ءىش پىستىرعان ىسكەرلىك بەلسەندىلىك

توراعا ورىنباسارى قازىرگى دەڭگەي – 11,8% دەپ وتىر. جىلدىق ينفليا­تسيا­نىڭ قىسىمى, قالىپتى-قاتاڭ اقشا-نەسيە ساياساتى, جوعارى بازالىق مول­شەر­لەمەنىڭ بىرتىندەپ تومەندەۋى ءوندىرىس شىعىندارىنىڭ باياۋلاۋىنا اكەلىپ وتىرعاندىعى اقيقات. ايتالىق, ايلىق ينفلياتسيا 0,6%-عا, ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى ونىڭ ىشىندە جارما, نان مەن ءسۇت ونىمدەرى, ەت جانە قانت باعاسىنىڭ جىلدىق ءوسىمى 11,4%-عا دەيىن تومەندەگەن.

ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار سوڭعى 9 ايدا – 12,1%-عا, جەكە تاۋارلار, تۇرمىس­تىق زاتتار, قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن ءدارى-دارمەك باعاسىنىڭ جىل سايىنعى ءوسىمى باياۋلاعان.

اقىلى قىزمەت كورسەتۋلەر شىلدە-تامىز ايلارى ارالىعىندا 11,9%-عا تومەندەپ, ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىر­باس­­تاۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ وتىرعان تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردىڭ ءوسىمى 0,4%-عا, جىلدىق ماندە – 13,6%-دى قۇراعان.

دەسە دە رەتتەلمەيتىن قىز­مەت­تەر باعاسىنىڭ كوتەرىلۋى جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىمەن ءبىلىم بەرۋ, جالعا الۋ اقىسىنىڭ, كولىك جانە امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق قىزمەتتەر قۇنىنىڭ ءوسۋى باي­قال­­عان. قىركۇيەك ايىندا تەڭگە­نىڭ ايىر­باس باعامى 3,4%-عا السىرەپ, ءبىر دوللار 474,99 تەڭگەنى قۇرا­سا, بۇل بىرقاتار سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن بولعاندىعىن مالىمدەدى.

«بىرىنشىدەن, بۇل – دوللاردىڭ جاھاندىق نىعايۋى. قىركۇيەك ايىندا دوللار يندەكسى دامىعان ەلدەردىڭ ۆاليۋتالارى قورجىنىنا قاتىستى 2,5% بولدى. ەكىنشىدەن, بۇل جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جانە بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ اينالىمىنىڭ كۇشەيۋىنە باي­لا­­­نىستى يمپورتتاۋشىلار تاراپىنان ماۋسىمدىق سۇرا­نىس­تىڭ ارتقاندىعىن, تەڭگە باعا­مى­نىڭ السىرەۋىنە ۇكىمەتتىڭ كۆازي­مەملەكەتتىك سەكتورلارى ەكسپورتتىق ۆاليۋتا تۇسىمدەرىنىڭ مىندەتتى ساتۋ نورماسىن شەگەرىپ, اقش فەدەرالدىق رەزەرۆتىك جۇيەسىنىڭ جالعاسقان قاتاڭ اقشا-نەسيە ساياساتىنا قارسى بازالىق مولشەرلەمەنى تومەندەتكەنى دە اسەر ەتتى», دەيدى ب.شولپانقۇلوۆ.

جىل باسىنان بەرى رەسپۋب­ليكا­لىق بيۋدجەتكە اۋدا­رىم­داردى قامتا­ما­سىز ەتۋ ءۇشىن ۇلتتىق قوردان ۆاليۋتا ساتۋ ارقىلى قولداۋ كورسەتىلىپ, قىركۇيەك ايىندا ول 1,15 ملرد دوللاردى قۇراعان. جىل باسىنان بەرى رەزيدەنتتىككە جاتپايتىن مەملەكەتتىك باعالى قاعازدار نارىعىندا 299 ملن دوللار, بجزق ۆاليۋتاسىن ساتىپ الۋ 200 ملن دوللار بولعان.

ول سونىمەن قاتار ۇلتتىق بانك يكەمدى ايىرباس باعامىنىڭ ءتار­تىبىن ساقتاۋدى جالعاستىرىپ وتىرعاندىعىن جانە ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسيا جۇرگىز­بەيتىندىگىنەن حاباردار ەتتى.

جالپى حالىقارالىق رەزەرۆتەر جۇيەسى قازان ايىنىڭ باسىندا 89,7 ملرد دوللاردى قۇرادى. ۇلتتىق بانكتىڭ التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر بالانسىنىڭ تومەندەۋىنە وراي, جىل باسىنان بەرى 9%-عا, 31,9 ملرد دوللارعا دەيىن قىسقارعان. ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرى جىل باسىنان بەرى 3,7%-عا, ياعني 2,1 ملرد دوللاردان 57,8 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايعان. نەگىزگى ءوسىم بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى 4% نەمەسە 2,2 ملرد دوللار ينۆەستيتسيالىق كىرىس ەسەبىنەن بولدى.

ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە اۋدارىلعان ترانسفەرتتەر 3,3 ترلن تەڭگەنى قۇراسا, ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن اتالعان قوردىڭ ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرى 6 ملرد دوللارعا ساتىلىپ, جىل باسىنان بەرى قورعا تۇسكەن جالپى كىرىس 3,4 ترلن تەڭگەنى قۇراپ وتىر.

بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرىندە وڭ ديناميكا بايقالۋدا. جىل باسىنان بەرگى ءوسىم – 17,7%-عا, اقشالاي 17,2 ترلن تەڭگە, ينۆەستيتسيالىق كىرىس كولەمى 1,4 ترلن تەڭگە بولدى. زەينەتاقى جارنالارى – 1,5 ترلن تەڭگە, مەرزىمىنەن بۇرىن الۋ – 196,1 ملرد تەڭگەنى قۇراعاندىعىنان اقپار بەردى ۇلتتىق بانك وكىلى.

بۇل رەتتە الەمدىك نارىققا تالداۋ جاساعان ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينس­­تيتۋتىنىڭ اعا ساراپشىسى رامين قازىموۆ وندىرىستىك سەكتورداعى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ جاھاندىق دەڭگەيى جەتىنشى اي قاتارىنان تەرىس ايماقتا ەكەندىگىن جەتكىزدى.

«تامىز ايىندا وندىرىستىك سەكتورداعى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ الەم­دىك يندەكسى 0,1 تارماققا ءوسىپ, 49,1 تارماقتى قۇرادى. بۇل كور­سەتكىش وندىرىستىك نارىقتا وتكەن ايعا قاتىستى ىسكەرلىك بەل­سەن­دى­لىك­تىڭ­ تومەندەگەنىن كورسەتەدى.

50-دەن از بالل ەكونوميكالىق قۇل­دىراۋدى, ال 50 بالل ال­دىڭ­عى ايمەن سالىستىرعاندا وزگەرىس­تەر­دىڭ جوقتىعىن بايقاۋعا بولادى.

يندەكستىڭ 58,6-دان 57,5-كە دەيىن تومەندەۋىنە قاراماستان, ءۇندىس­تاننىڭ وندىرىستىك سەكتو­رىن­داعى ىسكەرلىك بەل­سەن­دىلىك كور­سەت­كىشى كوشباسشىلىق تانىتۋدا. وسىلايشا, وندىرىستىك بەلسەندىلىك 27 اي قاتارىنان وڭ ايماقتا بولدى. شەتەلدىك ساتىلىمداردىڭ ءوسىمى باياۋلاپ, حالىقتى جۇمىسپەن قام­تا­ماسىز ەتۋ ارتقان», دەيدى ساراپشى.

سونىمەن قاتار رەسەيدەگى وندى­رىستىك بەلسەندىلىك يندەكسى وتكەن ايداعى 52,7-دەن 54,5-كە دەيىنگى تارماقتا ايتارلىقتاي وسكەن, 2017 جىلدان بەرى ءوندىرىس كولەمى مەن ەكسپورتتىق تاپسىرىستاردىڭ ىشكى سۇرانىستا ءوسىمى جوعارىلاپ, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ 2000 جىلدان بەرى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە قالىپتاسقان.

ءبىزدىڭ ەلدەگى ىسكەرلىك بەل­سەن­دىلىك يندەكسى قىركۇيەك ايىندا 0,4 تارماققا وسكەن. ءوندىرىس پەن جاڭا تاپسىرىستار قارقىنى ارتقاندىعىنىڭ ارقاسىندا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ بويىنشا 2019 جىلدان باستاپ ەكىنشى ورىندا كەلەدى. وتكەن ايدا ەڭ تومەنگى ماننەن كەيىن شى­عىن­­دار ينفلياتسياسى كۇرت ءوسىپ, وندىرۋ­شى­لەر الداعى جىلعا ءوپتيميزمدى ساقتايدى دەگەن ءۇمىت بار.

اقش-تىڭ ءوندىرىس سەكتورىن­دا­عى­ ىسكەر­لىك­ بەلسەندىلىك كورسەتكىشى قىر­كۇ­يەك­تە­ ايتارلىقتاي وسكە­نى­مەن, بەسىنشى ايدا تەرىس ايماققا اۋىسقان. مامىر ايى­نان باس­تاپ ءوندىرىستىڭ ءوسۋى جوعارىلاسا, جاڭا تاپ­سى­رىس­تاردىڭ ءوسىمى تومەندەگەن.

قىتايدا PMI يندەكسى التى ايلىق دەڭ­گەي­دەن تومەندەگەنىمەن, بىراق وڭ ايماق­تا قالۋدى جال­عاس­تىرىپ وتىر. ءوندىرىس كولە­مى­ مەن جاڭا تاپسىرىستار سانى ۇلعاي­عا­نى­مەن جۇمىسپەن قامتۋ جاعى كو­ڭىل كون­شى­تەر ەمەس.

ەۋروايماقتىڭ وندىرىستىك سەك­تو­رىن­داعى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ تەرىس يندەكسى 15 اي قاتارىنان با­قى­لانىپ, وتكەن ايدان 0,1-گە تومەن­دەدى. جاڭا تاپسىرىستار 26 جىل­داعى ەڭ رەكوردتىق قارقىنمەن قىس­قارۋ­دا, ال جۇمىسپەن قامتۋ ءۇش جىلدا تومەن­دەگەن. ىسكەرلىك سەنىمدىلىك 10 ايلىق ميني­مۋمعا دەيىن قۇلدىرادى دەپ وتىر ساراپشى.