Taza.kz
ايدانا شوتبايقىزى
ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
253 ماتەريال تابىلدى

ۋنيۆەرسيتەت • 10 جەلتوقسان, 2023

گونكونگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلادى

الماتىداعى ق.ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان گونكونگ CityU قالالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلماق. بۇل تۋرالى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك حابارلادى.

عىلىم • 29 قاراشا, 2023

زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى: جاڭا مارتەبە عىلىمدى دامىتا ما؟

شەتەلدەردە عىلىم نەگىزىنەن ۋني­ۆەر­سيتەتتەردە جاسالادى. ماس­سا­چۋسەتس تەحنولوگيالار ينستيتۋتى, كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتى, وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتى سەكىلدى جوعارى وقۋ ورىندارىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر سونى ايعاقتايدى. ال ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەردە عىلىم شەتەلدەردەگىدەي دامۋى ءۇشىن قان­داي قادام جاسالدى؟ قازىر ەلىمىزدەگى بىرنەشە جوعارى وقۋ ورنى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى مارتەبەسىن الدى. مۇنداي مارتەبە ۋنيۆەرسيتەتتەگى عىلىمدى, جالپى وتاندىق عىلىمدى دامىتۋعا شىنىمەن دە ىقپال ەتە الا ما؟ عىلىمى دا, سوعان ساي ەكونوميكاسى دا دامىعان ەلدەردە عىلىمدى دامىتۋدىڭ ابدەن دالەلدەنگەن, ناتيجەلى باعىتتارى قالىپتاسقان, ناقتى جولعا قويىلعان. مۇنىڭ ءبارى, البەتتە, كوپجىلدىق تا­جىريبەمەن كەلەدى. ويتكەنى جوعارىدا اتالعان, بولماسا اتى اتالماعان نەبىر مىقتى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ باسىم بولىگى كوپ جىل بۇرىن, ءتىپتى كەيبىرى ءبىر عاسىر بۇرىن قۇرىلعان. ال ءبىزدىڭ وسىنشاما كوپ جىلدى ءجۇرىپ ءوتۋىمىزدى كۇن سايىن قارىشتاپ دامىپ جاتقان تەحنولوگيا زامانى, زاماننىڭ تالابى كۇتىپ تۇرا المايدى. سول سەبەپتى قالىپتاسقان شە­تەلدىك, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ تا­جىريبەسىن الۋ, ەلىمىزدىڭ جاعدايىنا قاراي بەيىمدەۋ وتە ماڭىزدى. وسىنىڭ ماڭىزىن قالاي ۇعىپ, ءىس جۇزىندە قانشالىقتى جۇزەگە اسىرا الىپ ءجۇرمىز؟

مەديتسينا • 16 قاراشا, 2023

«ءومىر سۇرگىم كەلەدى»

پەرزەنتحانا. بۇل ءسوزدى ەستىگەندە ويىمىزعا ءار نارسە كەلۋى مۇمكىن. بىراق ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا وسى ءسوزدى, سويلەمدى تەرىپ تۇرعان تۇستا پەرزەنتحاناداعى جۇرەكتى قاتتىراق دۇرسىلدەتەتىن ءبولىمنىڭ ەسىگى اشىلدى. بۇل – جانساقتاۋ ءبولىمى. ءيا, پەرزەنتحانادا دا مۇنداي ءبولىم بار. ويتكەنى جاڭا عانا شىر ەتكەن شاقالاقتاردىڭ ىشىندە دە تۋا سالا ءومىر ءۇشىن كۇرەسەتىندەرى بولادى. اسىرەسە, ءالسىز تۋعاندارى سونشالىقتى قاتتى كۇرەسەتىندەي كورىنەدى.

ۋنيۆەرسيتەت • 14 قاراشا, 2023

ۋنيۆەرسيتەتتەگى عىلىمنىڭ ارىپتەستىك الەۋەتى

ءار سالادا تابىستى ءونىم ءوندىرۋ ءۇشىن سول باعىتتا ىرگەلى جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. ال زەرتتەۋدى جۇرگىزەتىن عالىمدار نەگىزىنەن جوعارى وقۋ ورنىندا, انىعى جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم ساتىسىندا قالىپتاسادى. ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتاردى, ياعني بولاشاق عالىمداردى دايارلاۋ ءىسى جەمىستى بولۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتەر مامان دايارلايتىن سالاداعى ءوندىرىس ورىندارىمەن زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماقساتىندا «دوستاسۋى» كەرەك-اق. سەبەبى ۋنيۆەرسيتەتتەگى عىلىمنىڭ الەۋەتى ءوندىرىس ورىندارىمەن ارىپتەستىكتىڭ الەۋەتىنە تىكەلەي بايلانىستى.

