ديحان قامزابەك ۇلى
ديحان قامزابەك ۇلى«Egemen Qazaqstan»
56 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 16 قازان, 2024

سەرگەي ەسەنين جانە تولە بي كەسەنەسى

سەرگەي ەسەنين دەسە, جىلى ءجۇزدى ورىس اقىنى جانە ءبىزدىڭ مۇقاعالي ماقاتاي, ەسەنعالي راۋشان, ۇلىقبەك ەسداۋلەت, سەرىك اقسۇڭقار ۇلى, عالىم جايلىباي سىندى اقتانگەرلەرىمىزدىڭ ءوزى دە, ءسوزى دە ويلى وسى شايىرعا ارناعان جىرلارى ەسكە تۇسەدى.

قوعام • 05 قازان, 2024

پاراسات باستاۋى

ءبىلىم مەن عىلىم سالاسى جۇيەلىلىكتى, ناق­تىلىقتى جاقسى كورەدى. ءاۋ باستا «الىپپەمىز» از ۋاقىتتا, ورنىمەن الەمدە قاي­تا­لانباس انا ءتىلىمىزدىڭ قۇبىلىسىن اشۋ­دىڭ كىلتىن ۇستاتسا, ۋنيۆەرسيتەتتىك ءاربىر كلاسسيكالىق ءپان ۇلكەن دۇنيەنىڭ نەگىزىن, انىقتاماسىن, ءمان-ماعىناسىن, قاعيداتىن, تۇجىرىمىن, ورىستەۋ جولىن كورسەتىپ بەردى.

تۇلعا • 26 قىركۇيەك, 2024

ءابىش كەكىلباي ۇلى جانە «ەگەمەن قازاقستان»

كورنەكتى جازۋشى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءابىش كەكىلباي ۇلى كوسەمسوزى ءبىرشاما زەردەلەنگەن. بۇل تاقىرىپتىڭ قوعامدىق سۇرانىسى دا ايرىقشا. ويتكەنى ابەكەڭدى قاتارلاس, زامانداس قالامگەرلەردەن ەرەكشەلەيتىن قاسيەت – ونىڭ سويلەۋدە دە, جازۋدا دا شەشەندىگى, اركەز ادەبيەتتىڭ قوعامدىق جۇگىن ءجىتى سەزىنگەنى, كوركەم شىعارماسىندا – بەينەلەر جۇيەسىن, كوسەمسوزىندە – وي قيسىنىن تاريح تاعىلىمىمەن تابيعي ۇيلەستىرگەنى ەدى. پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ايتقانداي, «رۋحانيات تاريحىندا ءابىش كەكىلباي ۇلى قازاقتىڭ بولمىس-بىتىمىنە الەمدىك كەڭىستىكتەن كوز سالعان كەمەل ويدىڭ يەسى» بولىپ قالادى.

پىكىر • 05 قىركۇيەك, 2024

ءار ىسكە – ەلشىل جاناشىرلىق!

مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىققا جولداۋى وسىعان دەيىن باستالعان سايا­سي رەفورمالاردى دايەكتەۋگە, سونىڭ ىشىندە حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە باعىتتالعان. سونداي-اق مۇنى بۇگىنگى سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ جانە جۇرتشىلىقتى تولعاندىرعان ماسەلەلەردىڭ شەشۋ تەتىگىن كورسەتكەن ايقىن ۇستانىم دەپ قابىلدايمىز.

رۋحانيات • 05 قىركۇيەك, 2024

ۇلتتىڭ رۋحاني ۇستىنى

ەلىمىزدە ءبىرتۋار قايراتكەر, اعارتۋشى, ءتىلشى, ادەبيەتتانۋشى, جۋرناليست, اقىن, اۋدارماشى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ەسىمى ۇلت ۇستازى مارتەبەسىمەن ايقىندالعان. ول كوپ سالانىڭ كوش باسىندا تۇر. ۇلتتىق ءالىپ­بيدىڭ, ءتىل ءبىلىمىنىڭ (فونەتيكا, گرامماتيكا, لەكسيكا), ادەبيەت تەورياسىنىڭ, وقۋ ادىستەمەسى مەن ءادىسناماسىنىڭ تەرميندەرى مەن انىقتاما-ەرە­جە­لەرىنىڭ اتاسى دا – اقاڭ. وزىنە دەيىنگى ىلۋدە ءبىر ءباسپاسوز بەن باسپا ءىسىن جۇرتتى اعارتۋعا جۇيەلى جۇمىلدىرعان دا – اقاڭ. ەلدىك قايراتكەرلىككە مادە­نيەت پەن سا­ۋاتتى, ءبىلىم مەن بىلىكتى ەنگىزگەن دە – اقاڭ. ادامدىق ىستە دە, كاسىبي ىستە دە شاكىرت شوعىرىن دايارلاۋدىڭ ءجونىن كورسەتكەن دە – اقاڭ.

تانىم • 08 تامىز, 2024

تۇركىستان عۇلامالارى

جاديتشiلدiكتi اقىل-وي مەن اعارتۋشىلىقتىڭ تۇجىرىمداماسى رەتىندە قابىلداۋ, ۇيرەنۋ نەگiزiنەن يسمايىل عاسپىرالى (1851-1914) ەڭبەكتەرiن جانە قازاننىڭ جاڭاشا وقىعاندارى جازبالارىن (گازەت-جۋرنالداعى), وقۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ارقىلى جۇزەگە استى. رەسمي اتى-ءجونى يسمايل گاسپرينسكي – سويى قىرىم تاتارى, تۇركى دۇنيەسىنىڭ تانىمال رەفورماتور-اعارتۋشىسى, جاديتشىلدىكتىڭ نەگىزىن سالۋشى, تۇركىستان وڭىرىنە ارنايى بىرنەشە مارتە كەلگەن قايراتكەر, جۋرناليست, باسپاگەر, جازۋشى.

