سپورت • 29 قاڭتار, 2023
ەركىن كۇرەستەن ەكى دۇركىن وليمپيادا جانە ءبىر دۇركىن الەم چەمپيونى داعىستاندىق بالۋان, اۆار ۇلتىنىڭ ۇلانى ماۋلەت باتىروۆ «كاۆكاز بالۋاندارىنىڭ باستى ەرەكشەلەگى قانداي؟» دەگەن ءتىلشى سۇراعىنا: ء«بىزدىڭ جىگىتتەردە رۋح باسىم» دەپ ءبىر اۋىز سوزبەن جاۋاپ بەرگەن ەكەن. سوڭعى كەزدەرى ماۋلەت بالۋاننىڭ جوعارىداعى ءبىر اۋىز ءسوزى كوكەيدەن كەتپەي قويعانى.
تاريح • 25 قاڭتار, 2023
«قاڭتارداعى بۋراداي ازۋ ءتىسىن قايراعان»
جىل سايىن قاڭتار تۋىپ, اياز قىسقاندا بۋرا جارايدى. بۇل تابيعي زاڭدىلىق. ويتكەنى بۇل كەز – ىنگەننىڭ كۇيتى كەلىپ, شاعىلىساتىن ۋاقىت. بۋرانىڭ جاراۋى كوبىندە قازاقتىڭ ەسكى جىل قايىرۋ امالى بويىنشا قامبار توعىسىمەن قاتار كەلەتىندىكتەن, كەيبىر وڭىرلەردە بۇل مەزگىلدى بۋرا توعىس دەپ تە ايتادى.
تاريح • 24 قاڭتار, 2023
پاتشالىق رەسەي زامانىندا توم گۋبەرنياسىنا قاراستى بيسك ۋەزى دەگەن بولدى. بۇل اكىمشىلىك بىرلىكتىڭ ۇلكەندىگى سونشالىق, سولتۇستىك شەتى بارناۋىل قالاسىنا بارىپ تىرەلسە, وڭتۇستىگى ازيا قۇرلىعىمەن قاناتتاسىپ جاتتى. وسى ۋەزگە قاراستى 25 بولىستىڭ ءبىرى انۋيدە قازاقتار ءومىر سۇرگەن ەكەن. مىنا فوتولار وسى التايلىق قانداستار ومىرىنەن سىر شەرتەتىن شەجىرە دەسەك تە بولادى.
تاريح • 17 قاڭتار, 2023
تەرىدەن جاسالاتىن ىشىك قازاقتا ەجەلدەن بار. بۇل كيىم نەنىڭ تەرىسىنەن تىگىلگەنىنە بايلانىستى: ەلتىرى ىشىك, سەڭسەڭ ىشىك, قاسقىر ىشىك, تۇلكى ىشىك دەپ اتالادى. ەلتىرى ىشىك دەگەنىمىز – جاڭا تۋعان قوزىنىڭ تەرىسى بولسا, سەڭسەڭ ول كۇزدە جەتىلىپ, توقتى بولعان قوزىنىڭ تەرىسى. مۇنداي تەرىنىڭ ءجۇنىن اتالارىمىز ء«تىرى ءجۇن» دەپ اتاعان. ال قاسقىر, تۇلكى تەرىسى ەكى باستان بەلگىلى.
تاريح • 16 قاڭتار, 2023
التىن وردا ۇلىسىنىڭ اتاقتى حاندارىنىڭ ءبىرى – توقتامىس. قازاقتىڭ ۇلكەن جازۋشىسى ءىلياس ەسەنبەرلين: ء«ۇز-تەمىردىڭ ەكىنشى بالاسى سارجادان قونشاق, قونشاقتان تۇعىلىق قوجا, تۇعىلىق قوجادان تاي قوجا تۋادى. وسى تاي قوجانىڭ بايبىشەسى قوڭىرات قوتان كۇنشەك سۇلۋدان بولاشاق التىن وردا حانى توقتامىس تۋعان» دەپ جازادى («التىن وردا» رومان-تريلوگياسى. الماتى, 2021. – 397 ب).
