقانىنا قارا­ماس­تان, قوعام ومىرىنەن ءالى دە جويىلماي تۇرعانىنا قاراپ, جەم­قورلىق تا جەتى اعايىندى-اۋ دەگەن ويعا قالاسىڭ.

Digital • 09 قاراشا, 2024

«تسيفرلىق كوشپەلىلەر» جانە جاھاندىق تارتىلىس ورتالىعى

استانادا الەمگە ايگىلى عالىم, گەوساياساتكەر, فۋتۋرولوگ پاراگ حاننانىڭ قاتىسۋىمەن «گەوساياسي شيەلەنىس جانە كليمات وزگەرىستەرى داۋىرىندەگى جاڭا جىبەك جولدارى» تاقىرىبىندا public talk ءوتتى. ءىس-شارانى Qalam.global مۋلتيمەديالىق جوباسى حالىقارالىق قاتىناستار جونىندەگى قازاقستاندىق كەڭەستىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىردى.

تاريح • 09 قاراشا, 2024

مەملەكەتتىلىگىمىز 890 جىلى اراب كارتاسىندا «ءال-قازاقيا» دەپ كورسەتىلگەن

شىنايى تاريحتى قا­لىپ­­تاستىراتىن سەنىمدى نەگىز – كارتوگرافيا عىلىمى. سونىڭ ىشىندە كونە زاماننان جەتكەن كارتالار – وتكەننىڭ دەرەككوزى ىسپەتتەس. بۇلار – مەملەكەتتەردىڭ, حالىق­تاردىڭ, جەر-سۋ اتاۋلارىنىڭ تاريحىن زەرتتەپ-زەردەلەۋدە تاپتىرماس قۇرال. ەلىمىزگە بەلگىلى عالىم, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى زاماناۋي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مۇحيت-ارداگەر سىدىقنازاروۆ ءبىراز جىلدان بەرى وسى سالاعا ايرىقشا دەن قويىپ, شەتەل ارحيۆ­تەرىندە ساقتالعان كونە كار­تالار ارقىلى قازاق مەم­لەكەتتىلىگىنىڭ تاريحىن ايقىنداپ ءجۇر. تاياۋدا ول وسىدان 12 عاسىر بۇرىنعى اراب كارتاسىنان مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ باستاۋىنا قاتىستى تىڭ دەرەك تاپتى. بۇنىڭ قۇندىلىعى – 890 جىلى اراب كارتوگرافتارى جەرىمىزدى «قازاقيا» دەپ ايقىن جازعاندىعىندا. ءبىز وسى وزەكتى عىلىمي ماسەلە توڭىرەگىندە مۇحيت-ارداگەر قارجاۋباي ۇلىمەن سۇحباتتاسقان ەدىك. 

ۇكىمەت • 08 قاراشا, 2024

سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋ – ۋاقىت تالابى

كەشە سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتا وتىرىسىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ جاڭا مۇشەسى تاعايىندالدى. سونداي-اق دەپۋتاتتار باستاماشى بولعان سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋ جانە پروتسەستىك زاڭنامانى جەتىلدىرۋ تۋرالى زاڭ قارالدى.

ايبىن • 08 قاراشا, 2024

پاتريوتتار دايارلايتىن وردا

استاناداعى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, حالىق قاھارمانى, ارميا گەنەرالى ساعا­دات نۇرماعامبەتوۆ اتىنداعى اس­كە­ري كوللەدجدىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىل تو­­لۋى­نا وراي ءىس-شارا ءوتتى. اسكەري وقۋ­ ورنىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى مەن پەدا­گوگ­تەرىن قۇتتىقتاۋعا قورعانىس مي­نيسترلىگىنىڭ, ۆەدومستۆونىڭ قۇرىلىم­دىق بولىمشەلەرىنىڭ, اسكەري پروكۋراتۋرا­نىڭ,­ اسكەري وقۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرى كەلدى.

تانىم • 08 قاراشا, 2024

ناۋرۋ سيندرومى

تىنىق مۇحيتىنىڭ قاق ورتاسىندا ناۋرۋ دەپ اتالاتىن شاعىن عانا ارال-مەملەكەت بار. جەر كولەمى – بار-جوعى 21,3 شارشى شاقىرىم, بۇل شامامەن قوسشى قالاسىنىڭ اۋدانىمەن تەڭ (24,1 شارشى شاقىرىم). حالقىنىڭ سانى – 11 مىڭ ادام. كوپشىلىگى اعىلشىن تىلىمەن قوسا, ناۋرۋ تىلىندە سويلەيدى. وتكەن عاسىردىڭ 70-80-جىلدارى الەمنىڭ ەڭ باي مەملەكەتىنە اينالعان ناۋرۋ – قازىر دۇنيەدەگى ەڭ كەدەي ەلدىڭ ءبىرى. سىرتتان كومەك توقتاسا, مەملەكەت رەتىندە جويىلىپ كەتۋ الدىندا تۇر.

ياندەكس.مەتريكا