ديحان قامزابەك ۇلى
ديحان قامزابەك ۇلى«Egemen Qazaqstan»
56 ماتەريال تابىلدى

زەردە • 23 ءساۋىر, 2024

الاش الىپپەسى شىڭداعان

كۇنى كەشە استانا تورىندە قازاق پەن قىرعىز ۇلتى زيالىلارىنىڭ, اتاپ ايتساق, مادەني-عىلىمي سالا تۇلعالارىنىڭ, قايراتكەر اقساقالدارىنىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. جيىندى ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى ەرلان قارين جۇرگىزىپ وتىردى. قىرعىز تاراپىنىڭ ءسوز تىزگىنىن وسى ەلدىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى سۇيىنبەك قاسمامبەتوۆ ۇستادى. اعايىن ەكى ۇلتتىڭ ەلەۋلى تۇلعالارى ويىن ورتاعا سالىپ, رۋحاني بايلانىستىڭ جاڭا كەزەڭىنە قاتىستى ءجون-جوباسىن ۇسىندى. ەكسپو-ورتالىعىنىڭ ەكىنشى قاپتالىندا قازاق-قىرعىز جاستارىنىڭ القالى جيىنى ءوتىپ جاتتى.

پىكىر • 12 ءساۋىر, 2024

ءبىلىم-عىلىم اڭسارى

بۇگىنگى ءبىلىمنىڭ ءمانى – مادەني تران­س­­­­فورماتسيادا. سىن-قاتەر­لەر تۇسىن­داعى سۇراق: قوعامعا كىم كەرەك جانە مامان قوعام­نان ءوز ورنىن قالاي تابادى؟ ترانس­فور­ماتسيا ءمانى وسىندا! ىزدەنگەن جاس ازامات باسەكە, كاسىبيلىك تۇرعى­سىنان وزىنە قاجەتتى جانە ەلىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە كەرەكتى ءبىلىم الا ءبىلۋى ءتيىس.

رۋحانيات • 08 ءساۋىر, 2024

تۇركىستان رۋحاني بىرلىگىندەگى «شاعاتاي ءباسى»

بولشەۆيزم تولىق جەڭگەن ۋاقىتتا تۇركى تۇلعالارىنىڭ, سونىڭ ىشىندە قازاق زيالىلارىنىڭ باسىن كوبiرەك قوسقان بiرەگەي شاھار تاشكەنت ەدi. مۇنىڭ سەبەبi مۇستافا شوقاي مەن تۇرار رىسقۇلوۆ ءار تۇرعىدان كوتەرگەن تاۋەلسiزدىك پەن بىرلىك مۇراتى-تىن. وسى قالادا 1918–1922 جىلدارى وزبەك جاديتشiلدەرiنiڭ «شاعاتاي ءباسi» (تۇپنۇسقادا «چيگاتوي گۋرۋنگي») اتتى مادەني ۇيىمى جۇمىس ىستەدى. ماعىناسى – «شاعاتاي ۇلىسى مۇراگەرلەرىنىڭ پىكىرتالاس, سۇحباتتاسۋ, ءباس تىگۋ الاڭى» (گۋرۋنگي – پارسى ءسوزى).

پىكىر • 22 ناۋرىز, 2024

ناۋرىز ءپالساپاسى

ءار ­جىلدىڭ ناۋرىزىندا ەل تاري­حى­­نىڭ جاڭا ءبىر پاراعى اشىلىپ, وتكەن مەن بۇگىننىڭ پارقىن ايقىنداۋىمىزدى – ادىلەتتىكتىڭ ءجونى دەپ قابىلدايمىز. بايسالدى بابالارىمىز «جاڭا ايدا جارىل­قا, ەسكى ايدا ەسىركە!» دەگەن تىلە­گىن ۇيلەسىمدىلىك يەسىنە باعىشتاعانى انىق.

پىكىر • 14 ناۋرىز, 2024

حالىق رۋحى

بۇيىرسا, بۇگىن ۇلىق ۇلىس نەمەسە التىن وردانىڭ ءاز شاھارى سارايشىق جۇرتىندا – اتىراۋدا ۇلتتىق قۇرىلتاي ءۇشىنشى جيىنىنىڭ سەكتسيالار جۇمىسى باستالادى. ەرتەدە جايىق اعىنى قاتتى, ايدىنى شالقار ۇلى سۋ اتالىپتى. اراب ساياحاتشىسى ءابۋ ءات-ءتانجي ياكي يبن باتۋتتا: «دۇنيەدە باعداتتان كەيىن جۇزبەلى كوپىردى وسى سارايشىقتان كوردىم. وتىز سارايى, ءتورت مەشىتى كوز جاۋىن الادى» دەپ جازىپتى. وسى شاھار قورىمىندا موڭكە تەمىر, توقتا حان, جانىبەك, ءامىر وقاس, قاسىم حان, شاھ ماماي, ءجۇسىپ حان سىندى جەتى قاعاننىڭ سۇيەگى باقيلىق مەكەنىن تاپقان. مۇنى پانتەون دەسەك تە بولادى. سارايشىق – بيىل 800 جىلدىعى اتالىپ ءوتىپ جاتقان جوشى ۇلىسىنىڭ وسى وڭىردەگى ساراي باتۋ مەن ساراي بەركەدەن كەيىنگى ءۇشىنشى ءىرى ورتالىعى.

