جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
268 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 10 ناۋرىز, 2022

بەلگىسىزدىك

ءبىزدىڭ اۋىلدا ەرتەرەكتە ۇلكەندەر بالالارىن «ماس كەلە جاتىر» دەپ قورقىتاتىن. «ماس كەلە جاتىر» دەگەن ءسوز كادىمگىدەي ۇرەي تۋدىراتىن. شەت جاعاسىنا كۋا بولعان سوڭ ايتامىز. ءتىپتى تۇندە بالا ۇيىقتاماي قويعان جاعدايدا الگىندەي ءسوزدى ايتسا, تىنىشتالىپ, ءۇن-ءتۇنسىز جاتا قالعانىن بىلەمىز. «تەزىرەك كوزىڭدى جۇمىپ, ۇيىقتاماساڭ, بوجەكەي ءبىزدى الىپ كەتەدى. بوجەكەي سەنى جەيدى-ءى!» دەگەنى سياقتى عوي.

قوعام • 08 ناۋرىز, 2022

مەيىرىم مەرەكەسى

جىل ون ەكى ايدىڭ باسى, مەزگىل بىتكەننىڭ جاڭاسى, ماۋسىم بىتكەننىڭ داراسى كوكتەمنىڭ العاشقى مەرەكەسى انالارعا ارنالادى. كوكتەم تۋا الەم جاڭارادى, التى اي قىس اق كەبىننىڭ استىندا قالعان تىرشىلىك قايتا جاندانادى, جىل كەلەدى جەر بەتىنە, جىلدىڭ كەلگەنىن دۇنيەگە جار ەتۋگە اۋەلى ادام كەلۋى كەرەك قوي. اناسىز ادام كەلە مە ومىرگە؟! اناسىز ءومىر باستالا ما؟ اناسىز تىرشىلىك جاڭارا ما؟ ءسىز بەن ءبىزدى, ۇل مەن قىزدى ءتاڭىرى انانىڭ قۇرساعىنا سالىپ ساقتاعان, باۋىرىنا سالىپ وسىرگەن, ايالى الاقانىنا سالىپ مەيىرىمگە بولەگەن. انا بويىنان, انا جۇرەگىنەن ونگەن مەيىرىم مەن ماحابباتقا قارسى تۇرار كۇش جوق جەر بەتىندە. «انا ءبىر قولىمەن بەسىكتى تەربەسە, ءبىر قولىمەن الەمدى تەربەتەدى» دەگەن ءسوزدىڭ جانى وسى تۇستان كورىنەتىن سياقتى. دەمەك, التى اي قىستىڭ توڭى ءجىبىپ, كوبەسى سوگىلەردە تۋاتىن 8 ناۋرىز – ايەلدەر مەرەكەسىنەن سۇيكىمدى مەيرام جوق.

رۋحانيات • 07 ناۋرىز, 2022

ءسابي جۇرەكتىڭ سونبەس ماحابباتى

ەل قوسىلا حورمەن شىرقايتىن ءاننىڭ كوبى اناعا ارنالعان تۋىندىلار دەسەك, قاتەلەسە قويمايمىز. قاي وتىرىستا بولسىن, توي-دۋمان, قىزىق-قۋانىشتاردىڭ كوبىندە, اسىرەسە ۇلكەندەر جاعى انالارىن ايتىپ مەيىرلەنەدى.

رۋحانيات • 01 ناۋرىز, 2022

ساكەننىڭ مەكتەبى

ادەبيەت اقىن-جازۋشى تۋعان جەردەن باستالا ما, جوق الدە قولىنا قالام الىپ جازعان جەرىنەن باستالا ما؟ العاش بالا اقىن قاي جەردە قولىنا قالام الىپ, جاعىن شىنتاعىنا سۇيەپ, ويلانىپ وتىرىپ ولەڭ جازعان جەر كىمگە بولسا دا قىزىق شىعار.

رۋحانيات • 24 اقپان, 2022

كۇنەستەگەن كوگەرشىندەر

اقىلدى, ءبىلىمدى ادامدار الەۋمەتتىك جەلىگە جولاي قويمايتىن كورىنەدى. ومىردەن ءوز كەرەگىن تاپقاندار, ۋاقىتىن تەككە ولتىرگىسى كەلمەيتىندەر سولاي بولسا كەرەك. بۇعان قاراپ جەلىدە جەلدەپ جۇرگەندەر اقىماق دەۋدەن اۋلاقپىز جانە. دامىعان باتىس جۇرتتارى عالامتور كەڭىستىگىندەگى ىزى-قيقى بۇل الەمدى «اركىم ويىنا كەلگەنىن لاقتىرىپ كەتەتىن قوقىس ورنىنا» بالايدى دەسەدى. سولايى سولاي-اق بولسىن, الايدا قوعامدىق دامۋ ساتىسىندا مۇددەلەس ەل بەلگىلى ءبىر دەڭگەيگە جەتۋىنە بۇل دا سەپ دەگەن ويدامىز.