وقيعا • 13 قاڭتار, 2023
مىنا ءبىر فوتوسۋرەتتەن تاسقا ويىپ باسىلعان سيىردىڭ ءىزىن كورەسىز. مۇمكىن بۇل اشا تۇياقتى جانۋارلار – بۇعى, بۇلان, مارالدىڭ ءىزى شىعار. اتام قازاق باعزىلىق مۇرانى «تاسقا باسقان تاڭباداي» دەيدى ەمەس پە. مىنا ءىز ءدال سولاي تاسقا باسىلعان تاڭبا دەرسىز. قاي عاسىر, قاي داۋىرگە ءتان دۇنيە؟ ونى ەشكىم تاپ باسىپ تاني العان جوق.
رۋحانيات • 13 قاڭتار, 2023
جۋىقتا موڭعوليانىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى تاريحي تۇلعا شىڭعىس حاننىڭ تۋعانىنا 860 جىل تولۋ داتاسىنا وراي مەملەكەتكە جانە قوعامعا ەڭبەك سىڭىرگەن تۇلعالاردى ىرىكتەپ, ولاردى ناسيحاتتاۋ جايلى شەشىم شىعاردى. وسى تىزىمگە باي-ولكەلىكتەر اتىنان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى, موڭعوليا سپورتىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى (2006), ەركىن كۇرەستەن الەم كۋبوگىنىڭ (1981) جانە الەم بىرىنشىلىگىنىڭ قولا مەدال يەگەرى (1986), اتاقتى بالۋان باقىت ودناي ۇلىنىڭ ەسىمى ءىلىنىپ, ارداگەر سپورتشىنى ۇلىقتاۋ ءراسىمى ءوتتى.
رۋحانيات • 12 قاڭتار, 2023
ەل اعاسى اكىمجان نازار ۇلى تۋرالى
شۇكىر! مەنىڭ ەلوردا تورىنە تابان تىرەگەنىمە شيرەك عاسىردان اسىپتى. ول تۇستا ولكەنىڭ وتكەن-كەتكەن تاريحىنان حاباردار قاريالار كوپ ەدى. سونىڭ ءبىرى – ۇزاق جىل وبلىستىق ءبىلىم سالاسىندا قىزمەت اتقارعان قاميدولدا نۇرتاەۆ اقساقال-تۇعىن. بۇل كىسى قازىر ومىردە جوق. بەس جىل بۇرىن تۋرا توقسان جاسىندا باقيلىق بولدى. مارقۇم كوزى تىرىسىندە ءبىز بەيباقتى ىزدەپ كەلىپ, ءوزى كۋا بولعان بىرەر وقيعانى سانامالاپ جازدىرىپ ەدى. اسىرەسە اقمولا وڭىرىنە تانىمال تاريحي تۇلعا اكىمجان نازار ۇلى تۋرالى جاندىرا سويلەگەنى ەسىمدە. ءبىز تامسانا تىڭداعان ەدىك. سودان بەرى ءبىرتالاي ۋاقىت ءوتىپتى. بيىل وسى تۇلعانىڭ تۋعانىنا – 120 جىل. سونىمەن...
وقيعا • 11 قاڭتار, 2023
امەريكالىق رەجيسسەر دجەيمس كەمەروننىڭ «اۆاتار» ءفيلمى العاش 2009 جىلى كورەرمەنگە جول تارتقان بولاتىن. بۇل تۋىندىنىڭ جالعاسى «اۆاتار: سۋ جولى» وتكەن جىلى قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق كينوتەاترلارىندا كورسەتىلىپ جاتىر.
رۋحانيات • 10 قاڭتار, 2023
العاشقى قازاق كالەندارى 1923 جىلى ورىنبور قالاسىندا جارىق كورىپتى. بيىل بۇل وقيعاعا عاسىر جىل تولىپ وتىر. وسى كۇنتىزبەنىڭ قاسبەتىنە توتە جازۋىمەن «1923 جىل. قازاق كالەندارى» دەپ تاڭبالانسا, ونىڭ استىنا «كيرگيزسكي كالەندار» دەپ ورىسشا جازىلىپتى. ال مۇقابانىڭ تومەنگى جاعىندا «ورەنبۋرگ. گوسۋدارستۆەننوە يزداتەلستۆا. كسسر. 1923» دەگەن جازۋ تۇر (1-سۋرەت). بۇل كالەنداردى باسىپ شىعارعان مەكەمە اتاۋى.
