رۋحانيات • 13 قاڭتار, 2023

قازاق بالۋانى ۇلىقتالدى

400 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىقتا موڭعوليانىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى تاريحي تۇلعا شىڭعىس حاننىڭ تۋعانىنا 860 جىل تولۋ داتاسىنا وراي مەملەكەتكە جانە قوعامعا ەڭبەك سىڭىرگەن تۇلعالاردى ىرىكتەپ, ولاردى ناسيحاتتاۋ جايلى شەشىم شىعاردى. وسى تىزىمگە باي-ولكەلىكتەر اتىنان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى, موڭعوليا سپورتىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى (2006), ەركىن كۇرەستەن الەم كۋبوگىنىڭ (1981) جانە الەم بىرىنشىلىگىنىڭ قولا مەدال يەگەرى (1986), اتاقتى بالۋان باقىت ودناي ۇلىنىڭ ەسىمى ءىلىنىپ, ارداگەر سپورتشىنى ۇلىقتاۋ ءراسىمى ءوتتى.

قازاق بالۋانى  ۇلىقتالدى

ءىس-شارا اياسىندا ايماقتىق ورتالىق مۋزەي­دە بالۋاننىڭ سپورتتىق جو­لى مەن قوعامعا سىڭىر­­گەن ەڭبە­گىن ايگىلەيتىن كور­مە ۇيىمداستىرىلدى. مەكە­مە باس­شىسى ايشاگۇل ازامات­قىزى­نىڭ ايتۋىنشا, بۇل رەت­كى كورمە ەكسپوزيتسياسى­نا با­لۋان­نىڭ ءار جىلداردا العان جۇل­­دەلەرى: مەدال, كۋبوك, سيم­ۆولدىق بەلگىلەر, الەم جانە وليم­­­پيادا كىلەمدەرىندە بەلدەس­كەن فوتوسۋرەتتەرى مەن ۇستىنە كيگەن سپورتتىق كوستيۋمدەرى جانە ءار جىل­دارى العان ماراپاتتارى (وردەن, مەدال, العىسحات, ديپلوم, ت.ب.) بارلىعى 569 زاتتىق جادىگەر قويىلىپتى. ونىڭ سىرتىندا, بالۋاننىڭ وتكەن جىلداردا­عى سپورتتىق شەجىرەسىن تانىتاتىن قابىرعا ستەندتەرگە جەتكەن جەتىستىگى, سىڭىرگەن ەڭبەگى جايلى كەڭىنەن جازىلىپ, بۇل دەرەكتەر كوپشىلىكتىڭ كوزايىمىنا ۇسى­نىلىپتى.

1

وسىنداعى دەرەكتەرگە كوز جۇگىرتسەك, 1954 جىلى باي-ولكە ايماعىنىڭ ورتالىعى ولگەي قالاشىعىندا دۇنيەگە كەلگەن بالۋان, 1971-1972 جىلداردان باستاپ موڭعول ۇلتتىق كۇرەسى­مەن اينالىسىپ, جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى مەملەكەتتىك چەمپيوناتتا جۇلدەلى ورىنعا يە بولعان. باقىت ودناي ۇلى ورتا مەكتەپتى بىتىرە سالىسىمەن ەل استاناسى ۇلانباتىرعا اتتانىپ, سوندا ەركىن كۇرەس ۇيىرمەسىنە قاتىسادى. ءبىر تاڭدانارلىق جاعداي, جاتتىعۋعا كىرىسكەنىنە جىل تولماي جاتىپ, قالالىق جانە ايماقتىق بىرىنشىلىكتەردە ۇزدىك ونەر كورسەتىپ, 1974-1975 جىلدارى موڭعوليا جاستارى­نىڭ بىرىنشىلىگىندە 2 دۇركىن چەمپيون اتانادى. وسىلاي ەركىن كۇرەستەن تۇساۋى كەسىلگەن نار قازاق موڭعوليانىڭ ەرەسەكتەر اراسىنداعى چەمپيوناتتاردان 4 دۇركىن التىن, 10 دۇركىن كۇمىس, 4 دۇركىن قولا مەدالدى ەنشىلەپ, ايدى اسپانعا شىعارماسا دا, اعايىندى اۋزىنا قاراتىپ­تى. ونىڭ سىرتىندا حالىقارا­لىق ينتەرناتسيونال باسەكەسىنىڭ 2 دۇركىن جەڭىمپازى جانە 4 رەت جۇلدەگەرى اتانسا, «دينامو» سپورت قوعامى حالىقارالىق ءتۋر­نيرىنىڭ 3 دۇركىن چەمپيونى بولىپ, 1986 جىلى «ىزگى نيەت» ويىن­دارىندا 4-ورىنعا قول جەت­كىزگەن ەكەن.

«ەركىن كۇرەس تۇرىنەن مۇنداي بيىككە جەتكەن قازاق از, زامانىندا ايگىلى كۇش يەلەرى س.انديەۆ, كاسيموۆ (كسرو) ب.باۋگارتنەر (اقش), ا.ساندۋرسكي (پولشا), ا.شرەيدەر (گدر), ي.بوللا (ۆەنگريا) سياقتى مىقتىلارمەن بەلدەسىپ, ءارتۇرلى جارىستاردان 80-نەن استام مەدال العان العاشقى قازاق», دەيدى ايماقتىق سپورت باسقارماسىنىڭ باستىعى قاينار قايساناي ۇلى.

1

بۇل جەردە بالۋاننىڭ ايتا كەتەرلىك تاعى ءبىر جەتىستىگى – قازاق كۇرەسىنە قوسقان ۇلەسى. قازىرگى تاڭدا بالۋان ايماقتىق «قازاق كۇرەسى» فەدەراتسياسىن باسقارادى. 2006 جىلى باي-ولكە ايماعىندا قازاق كۇرەسى­نەن ازيا چەمپيوناتىن وتكىزۋ­مەن قاتار, قازاق كۇرەسىنەن ءوتىپ جاتقان الەم جانە قۇرلىقتىق بىرىنشىلىكتەر مەن قازاقستان بارىسى, الەم بارىسى, ەۋرا­زيا بارىسى سياقتى جوبالاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە اتسالىسىپ ءجۇر. باقىت بالۋاننىڭ قازاق كۇرەسىنە باپتاعان شاكىرتتەرى الەم چەمپيوناتىنان 2 كۇمىس, 2 قولا جانە ازيا بىرىنشىلىگىنەن 6 التىن, 8 كۇمىس, 8 قولا مەدال ەنشىلەگەن ەكەن.

 

سوڭعى جاڭالىقتار