ادەبيەت • 22 اقپان, 2022

ارۋانا – ادامزاتقا ونەگە

«سولداتتىڭ ەتىگىندەي جانىم ءسىرى» دەدى قاسىم. ادام يتجاندى دەلىنەدى كەيدە. توزبەسكە توزگەن, شىداماسقا شىداعان, تەك جالعىز-اق ازاپقا كونبەگەنى ايتىلادى تاريحتا. ادامدى ادام ەتىپ ۇستاپ تۇرعان دا سول قاسيەتى, بالكىم. ودان ايىرىلعان كۇنى, سول سەزىمىن جوعالتقان كۇنى سونەدى ءبارى. اسپاندا كۇن, جەردە ۇرپاق بارىنان نە پايدا وندا؟ «انا كەرەك, و, ادامدار, انا كەرەك ادامعا, اناسىزدار اڭ سياقتى كۇن كەشىپ ءجۇر عالامدا» دەگەنىندەي بولماي ما تولەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ. ال قازاق جەر-انا دەيدى.

ادەبيەت • 17 اقپان, 2022

تىرشىلىگىندە توزاققا تۇسكەندەر

«ەلدىڭ ىبىرايى – ىبىراي, ءبىزدىڭ ىبىراي – سۇمىراي» دەمەكشى, بۇل جولعى شىعارمانىڭ باس كەيىپكەرى بارىپ تۇرعان وڭباعان, كورگەنسىزدىڭ ەسەبىندە سۋرەتتەلەدى جانە ونىسىن ءوزى بىلە تۇرا قولدان جاسايتىنعا ۇقسايدى. ەلگە جاقپايتىن سۇيكىمسىز ارەكەتتەرگە قاساقانا بارادى. بىراق كەماقىل, تۇيسىكسىز پەندە ەمەس, سۋرەتشى. وتە تالانتتى ءارى بەلگىلى سۋرەتشى. سويتە تۇرا سۇيكىمسىز ادام.

ادەبيەت • 16 اقپان, 2022

مۇحيتتىڭ «اينامكوزى»

ورتتەي لاۋلاپ, كوكتەي قاۋلاپ دۇنيەنى الىپ بارا جاتقان مۇحيتتىڭ اندەرىن شىرقاپ سالۋ ءۇشىن ءانشىنىڭ ىشىندە قانداي كۇش, نەندەي قۇدىرەت جاتۋى كەرەك دەپ ويلايسىز؟ سۇراقتى ەمەس, الگىندەي ءسوزدى ۇكىلى ىبىرايدىڭ «تولقىنىنا» دا قاراتا ايتار ەدىك. قازاقتا «شاپقان اتتاي, اتقان وقتاي» قۇبىلىستى تابيعاتىنا سىيدىرعان مۇنداي اندەر جەتەرلىك. الىسقا بارماي-اق مۇحيت تۋىندىلارىن اتاسا دا جەتەدى. تىڭداپ وتىرىپ, ەلەستەتىپ كورىڭىز؟ الدە ءسىزدىڭ ءىشتى اۋەن قۋاتى ولاي قۋىرىپ, الدەنەگە جەتەلەمەي مە؟ ء«بىرجان سال» فيلمىندە قاراعايدىڭ تۇبىندە ۇيىقتاپ جاتقان سالدى اعاسى نۇرجان كەلىپ وياتىپ الىپ, اقىل ايتا باستاعاندا قايتاراتىن جاۋابى بار عوي: «اعاتاي, ءسىزدى بىرنارسە ىشىڭىزدەن وتتاي قاري ما؟ مەنى سول نارسە شوقتاي شىجعىرادى», دەپ. سول ەسكە تۇسەدى.

قوعام • 10 اقپان, 2022

ساعىنىش ءولىپ بارادى

ءبىزدىڭ كوبىمىزدى كوشە تاربيەلەگەنى كۇمانسىز شىعار. تۇبەگەيلى كوشە دەمەسەك تە, بالا تاربيەسىنە كوشەنىڭ ىقپالى جوق ەمەس. ءبىز دەپ وتىرعانىمىز – تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ومىرگە كەلگەن جاستار. الدى وتىزدان اسىپ, قىرىققا اياق باستى. سوڭى بولماي-اق قويسىن, ءبارى ازاتتىق اتىن جامىلىپ تۋعانى قانداي تاماشا.

ادەبيەت • 09 اقپان, 2022

سۇراپىل سۇركوجەك

سۇركوجەك اتتى ءسىز دە بىلەسىز دەپ ويلايمىز. ويتكەنى وسى تۇلپار تۋرالى جازعان مۇحتار ماعاۋين اڭگىمەسىنىڭ باسىندا ايتادى.

ياندەكس.مەتريكا