رۋحانيات • 10 جەلتوقسان, 2023
الاش ارىستارىنىڭ اقتالۋى, كيەلى تايقازاننىڭ ەلگە قايتۋى, قار استىندا قالعانداي ناۋرىزدىڭ قايتا تويلانۋى, احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ قالپىنا كەلتىرىلۋى, تاعىسىن تاعى. وسىناۋ ۇلتتىق ورەدە اتقارىلعان قىرۋار ءىستىڭ باسىندا وزبەكالى جانىبەك تۇر. ونىڭ باسقان قادامى مەن جاساعان ءار ءىسى ۇلت مەرەيىنە اينالىپ وتىردى. ول تۋرالى استاناداعى ۇلتتىق مۋزەيدە وتكەن «وزبەكالى جانە مادەني مايدان» اتتى كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمىندا جان-جاقتى ايتىلدى.
ونەر • 27 قاراشا, 2023
ونەردى قادىرلەيتىن ورەلى جورا قايدا؟
ونەردىڭ قۇنىن ءبىلۋ قوعامنىڭ وزىنە بايلانىستى. «قازاققا ولەڭ دەگەن ءبىر قادىرسىز», دەپ اباي انا زاماندا كۇيىنگەن, سول ءالى كەلە جاتىر. بۇل – اششى دا بولسا شىندىق.
قوعام • 26 قاراشا, 2023
«ەتيكا, ەستەتيكا, ەپيكا. وسى ءۇش يەنىڭ ورتاسىندا الپامىس فايزوللا بار. سوندىقتان بۇندا پوەزيا بار. ليريكا, ۇسىنىس, ساۋال بار... الپامىس جىرلارىنان اسپاندى كورەمىز, ابايدى كورەمىز. اباي بارلىق اقىنعا ۆاكتسينا. ارىقتاپ, شولدەپ, شارشاپ كەلە جاتقاندا اباي اتتى ۆاكتسينانى ءبىر قۇيىپ العان كەزدە مىنا الپامىستاي اقىندار پايدا بولادى. الپامىستا قارا ولەڭنىڭ عاجايىپتارى بار. قارا ولەڭ – اقىن ءۇشىن دوپينگ. الەمدىك دەڭگەيدەگى ەڭ ۇلى اقىن كىم دەسەك, ۇلتىنىڭ ءداستۇرىن, تامىرىن, قانىن ۇمىتپاعان اقىن. سوندىقتان, الپامىس باۋىرىم, سەنىڭ جانقالتاڭدا ون شاقتى عاسىر بار, ۇلى قارا ولەڭ بار, الەمنىڭ قاي جاعىنان دا كورىنەتىن ۇلى اباي بار. سەن – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەڭ تاماشا اقىنىسىڭ». بۇل – بەلگىلى اقىن سۇراعان راحمەت ۇلىنىڭ جاس شايىر الپامىس فايزوللانىڭ جىر جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىندە سويلەگەن ءسوزى.
تاعزىم • 22 قاراشا, 2023
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازاق ليريكاسى جانە مارفۋعا بەكتەمىروۆا پوەزياسى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. بەلگىلى اقىن ءھام اۋدارماشى, پۋبليتسيست مارقۇم مارفۋعا بەكتەمىروۆانىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان رۋحاني ءىس-شارادا قازاق جىرىنىڭ ءورىسى, تاربيەلىك ءمانى مەن تانىمدىق سيپاتى تۋرالى تاقىرىپتار قوزعالدى.
ادەبيەت • 21 قاراشا, 2023
ولەڭ-جىردىڭ جۇيرىگى جامبىل توقسان جاستان اسا بەرە گرۋزياعا بارعانى جونىندە دەرەك بار. شوتا رۋستاۆەليدىڭ «جولبارىس تەرىسىن جامىلعان باتىر» داستانىنىڭ 750 جىلدىعىنا بايلانىستى شىعارماشىلىق ساپار تۋرالى مالىمەتتەردى عانا ەمەس, ءبىز سوعان بايلانىستى تۋعان ەكى بىردەي ولەڭدى بىلەمىز.
تاريح • 19 قاراشا, 2023
سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆتىڭ ارمانى مەن مۇراتى, ويى مەن مۇددەسى بەلگىلى ادەبيەتتە. ءوزى ايتپاقشى, «قاراڭعى قازاق كوگىنە ورمەلەپ شىعىپ كۇن بولام» دەگەننەن اسقان نە مۇرات كەرەك. اقىرى سولاي بولدى دا. مۇرات-مۇددەسى بولعان سوڭ ونىڭ قايعىسى مەن قاپاسى, مۇڭى مەن نالاسى جانە بار. بىزدىڭشە, سۇلتانماحمۇتتىڭ نالاسى دەگەن وقشاۋ تاقىرىپتى ادەبيەتكە ەنگىزگەن جازۋشى – مۇحتار ماعاۋين. جيىرما جەتى جىل عانا جاساعان اقىننىڭ كۇندەلىگىندە بىرەر سويلەم, ءبىر توپ ولەڭ رەتىندە ساقتالىپ, كۇللى قازاق دالاسىنا تاراعان, ءوڭ وكىنىشتىسى, سول كەزدە, زامانىندا قالىپ قويعان نالا ەمەس. جانە جالعىز سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆتىڭ عانا ەمەس, كۇللى قازاقتىڭ نالاسى مەن كوز جاسى.
