تاريح • 29 قاراشا, 2023
اسەت اقىندى فوتوعا تۇسىرگەن كىم؟
قازاقتىڭ ءان ونەرىندە ايرىقشا ورنى بار تۇلعانىڭ ءبىرى – اسەت نايمانباي ۇلى. مۋزىكا ونەرىن زەرتتەۋشى, اكادەميك احمەت جۇبانوۆ 1963 جىلى جارىق كورگەن «زامانا بۇلبۇلدارى» اتتى مونوگرافياسىنىڭ 262-بەتىنە تاريحتا تۇڭعىش اسەت نايمانباي ۇلىنىڭ فوتوسىن جاريالاعان ەكەن. ودان كەيىن قازاق ادەبيەتىنىڭ بەلدى وكىلى, بالالار جازۋشىسى ساپارعالي بەگالين «مادەنيەت جانە تۇرمىس» جۋرنالىنىڭ 1977 جىلعى جەلتوقسان ايىنداعى سانىنا ء«انشى اسەت» اتتى ماقالاسىمەن بىرگە جوعارىداعى فوتونى ەكىنشى رەت جاڭعىرتىپ جاريالاپتى. قازىرگى تاڭدا جاپپاي قولدانىستا جۇرگەن اسەت اقىننىڭ فوتوسىنىڭ ءتۇپ نەگىزى وسى. بۇل كۇندەرى اقىن بەينەسى كومپيۋتەرلىك مۇمكىندىكتەر ارقىلى وڭدەلىپ, كوركەم تۇرلەندىرىلىپ تاراپ ءجۇر.
تاريح • 29 قاراشا, 2023
اراب-پارسى دەرەكتەرىندەگى قازاق تاريحى
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىندا قازاق تاريحىنا قاتىستى يران يسلام رەسپۋبليكاسىنان اكەلىنگەن ماڭىزدى قۇجاتتار تانىستىرىلىمى ۇيىمداستىرىلىپ, اتالعان ءىس-شارا اياسىندا «قازاق تاريحى پارسى جانە اراب دەرەكتەرى نەگىزىندە» اتتى عىلىمي-تانىمدىق جيىن ءوتتى.
تۇلعا • 26 قاراشا, 2023
كوگالداعى حوككەيدەن جاستار جانە ەرەسەكتەر اراسىندا كسرو-نىڭ 10 دۇركىن چەمپيونى, كسرو سپارتاكياداسى مەن كۋبوگى جانە ەۋروپا چەمپيوندار كۋبوگىنىڭ يەگەرى, اتالعان سپورت تۇرىنەن 1977 جىلدان باستاپ, ءوزى سپورتتان قول ۇزگەن 1982 جىلعا دەيىن بەس جىل كسرو قۇراماسىنىڭ كاپيتانى بولعان مارقۇم سايان شايمەردەنوۆ (1953-2002) ءتىرى بولسا, مەرەيلى 70 جاسقا تولار ەدى.بۇل تۇلعانى قازاق سپورتىنىڭ جارىق جۇلدىزى دەسەك جاراسادى. اتتەڭ, ومىردەن ەرتە وزدى. اباي اتامىز ايتقانداي, «جارق ەتتى دە, جوق بولدى». بىراق ارتىنا قۇيرىقتى جۇلدىزداي وشپەس ءىز تاستاپ كەتتى. ونىڭ ويىن ورنەگى مەن شەبەرلىگى جايلى اتاقتى باپكەر ەدۋارد ايريح 70-جىلداردىڭ اياعىندا «لەنينسكايا سمەنا» گازەتىنىڭ تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا: «سايان دارا تۋعان تالانت, عاجايىپ حوككەيشى, ول الاڭدا بولماسا, كوماندانىڭ ويىنى قيىسپايدى. شابۋىلدىڭ ءبارى سۇرەڭسىز كورىنەدى. ال سايان الاڭعا شىقسا, جۇدىرىقتاي دوپتى وزىنە ماگنيتشە تارتادى. كوماندانىڭ ورتالىق شابۋىلى وسى جىگىتكە سەنىپ تاپسىرىلعان...» دەپتى.
جادىگەر • 21 قاراشا, 2023
عىلىمي ورتادا ء«ۇرجار حانشايىمى» دەگەن اتىمەن بەلگىلى ارحەولوگيالىق قۇندى قازىنامىز وسىدان جيىرما جىل بۇرىن اباي وبلىسى ءۇرجار اۋدانى اۋماعىن كوكتەي وتەتىن تاسكەسكەن – باقتى تاسجولىن جوندەۋ كەزىندە كەزدەيسوق تابىلعان ەدى. ياعني جاڭالىقتىڭ اشىلۋىن كەزدەيسوق جاعدايدا تۋىنداعان وقيعانىڭ جەمىسى دەۋگە بولادى.
