بيزنەس • 23 قاراشا, 2023
ءىش پىستىرعان ىسكەرلىك بەلسەندىلىك
تاياۋدا وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ باس قارجى رەتتەۋشىسى – ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بەرىك شولپانقۇلوۆ ەلىمىزدە ىسكەرلىك بەلسەندىلىك يندەكسى 49,0 تارماققا تومەندەپ, سونىڭ ىشىندە قۇرىلىس سالاسىنداعى كورسەتكىش 48,5-ءتى قۇراعاندىعىن اتاپ ءوتتى.
ءوندىرىس • 23 قاراشا, 2023
بىلعارى ءوندىرىسى بابىندا ەمەس
بۇگىندەرى جەڭىل ونەركاسىپ قۇرىلىمىندا توقىما بۇيىمدارىنىڭ ءوندىرىسى – 62%, كيىم ءوندىرىسى – 30%, بىلعارى مەن وعان جاتاتىن بۇيىمدار ءوندىرىسى 8%-دى قۇرايدى.
تەڭگە • 15 قاراشا, 2023
1993 جىلدىڭ 15 قاراشاسىندا تەڭگەنىڭ اينالىمعا ەنۋى ءبىزدىڭ ەلدىڭ ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق تاۋەلسىزدىككە جاساعان العاشقى قادامى بولاتىن. ءيا, كەڭەس وكىمەتى ىدىراعاننان كەيىن ەلدەگى نارىقتىق ەكونوميكانى قايتا قۇرۋعا نەگىزدەلگەن جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, ءوزىمىزدىڭ ءتول اقشامىزدى ەنگىزۋ جولىنداعى بارلىق ءىس-قيمىل قاتاڭ ءارى قۇپيا جاعدايدا ءوتتى. قىسقا مەرزىم ىشىندە اقشا كۋپيۋرالارىنىڭ نوبايىن ازىرلەيتىن سۋرەتشىلەر توبى قۇرىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ۇلتتىق ۆاليۋتانى شەتەلدە باسىپ شىعارۋعا شەشىم قابىلدانىپ, اقپاراتتىڭ ءتيىمسىز باعىتتا تارالماۋى قاداعالاندى. ءسويتىپ, بىلىكتى مامانداردىڭ تىنىمسىز ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا بانكنوت ساپاسى لايىقتى باعالاندى. ءتىپتى كەيبىر كۋپيۋرالار ەلىمىزدە سەگىز ايدىڭ ورنىنا بىرنەشە جىلعا دەيىن اينالىمدا ءجۇردى.
تەڭگە • 15 قاراشا, 2023
وسىدان 30 جىل بۇرىن قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحي شەجىرەسىندە ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ەنگىزىلگەنى ۇلكەن بەتبۇرىسقا باستادى. ەلىمىز ناعىز ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزدى. كەڭەس وداعى تاراعاننان كەيىن بىزدەگى ءوندىرىس وشاقتارى تۇرالاپ, جۇمىس ورىندارى قىسقارىپ, اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ اياعى تۇسالعانى بار. توقىراۋعا ۇشىراعان سول توقسانىنشى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ باعاسى ەكى مىڭ ەسەگە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان ونەركاسىپ تاۋارلارىنىڭ باعاسى 12 مىڭ ەسەگە وسكەن اقشا قاراجاتى رەسەيگە تاۋەلدى وداقتاس ەلدەرگە دە وڭايعا سوقپادى. سونىمەن, ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العاننان كەيىن ءبىرىنشى كەزەكتە بانك جۇيەسىنىڭ قۇرىلۋى, ەكىنشىدەن, ءوز ۇلتتىق ۆاليۋتامىزدىڭ ەنگىزىلۋى, ۇشىنشىدەن, اقشا-قاراجاتى ماسەلەسىنە بايلانىستى جاڭا ينفراقۇرىلىم ءتۇزۋ قاجەت بولدى. مەملەكەت باسشىسى ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ەنگىزىلۋىنە اسا ىجداعاتتىلىق تانىتتى. بولاشاق ۆاليۋتانىڭ ينفراقۇرىلىمىن دايىنداۋدىڭ ءوز كەزەگىندە ۆاليۋتا بيرجاسىن ۇيىمداستىرۋ, مونەتا سارايى, بانكنوت فابريكاسى مەن التىن-ۆاليۋتالىق رەزەرۆتەرگە ارنالعان قويما سالۋعا تاپسىرما بەرىلدى. ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋدا ۇلتتىق ۆاليۋتا جۇيەسى مەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى قۇرۋ مىندەتى العا قويىلدى. وسىنداي قيىن كەزەڭدە ءتول تەڭگەمىزدىڭ دۇنيەگە كەلۋى مەن ۇلتتىق ۆاليۋتانى اينالىمعا شىعارۋ ىسىندە باسى-قاسىندا بولعان, ۇلتتىق بانكتىڭ العاشقى توراعاسى, قارجىگەر عالىم باينازاروۆتىڭ ەرەڭ ەڭبەگىن ايرىقشا اتاۋعا تۇرارلىق.