ادەبيەت • 13 قاراشا, 2023
كوز جاستان كوكتەگەن قايسار مۇڭ
ونىڭ ولەڭدەرى جۇرەك پەن جاننىڭ بىتىسىنەن ەستىلگەن ۇندەي نازىك. نازىك تە بولسا قايسار. بولماشى عانا سول ءومىر لەبى بۇرقانسا, داۋىل تۇرعىزۋعا قاۋقارلى, كۇبىرلەپ-سىبىرلاسا, شىم-شىمداپ بويىڭدى بيلەپ الادى. اقىننىڭ وقىرمانى كوپ بولاتىنى سودان بولۋى كەرەك. داۋرەن بەرىكقاجى ۇلى جىرلارىندا ارتىق ءسوز, ادەمىلىككە جەتەمىن دەپ الەمىشتەگەن جاساندى تىركەس جوق.
ادەبيەت • 01 قاراشا, 2023
ادام جانىنا تەرەڭىرەك ۇڭىلگەن سايىن تۇپكى سەزىمدەرى مەن بەيسانا ارەكەتتەرى اشىلا باستايدى. ءتۇپسانا دەۋگە كەلەتىن شىعار بۇلاردى. ءتىپتى كەيبىرى وقىس, توتەن, شەتىندەۋ كورىنىپ جاتادى. قۋانعاندا, قايعىرعاندا ءبىر-بىرىنە ۇقساعانىمەن, كىسى بالاسى قاتتى كۇيزەلىپ, جانى مۇرنىنىڭ ۇشىنا كەلگەندە, اشىققاندا, اشۋلانعاندا ءارتۇرلى مىنەزدەر شىعاراتىنىن ادەبي شىعارمالاردان كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى.
كورمە • 24 قازان, 2023
«تۇركىستان ەكى دۇنيەنىڭ ەسىگى عوي», (ماعجان) ياعني ەكى دۇنيەنىڭ قاقپاسى ەكەنىن ايگىلەگەندەي كورمە رەسپۋبليكا كۇنى مەن تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ 10-مەرەيتويلىق سامميتىنە وراي ۇلتتىق مۋزەيدە ءوتتى. مۇندا قازاق حاندىعىنىڭ عانا ەمەس, ۇلى تۇران, تۇركى ەلدەرى ورتالىعىنىڭ تامىرلى تاريحىنان سىر شەرتەتىن جادىگەرلەر كىمدى بولسىن بەيجاي قالدىرا قويماس.
ادەبيەت • 19 قازان, 2023
كوكتەمدە قار سۋى قايتا, جىلقىنىڭ جونى كۇنگە ءبىر قىزىپ, ءتىسىن كوككە ەندى قاداي بەرگەندە جەلقۇرساق ايعىر مىنگەندەر جاقسى بىلەدى. جانۋار جاي تۇرعاندا قالاي بيلەپ, ءبىر قىرىنداپ جۇرەتىنىن. باسىن قاقشيتا قۇلاعىن تىگىپ العان بەستى ايعىر جۇرمەي-اق ءتورت اياعىنان بيلەپ بارا جاتادى. ونىڭ شوق باسقانداي الشىسىنان تۇسكەن, ءتۇسىپ وتىرعان اياق الىسىنان ارىنىن سەزەرگە كەرەك. مىنگەن بويدا تۋلاپ الا جونەلگەن شۋ اساۋ تاي-قۇناننىڭ ءارى-بەرى تارتقانى جاي دەلبەڭباي بولىپ قالادى. مەيلى, شۋ اساۋ بولسا دا. ال كىسىنەسە دەمى وكپە-باۋىرىن, جۇرەگىمەن قوسا سىرتقا اتىپ جىبەرەردەي الگى بەستى ايعىردىڭ ورنىنان قوزعالىپ كەتكەنىنىڭ ءوزى جەر تەڭسەلىپ كەتكەندەي اسەر ەتەدى. ونى ۇستاپ, تىزگىندەپ وتىرۋدا وڭاي ەمەس. تۋرا سول سياقتى اسەردى شىعارما وقىعاندا دا بايقاۋعا بولادى. الىپتاردىڭ كەسەك تۋىندىلارى وقي باستاعاندا ءتورت اياعىن تەڭ باسقان تارلانداي ارنالانىپ, جانىڭدى ۇلى باستاۋلارعا الا جونەلەدى. تاۋ تەڭسەلىپ كەتكەندەي, جەر قوزعالىپ, جازىق اعىپ, قۇم كوشىپ بارا جاتقانداي. جازدىگۇنى كوز ۇشىنداعى تاۋلاردى ساعىم كوتەرىپ اكەتكەندەي, تۇرا-تۇرا زەرىككەن دۇنيە ءبىر ساتتە قوزعالا بارادى. سولاردىڭ اراسىنان ارنا تاۋىپ عۇمىرلار كوشەدى. داۋىرلەر قۇلاعىن قىلتيتىپ, عاسىرلاردىڭ جۇگى سىز بەرەدى.