رۋحانيات • 21 قاراشا, 2023
مىڭ توعىز ءجۇز توقسان التىنشى جىلدىڭ مامىراجاي جازى بولاتىن. ول كەزدە الەۋمەتتىك جەلى دەگەن اتىمەن جوق. بار قازاق رەسپۋبليكالىق بىرنەشە باسىلىمنىڭ بەتىنە قارايمىز. جانە قاي گازەتتە قانداي ءتىلشى ەڭبەك ەتىپ جاتقانىن, ونىڭ قالام سىلتەسى قالاي ەكەنىن نازاردان تىس قالدىرمايمىز. وسى جىلدارى قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قاسقا نارى – مارات قابانباەۆ ەدى. ءوز باسىم بۇل قالامگەردىڭ جازعان-سىزعانىن قالدىرماي وقۋشى ەدىم.
قازاقستان • 13 قاراشا, 2023
قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ءداستۇرلى «قازاقشا ءمازىر» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىن ۇيىمداستىردى.
رۋحانيات • 13 قاراشا, 2023
قازاقتىڭ ەجەلگى گەنەتيكالىق جادىسىنان ورىن العان ۇلتتىق قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى ات سىنشىلىعى. بۇل تۋرالى ەل ىشىندە نەبىر اڭىز-اڭگىمەلەر جەتەرلىك. اتاپ ايتساق, سونىڭ ءبىرى – حVII عاسىردا ءومىر سۇرگەن اتاقتى تولىباي سىنشى. بۇل كىسىنىڭ سىنشىلىعى حاقىندا عۇلاما اتامىز ءماشھۇر ءجۇسىپ جانە جازۋشى ساۋىربەك باقبەرگەنوۆتىڭ جازبالارىندا كەزدەسەدى.
تاريح • 09 قاراشا, 2023
ورتا عاسىردا ورتالىق ازيادا ورىن العان تاريحي وقيعالار تىزبەگى كۇللى ادامزاتتىڭ نازارىن ءالى كۇنگە وزىنە اۋدارۋمەن كەلەدى. اسىرەسە ۇلى قاعان شىڭعىستىڭ ءومىر تاريحىنا قاتىستى ماتەريالداردا كەرەي, نايمان, قوڭىرات, مەركىت, وڭعىت (ۋاق), جالايىر تايپالارى حاقىندا دەرەك كوپ. سونىڭ ءبىرى – كەرەي تايپاسىنىڭ بيلەۋشىسى تۇعىرىل حان تۋرالى مالىمەتتەر.
ەگەمەن قازاقستان • 07 قاراشا, 2023
«ەگەمەن قازاقستان» مۇراعاتىنداعى تاريحي دەرەكتەر
بيىل 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق قوزعالىستىڭ بەلدى وكىلى, تورعاي كوتەرىلىسىنىڭ قولباسشىسى امانكەلدى يمانوۆتىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولۋ ورايىندا مىنا ءبىر دەرەككە توقتالعاندى ءجون كورىپ وتىرمىز. ەكىنشى دۇنيجۇزىلىك سوعىس ءجۇرىپ جاتقاندا «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 18 ماۋسىم كۇنگى № 121 سانىندا باتىر تۋرالى ماقالالار توپتاماسى جاريالانىپتى. بۇل دەرەكتەر 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس تاريحىن جانە باتىردىڭ ءومىربايانىن زەرتتەپ جۇرگەن ادامدار ءۇشىن قاجەت بولارى انىق.
زەردە • 01 قاراشا, 2023
تاياۋدا ەلوردا تورىندە «وتانداستار» قورى» كەاق ۇيىمداستىرۋىمەن الەم قازاقتارى باس قوسقان فورۋم ءوتتى. مارتەبەلى جيىنعا تۇركيالىق نۇراحمەت گيۋنەش ەسىمدى ەگدەلەپ قالعان اعامىز كەلىپتى. باعزىدان بەرگى ءبىر ادەتىم, تۇركيالىق كونەكوز قازاقتاردى كورسەم بولدى, سوناۋ 40-جىلدارى التايدان اۋىپ, انادولىعا بارعان العاشقى كوشتىڭ بايانى تۋرالى سۇراماي تىنبايمىن. ءار كەز بۇرىن-سوڭدى حابارىم بولعان ءبىر وقيعانى ەستيمىن. بۇل جولى دا قىزىق اڭگىمە ەستىپ تەبىرەندىم. سونىمەن...