ينفراقۇرىلىم • 10 قاراشا, 2023
توزىعى جەتكەن ينفراقۇرىلىم جۇيەلى جاڭعىرتۋدى قاجەت ەتەدى
بۇرىنعىلاردىڭ «جاداۋ اتقا قامشى ءۇيىر, جىرتىق ۇيگە تامشى ءۇيىر» دەپ ايتاتىنىنداي, بۇگىندە اپاتتىق جاعدايداعى ەسكى ۇيلەر ۇكىمەتتىڭ كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىرعانى انىق. ال تۇرعىن ءۇيدى جاڭارتۋ – حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋداعى باستى مىندەت ەكەنى بارىمىزگە بەلگىلى. وسى رەتتە توزىعى جەتكەن كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي مەن كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىم جۇيەسىن قايتادان قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق دامۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بارلىق وڭىردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
ەكونوميكا • 09 قاراشا, 2023
مىندەتتى تاڭبالاۋدىڭ مۇمكىندىگى
ەلىمىزدە سوڭعى جىلدارى تۇراقتى تۇردە تاۋارلارعا تاڭبالاۋ جۇرگىزۋ قولعا الىنعانى بەلگىلى. سونىڭ ارقاسىندا كولەڭكەلى اينالىمنىڭ ۇلەسى تومەندەپ, حالىقتى جالعان ونىمنەن قورعاۋعا مۇمكىندىك تۋدى. مىندەتتى تاڭبالاۋ ەنگىزىلگەننەن بەرى, سوڭعى ەكى جىلدا جەڭىل ونەركاسىپ نارىعىندا – 65%, ونىڭ ىشىندە اياقكيىم – 48,5%, الكوگولدى ىشىمدىكتەر 25% بولسا, ءدارى-دارمەكتەر 12%-عا تومەندەگەن. بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى ساۋىرىنەن باستاپ, ەلىمىزدە اياقكيىم تاۋارلارىن تاڭبالاۋ جانە قاداعالاۋ ەرەجەلەرى تولىق كۇشىنە ەنگەن بولاتىن.
ەكونوميكا • 02 قاراشا, 2023
ەل ەكونوميكاسىن جارىلقايتىن بانك
وسىدان ەكى اي بۇرىن ۇلتتىق بانك مولشەرلەمەنى 25 بازالىق تارماققا تومەندەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداپ, +/–1% دالىزىمەن 16,5% دەڭگەيىندە قالىپتاستىرعان-دى. ماماندار بۇعان ينفلياتسيانى تەجەۋ ءۇشىن جوعارى بازالىق مولشەرلەمە تەوريالىق تۇرعىدان قاجەت, ويتكەنى نەسيەلەر قىمباتتاپ, ال دەپوزيتتەر تيىمدىرەك بولۋعا ءتيىس دەگەن ەدى. ناتيجەسىندە, بازالىق مولشەرلەمەنىڭ بىرتىندەپ باياۋلاۋى تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە دەگەن سۇرانىستى شەكتەتىپ, باعا دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلدى. سول ايدا ۇلتتىق بانكتىڭ كرەديتتىك پورتفەلى 25,4 تريلليون تەڭگەگە قالىپتاسىپ, الدىڭعى ايلارمەن سالىستىرعاندا 2,3%-عا ارتىق كورسەتكىش كورسەتتى.