ءبىلىم • 10 قاراشا, 2023

بالاباقشاعا قابىلداۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى

قوعامدا بالالاردى بالاباقشا كەزەگىنە قويۋعا قاتىستى شاعىمدار ءجيى ايتىلادى. بۇل تۋرالى كەزىندە گازەتىمىزدە جاريالانعان «كەرى كەتكەن كەزەك» اتتى ماقالادا اشىپ جازعانبىز. بالاباقشاعا قابىلداۋ كەزىندە قاعاز قۇجاتتار جيناۋ دا جۇمىسباستى اتا-انا ءۇشىن وڭاي شارۋا ەمەس-ءتى. بىراق ەندى ءبارى باسقاشا بولماق. ويتكەنى مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارعا جولداما بەرۋدىڭ, كەزەككە قويۋ مەن ەسەپكە الۋدىڭ بىرىڭعاي بازاسى قۇرىلادى.

قوعام • 08 قاراشا, 2023

ءحالىڭ قالاي, بوبەكجاي؟

وسىعان دەيىن 3-6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋدى 100 پايىزعا جەتكىزگەنىمىزگە قۋاندىق. الايدا بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارمەن 2 جاستان قامتۋ ماسەلەسى العا شىقتى. ويتكەنى مەكتەپ جاسىنا جەتپەگەن بالالارى باردىڭ باسىم بولىگى – جاس وتباسى, ال باس قوسقانىنا كوپ بولماعان ەرلى-زايىپتىلاردىڭ كوبى يپوتەكاعا بايلانعان. مۇنداي جاعدايدا ولارعا ۇزاق جىل 1 ادامنىڭ جالاقىسىمەن كۇن كورۋ قيىن. سول سەبەپتى دە انالار اراسىندا دەكرەتتىك دەمالىستا ۇزاق وتىرماۋ, بالاسىن ەرتە جاستان بالاباقشاعا بەرۋ ءۇردىسى بەلەڭ الىپ بارادى. بىراق ەلىمىزدە سابيلەردى قابىلدايتىن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار تاپشى.

مەكتەپ • 06 قاراشا, 2023

اۋىل مەكتەبىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ

ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن, اسىرەسە اۋىلداردان, الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كەلگەن ءبىلىم سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى استاناعا ات باسىن بۇردى. مۇنىڭ سەبەبى «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى ۇيىمداستىرعان «اۋىل مەكتەبىنىڭ وركەندەۋى – قوعام يگىلىگىنىڭ كەپىلى» تاقىرىبىنداعى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادان وزدەرىنە كەرەگىن الىپ, تىڭ تاجىريبەسىن ءبولىسۋ ەدى.

ءبىلىم • 03 قاراشا, 2023

ءبىلىم سالاسىندا جاڭالىق كوپ

2-6 جاستاعى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ كورسەتكىشى 90 پايىزعا جۋىقتادى. قالا مەن اۋىل اراسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن قىسقارتۋ ماقساتىندا 1 000 اۋىل مەكتەبىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مىندەتتەمەسىمەن كاسىپورىنداردىڭ تاپسىرىسى بويىنشا قابىلداناتىن ستۋدەنتتەردىڭ سانىن 2029 جىلى 80 مىڭعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. ءبىلىم سالاسىنداعى وسى جانە وزگە دە ماڭىزدى ماسەلەلەر مەن الداعى جاڭالىقتار جونىندە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا ايتىلدى.

عالىم • 31 قازان, 2023

انگليادان – ارقاعا

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيستر­لى­گىنىڭ وسى اكا­دە­ميالىق جىل باسىندا تاراتقان اقپاراتىنا سۇيەن­سەك, ەلىمىزدە 22 مىڭ­نان اسا عىلىمي قىزمەتكەر بار. سونىڭ 46 پايى­زى – 40 جاس­قا دەيىنگى جاس عالىمدار. ەلىمىزدە عى­لىم­عا جاستاردى تارتۋ ماق­سا­تىندا «جاس عالىم» جو­باسى ىسكە قوسىلعان. اتال­عان جوبا بويىنشا جاس زەرتتەۋشىلەرگە جىل سايىن 1000 گرانت بولىنەدى. گرانت يەلەنگەندەردىڭ ءبىرى – «بولاشاق» ستيپەنديا­تى, «تەوريالىق فيزيكا» بويىنشا PhD ۇلسەرىك مولدانازار.

ينفوگرافيكا • 25 قازان, 2023

عىلىمى جوق ەلدىڭ بولاشاعى جوق

ەل ەگەمەندىگىن العان سوڭ, وتاندىق عىلىم دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭى باس­تال­دى. وداقتان قالعان 100-دەن اسا عىلىمي-تەحنيكالىق ۇيىم ەندى عانا ەڭسە تىكتەگەن ەلدىڭ مەنشىگىنە وت­كەندىكتەن, عىلىم سالاسىن مەم­لەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋدىڭ ما­ڭىزى كۇن تارتىبىندە تۇردى. جو­عارعى كەڭەستىڭ 1992 جىلى 15 قاڭتارداعى قاۋلىسىمەن «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە عىلىمي-تەحنيكا سايا­سا­تى تۋرالى» زاڭى قابىلداندى. بۇل تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى ءتول عى­لىمعا مەملەكەت تاراپىنان جا­سالعان قۇقىقتىق, قارجىلىق, جال­پى كەشەندى قولداۋدىڭ باسى عانا بولاتىن.

ياندەكس.مەتريكا