سۇحبات • 06 ناۋرىز, 2024

ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى: ءداستۇرلى ءدىننىڭ ۋىزىنا جارىعان ۇرپاق جات اعىمعا توتەپ بەرە الادى

– اسسالاۋماعالەيكۋم, قا­دىر­لى ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى! ۋاقىت تاۋىپ, سۇح­بات بەرۋگە كە­لىسكەنىڭىزگە راحمەت. ەڭ اۋەلگى ساۋالىمىزدى قوعامنىڭ رۋحاني كەلبەتىنەن باستاساق. جىل باسىندا «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا مەم­لەكەت باسشىسى ۇلتتىڭ سا­پاسى مەن سالاماتتىلىعىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولدى. وسى باع­داردا قوعامنىڭ رۋحاني سە­نىمىنە جانە ءتۇرلى سىن-قاتەر­گە قاتىستى بۇگىنگى وزەكتى ماسە­لە­لەر تۋرالى بىلگىمىز كەلەدى.

پىكىر • 01 اقپان, 2024

ءباسپاسوزدىڭ باياندى جولى

ۇلت ءباسپاسوزى تاريحتىڭ ءتۇرلى سىنىنان ءوتىپ, قالىپتاسىپ, دامىپ, كەمەلدەندى. بۇگىنگى باق جاڭالىق پەن اقپاراتتى حالىققا جەتكىزۋ ءپىشىنى, مازمۇنى, امالى, ت.ب. كاسىبي شارتتارى جونىنەن كوپ وزگەردى. ماماندار تەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيا قارقىنىنا ىلەسۋگە تىرىسىپ-اق كەلەدى. سالا ساراپشىلارى الەم مەن ۇلت تالعامىن, سۇرانىمىن ەسكەرىپ, تەز جەتىلۋدى ۇسىنادى.

سۇحبات • 03 قاڭتار, 2024

قاسىم-جومارت توقاەۆ: ءبىز وزىق ويلى ۇلت رەتىندە تەك قانا العا قاراۋىمىز كەرەك

– قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى, ۋاقى­تىڭىزدىڭ تىعىزدىعىنا قارا­ماستان «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە سۇحبات بەرۋگە كەلىسكەنىڭىز ءۇشىن ريزا­شىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز. ءسىزدىڭ قوعامدى تولعاندىراتىن ماسەلەلەر تۋرالى پىكىرىڭىز قازاق ءباسپاسوزى ءۇشىن وتە ماڭىزدى. سوندىق­تان ءتۇرلى تاقىرىپتا وزىڭىزبەن اشىق اڭگىمە وربىتكىمىز كەلەدى. وتكەن جىل نەسىمەن ەسىڭىزدە قالدى؟

قوعام • 01 قاڭتار, 2024

ءبىرتۇتاس قوعام قاسيەتى

ءبىز ءار جىلدان جاقسىلىقتى ءۇمىت ەتەمىز. «قاراشا, جەلتوقسانمەن – سول ءبىر ەكى اي» شاماسىندا ءتۇرلى دەڭگەيدە ەسەپ بەرىلەدى, ناتيجە شىعارىلادى. تارازىنىڭ ءبىر باسىنا جوسپار, ەكىن­شى باسىنا ونىڭ ورىندالۋى قويىلادى. بىرەۋ قۋانادى, ەكىنشى ويلانادى, ءۇشىنشى سىن ەستىپ شيرى­عادى. بۇل دا – تابيعي ۇدەرىس. ءبارى تابان اقى, ماڭداي تەرمەن كەلەدى. بابالارىمىز «ەڭبەككە ەبى جوقتىڭ ەلدىككە سەبى جوق» دەگەن. حالىقتىڭ وسى ەرەكشە ولشەمى قازىر دە كوكەيكەستى.

پىكىر • 16 جەلتوقسان, 2023

ەلدىك نەگىزى

ازاتتىق – ءبىز ءۇشىن اسىل ۇعىم. ونىڭ ءمانى دە, تاعىلىمى دا تەرەڭ. 32 جىلدا تاۋەلسىزدىك تۋرا­لى جازباعان قالامگەر, تولعاماعان ونەر ادامى, بايىپتاماعان قايراتكەر كەم­دە-كەم شىعار. بۇل – اسا تابيعي ۇدەرىس. قۇد­دى جاراتىلىستىڭ ۇيلەسىمىندەي, كەمدى تول­تىر­عانداي, ۇزىلگەندى جالعاعانداي قۇبىلىس. اڭ­سار, ارمان, ارقاۋ ولەڭگە دە, ومىرلىك ەستەلىك­كە دە تۇسەدى. ءاليحان بوكەيحان «جانعا حاس جۇ­رەك ءتىلى, سەزىم ءتىلى, كۇي ءتىلى ...ادام جانى وسى تىلمەن سويلەيدى» دەۋشى ەدى عوي. بوستان­دىق­تىڭ اق تاڭى ءدال سولاي جۇرەك, سەزىم ءۇنىن جەت­كىزدى. الاش كوشباسشىسى: «جۇيرىك, قىران كۇشىن قيانعا سالسا, جۇرت ماقساتىن ورنىنا اپارسا, مۇنان ارتىق نە باقىت بار؟» دەپ, زامانداستارىنا جانە ۇرپاققا وي سالادى.

ياندەكس.مەتريكا