ونەر • 12 قازان, 2023
يۋنەسكو ۇيىمى جىل سايىن «جىبەك جولى – جاستار كوزىمەن» اتتى حالىقارالىق فوتوبايقاۋ وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىردى. بيىل دا بۇل ءۇردىس جالعاسىن تاپتى.
تۇلعا • 08 قازان, 2023
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, داناگوي تۇلعا, ايگىلى اتبەگى بوشاي كىتاپباەۆتىڭ تۋعانىنا بيىل 100 جىل تولىپ وتىر. بوشەكەڭ – كوزىنىڭ تىرىسىندە اڭىزعا اينالعان ادام. اسىرەسە بۇل تۇلعانىڭ اتبەگىلىك ونەرى حاقىندا وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى ۇلكەن قالامگەر عابيت مۇسىرەپوۆ وچەرك جازسا, اقىندار عافۋ قايىربەكوۆ, كاكىمبەك سالىقوۆ, فاريزا وڭعارسىنوۆا جىر ارناپتى.
تاريح • 04 قازان, 2023
مىنا ۇسىنىلىپ وتىرعان سۋرەت كوزىقاراقتى قاۋىمعا جاقسى تانىس دەپ ويلايمىز. 1918 جىلى ءساۋىر ايىندا الاش ارىستارى احمەت بايتۇرسىن ۇلى, مىرجاقىپ دۋلات ۇلى, رايىمجان مارسەكوۆتەردىڭ شاۋەشەك قالاسىنداعى ساپارى كەزىندە تۇسىرىلگەن. بۇل بەينەنى تاريحقا تاڭبالاعان – اۋەسقوي فوتوگراف مۇحامەتجان يۋسۋپوۆ.
تاريح • 27 قىركۇيەك, 2023
2001 جىلدىڭ قوڭىر كۇزى. قوبدا بەتى قازاقتارى اراسىنان شىققان تاريحي تۇلعا – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارى موڭعول ەلىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرگە ءستاليننىڭ قابىلداۋىندا بولعان, 1960 جىلدارى قىتاي كوسەمى ماو تسزەدۋنمەن داستارقان باسىندا جولىعىپ, ءدام تاتىسقان قاشقىنباي مالىك ۇلى تۋرالى دەرەك جيناپ ءجۇردىم. سول تۇستا قاشەكەڭنىڭ تۋعان كۇيەۋ بالاسى, بۇرىنعى مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ ارداگەرى توقتالحان نۇعىمان ۇلى تەمىرتاۋ قالاسىندا تۇرىپ جاتىر دەگەندى قۇلاعىمىز شالدى.
جادىگەر • 24 قىركۇيەك, 2023
بۇدان 20 جىل بۇرىن قابىلدانعان «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى نەگىزىندە قولعا الىنعان شارۋالاردىڭ ءبىرى – شىلىكتى قورعاندارىنا جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى. گەوگرافيالىق تۇرعىدان اۋماعى 80 شاقىرىمدى الىپ جاتقان «شىلىكتى جازىعى» شىعىس قازاقستان وبلىسى زايسان اۋدانى جەرىندە ورنالاسقان. وڭتۇستىگىندە تارباعاتاي, شىعىسىندا ساۋىر-سايقان, سولتۇستىگىن ماڭىراق تاۋلارى قورشاپ جاتىر.
تاريح • 21 قىركۇيەك, 2023
مىنا سۋرەت بيىل تۋعانى 150 جىل تولىپ وتىرعان حالىق باتىرى, 1916 جىلعى تورعاي ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ قولباسشىسى امانگەلدى يمانوۆقا قاتىستى سالىنعان ەكەن. وعان دالەل – سۋرەتتىڭ استىڭعى جاعىندا لاتىن ارىپتەرىمەن «تورعايدىڭ اسكەري كوميسسارى حالىق باتىرى امانگەلدى» دەگەن جازۋ تۇرسا, جاقشا ىشىندە «قاستەەۆ كارتيناسىنان» دەگەن سىلتەمە بەرىلىپتى.
زەردە • 19 قىركۇيەك, 2023
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس تاريحىنىڭ اقتاڭداق تۇستارى كوپ. سونىڭ ءبىرى – تۇركىستان لەگيونى ساپىندا بولعان قازاق جاۋىنگەرلەرىنىڭ تاعدىرى. سوعىستان كەيىن بۇلاردىڭ ءبىرلى-جارىمى باس ساۋعالاپ تۇركيانىڭ ىستانبۇل, انكارا قالاسىنا بارسا, ءبىر توبى ادانا قالاسىنا تۇراقتاعان ەكەن.
تاريح • 17 قىركۇيەك, 2023
قازاق تاريحىندا ءالى كۇنگە دەيىن تولىق زەرتتەلىپ, تۇجىرىمدالماعان ءبىر سالا بار. ول – حالقىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك ونەرى. سونىڭ ىشىندە, ۇلكەن اقىن ءىلياس جانسۇگىروۆ «كۇيشى» پوەماسىندا: «ات سايلاپ, قىلىش قايراپ, سارباز ەرلەر, زەڭبىرەك اتانعا ارتقان نايزاگەرلەر, جارقىلداپ سىبىزعىلى كۇي تارتقانداي, الاتاۋ بەرىك قورعان جۇماق جەرلەر» دەگەنىندەي, قازاق جاۋىنگەرلەرى اتان تۇيەنىڭ ۇستىنە زەڭبىرەك نەمەسە وتتى قارۋ ورنالاستىرىپ, جاۋمەن شايقاسقانى جايلى بىلە بەرمەيمىز.
تاريح • 11 قىركۇيەك, 2023
پاتشالىق رەسەي زامانىندا ءومىر سۇرگەن كارتوگراف ءھام تاريحشى سەمەن رەمەزوۆ دەگەن ادام بولعان. ول 1642 جىلى قازاق دالاسىنىڭ باتىس پۇشپاعىمەن شەكتەسىپ جاتقان توبىلدا تۋىپ, 1721 جىلى ومىردەن ءوتىپتى. كارتوگرافتىڭ 1701 جىلى «چەرتەجنايا كنيگا سيبيري» اتتى كىتابى جارىق كورگەن ەكەن.
جادىگەر • 07 قىركۇيەك, 2023
تاۋەلسىزدىك جىلدارى تابىلعان قۇندى قازىنامىزدىڭ ءبىرى – تالدى حانزاداسى. 2009-2010 جىلدارى ارحەولوگ ارمان بەيسەنوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن قاراعاندى وبلىسى قارقارالى اۋدانى ورتالىعىنان 44 شاقىرىم قاشىقتا ورنالاسقان وباعا قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وڭىردە ءبىر-بىرىنە جالعاسىپ جاتقان جەتى قورعان-وبا تىزبەگى تالدى وزەنى اڭعارىن كولبەي قونىس تەپكەندىكتەن عىلىمي تىلدە «تالدى قورعاندارى» دەگەن اتاۋعا يە.