مادەنيەت • 06 شىلدە, 2024

ەلدىك كوڭىل-كۇي

بيىلعى شىلدە ءبىز ءۇشىن حالىقارالىق جانە ەلدىك ەلەۋلى كوڭىل-كۇيدەن باستالدى. شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ جيىنى الەمدىك ابىرويىمىزدى ارتتىردى. جاھاندىق تاتۋلىق پەن سۇحباتتاستىققا جول اشاتىن استانا دەكلاراتسياسى كەيىنگى جىلدارداعى بەيداۋا قاۋىپ-قاتەر مەن داعدارىستى رەتتەۋگە ىقپال ەتەدى دەگەن ءۇمىتىمىز زور. ەڭ باستىسى, شىۇ-عا توراعا بولعان قازاقستاننىڭ ۇيلەستىرۋىمەن, جەتەكشىلىگىمەن دۇنيەجۇزىندەگى 3,5 ميلليارد حالىقتى قۇرايتىن مەملەكەتتەر باسشىلارى وسىنداي پاتۋاعا كەلىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىقارالىق قۇرىلىمدى «سىن-قاتەرلەرگە توتەپ بەرەتىن مەيلىنشە ءتيىمدى ۇيىمعا اينالدىرۋ» ماسەلەسىن دەر كەزىندە كوتەرىپ, قولداۋ تاپتى. بۇل رەتتە حالقىمىزدىڭ «پەيىلىڭدى كەڭگە سال, قىرمانىڭدى دوڭگە سال» دەگەن دانالىعى ەسكە تۇسەدى. ونىڭ ارعى جاعىنان شىعىس شايىرى رۋداكيدىڭ «اقىلدى تاتۋلىققا, اقىماق قاتۋلىققا ۇمتىلادى» دەگەن ويى اڭعارىلادى. استانا تورىندە شىۇ-نىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىنىڭ قابىلدانۋى جانە ەلارالىق تۇراقتىلىققا ارقاۋ سان سالانى قامتىعان 20-دان اسا قۇجاتقا قول قويىلۋى – سارابدال پەيىل مەن ەلشىل ماڭداي تەردىڭ ارقاسى. ەندى ۇيىم كەڭىستىگى كەڭەيە بەرەتىنى ايقىندالدى.

پىكىر • 28 ماۋسىم, 2024

باق: زەردە جانە اعارتۋشىلىق

بيىلعى ءباسپاسوز كۇنىن جاڭا «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان كەزەڭدە اتاپ وتكەلى تۇرمىز. بۇل – باق ءۇشىن اسا جاۋاپتى شاق. اتالعان زاڭ, بىرىنشىدەن, مەديا سالاسى ماماندارىنىڭ, ەكىنشىدەن, اقپاراتقا جان­كۇيەر قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ قوعامدىق ساراپ­تاما­سىنان ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى بۇل ەل­دىك قۇجاتتا ادىلەتتى قازاقستاننىڭ اشىق­تىق پەن بىلىكتىلىك, جاۋاپكەرشىلىك پەن زاڭدىلىق ۇستا­نىمدارى ناقتى كورىنىس تاپقانىن باسا ايتتى.

پىكىر • 15 ماۋسىم, 2024

الەم ايناسى جانە ءبىز

ايگىلى ماحاتما گاندي: «الەمدى وزگەرتەمىز دەسەك, ءبىز ءوزىمىز سول وزگەرىسكە اينالۋىمىز كەرەك» دەگەنى ءمالىم.

تانىم • 18 مامىر, 2024

تۇرىكمەن مادەني الەمىنىڭ بيىك قۇبىلىسى

ماقتىمق ۇلى تۋرالى قازاق ادەبيەت­تانۋىندا, ادەبي بايلانىستار سالاسىندا از جازىلعان جوق. مۇراسى بۇگىنگە دەيىن بىرنەشە دۇركىن جيناق بولىپ شىقتى. شايىر مۇراسى رەسەي مەن ەۋروپاعا پەرسياداعى ورىس ەلشىلىگىندە قىزمەت ەتكەن پولياك اقىنى, شىعىستانۋشى الەكساندر حودزكو-بورەيكونىڭ 1842 جىلى لوندوندا شىققان ەڭبەگى ارقىلى جەتتى دەگەن دەرەك بار. بۇدان كەيىن وسى تۇلعانى تانىتۋدى يليا بەرەزين, ارميني ۆامبەري, فەدور باكۋلين (يرانعا قاراستى استرابادتا كونسۋل بولعان) جالعاستىرعان. دەي تۇر­عانمەن ماقتىمق ۇلىتانۋدا كورنەك­تى شىعىس­تانۋشىلار الەكساندر سامويلوۆيچ پەن ەۆگەني بەرتەلستىڭ, تۇرىكمەنتانۋشى الەكساندر پوتسەلۋەۆسكيدىڭ (ولەڭ ءورىمىن زەرتتەگەن) ەڭبەگى زور. ال تۇرىك­مەن عالىمدارىنا كەلسەك, اقىننىڭ اكادە­ميالىق ءومىربايانى مەن مۇراسىن جۇيەلەۋ مەن تانىمالداندىرۋدا اكادەميك بايمۇحامەت كاررىەۆ پەن پروفەسسور مياتي كوساەۆتىڭ زەرتتەۋىن ايرىقشا اتايمىز. بۇل عالىمداردىڭ ىزدەنىستەرىن ابايدى تانىتۋداعى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تاباندىلىعىمەن سالىستىرۋعا بولادى.

ياندەكس.مەتريكا