قازاقستان • 23 قازان, 2023
مەملەكەتكە الىنعان جەر ءادىل بولىنۋگە ءتيىس
وسىدان ەكى جىل بۇرىن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردى پايدالانۋ ماسەلەسى بويىنشا مەملەكەت باسشىسى: «ۇكىمەت اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن تولىققاندى ەكونوميكالىق اينالىمعا ەنگىزۋدىڭ وزگە ءادىس-تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە ءتيىس. اگرارلىق سەكتورعا ينۆەستيتسيا تارتۋ اۋاداي قاجەت. بىزدە جەردى تەگىن جالعا الۋ قۇقىعىنا يە بولعانداردىڭ كوپشىلىگى جەردى يگەرمەي, بوسقا ۇستاپ وتىر. ەلىمىزدە ءشوپ قورىعان ءيتتىڭ كەبىن كيگەن «لاتيفۋنديستەر» كوبەيىپ كەتتى. پايدالانىلماي جاتقان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن قايتارىپ الاتىن كەز كەلدى. جەر – ءبىزدىڭ ورتاق بايلىعىمىز جانە ونى كىم يگەرسە, سوعان تيەسىلى بولۋى كەرەك», دەگەن ەدى. بىراق ۇكىمەتتەن ءبىراز جىلعا جالعا العاندار باسقا جەرى جوقتارعا جالعا بەرىپ, سولاردىڭ ۇستىنەن پايدا كورىپ وتىرعاندارى جەتەرلىك.
ينۆەستيتسيا • 19 قازان, 2023
«حالىقتىق IPO»: ينۆەستيتسيالاۋ كەزەڭى
وسىدان ون جىل بۇرىن جاريا تۇردە العاش رەت ەلىمىزدەگى كومپانيالاردىڭ اكتسيالارىن بيرجادا ساتىلىمعا شىعارۋ جونىندە «حالىقتىق IPO» جوباسى ىسكە قوسىلعان ەدى. اتالعان جوبا اياسىندا ءىرى كومپانيالار مەن ءبىراز قالتالى ازاماتتار اقشا اۋدارۋ ارقىلى ينۆەستيتسياسىن ۇلعايتقان بولاتىن.
تۋريزم • 17 قازان, 2023
الەم نازارىنا ىلىككەن سارايشىق
ەلىمىزدىڭ ەڭ كونە تاريحي ورىندارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن باتىس وڭىرىندەگى سارايشىق قالاسى كەزىندە جۇزدەن اسا حان بيلىك قۇرعان قازاق حاندىعىنىڭ العاشقى استاناسى ءارى ورتا عاسىردا التىن وردانىڭ ءىرى ساۋدا جانە ەكونوميكالىق ورتالىعى بولعان. بۇگىنگى تاڭدا سارايشىق – تۋريستەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعان ايرىقشا مەكەن. وتكەن عاسىردىڭ 60-جىلدارى قوعامدىق نەگىزدە اشىلعان مۋزەي 1999 جىلى «حان وردالى – سارايشىق» مۋزەي-قورىعى بولىپ قۇرىلدى. ءXIىى عاسىردان باستاپ جازىلعان سارايشىق قالاسىنىڭ تاريحى كەڭەس كەزىندە ەلەۋسىز قالىپ, تەك ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن عانا زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلە باستاعان.
