تۇلعا • 14 ماۋسىم, 2025
ومىردە قانشاما ادام بار. قانشاما تاعدىر بار. سولاردىڭ جولى ءبىر-بىرىنە مۇلدە ۇقسامايدى. ءبىر قىزىعى, اركىم ءوزىنىڭ پەشەنەسىنە جازعان عۇمىردى كەشەدى. ودان ەشكىم اسىپ كەتە المايدى.
ساياسات • 14 ماۋسىم, 2025
قازاقستان – قىتاي: ساياسي ديالوگتەن سۋبوڭىرلىك ىقپالداستىققا دەيىن
تانىمال حالىقارالىق ساراپشى پاراگ حاننا ءوزىنىڭ «The Future is Asian» اتتى كىتابىندا XXI عاسىردى ازيانىڭ عاسىرى, ال ونىڭ ەكونوميكالىق قۋاتى مەن گەوساياسي ىقپالى جاھاننىڭ بولاشاعىن باعامدايدى دەيدى. اۆتور ازيا ەلدەرى ينفراقۇرىلىم جوبالارى, تەحنولوگيا مەن ساۋدا ارقىلى جاڭا كۇش ورتالىعىنا اينالاتىنىن ايتادى. ازيانىڭ بۇگىنگى ورلەۋى توعىز جولدىڭ تورابى, حالىقارالىق ترانسكاسپي ءدالىزىنىڭ بويىنداعى ورتالىق ازيانىڭ دا تىنىسىن اشا تۇسەدى. بۇگىندە قازاقستان ورتا دەرجاۆا (Middle power) رەتىندە الىس-جاقىن مەملەكەتپەن تەڭگەرىمدى قاتىناس ورناتىپ, حالىقارالىق ىستەردەگى سۋبەكتىلىگىن نىعايتىپ جاتىر. ەلىمىزدە وتكەن استانا حالىقارالىق فورۋمى, «ورتالىق ازيا – يتاليا» جانە 16-17 ماۋسىمدا استانادا وتەتىن ەكىنشى «ورتالىق ازيا – قىتاي» سامميتتەرى – سونىڭ ايعاعى.
رۋحانيات • 14 ماۋسىم, 2025
ورتالىق ازيا ەلدەرىندە «سي ءتسزينپيننىڭ سۇيىكتى قاناتتى سوزدەرىنىڭ» حالىقارالىق نۇسقاسى كورسەتىلەدى
قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستاننىڭ اسا ءىرى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بيىلعى 16 ماۋسىمدا قىتاي مەدياكورپوراتسياسىنىڭ «سي ءتسزينپيننىڭ سۇيىكتى قاناتتى سوزدەرى» (حالىقارالىق نۇسقاسى) تەلەجوباسىن كورسەتە باستايدى. جوبانى ىسكە قوسۋ قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ قازاقستاندا وتەتىن «ورتالىق ازيا – قىتاي» ەكىنشى سامميتىنە قاتىسۋىنا ورايلاستىرىلعان.
اڭداتپا • 14 ماۋسىم, 2025
15 ماۋسىم - «ۇلپان» ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىندا عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «ۇلپان» دراماسى قويىلادى. رەجيسسەرى – گۇلناز بالپەيىسوۆا.
ادەبيەت • 14 ماۋسىم, 2025
ادەبيەت الەمىنە سۇبەلى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن قالامگەرلەر ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن تابىلادى. الايدا ولاردىڭ بىرقاتارى ادەبي ورتادان جىراق. كىتاپتارى كوپ ناسيحاتتالا بەرمەيدى. سوندىقتان وزدەرى دە ءجيى اتالمايدى.
ادەبيەت • 13 ماۋسىم, 2025
بەلگىلى جازۋشى ديداحمەت ءاشىمحان ۇلىنىڭ «جىندى جەل» اتتى كەسەك اڭگىمەسى جەر بەتىندەگى ادامداردىڭ بىرتىندەپ نارىنەن, تامىرىنان, بارىنان ايرىلىپ, بىرتەكتى, قارادۇرسىن قالىپقا تۇسەتىن قايعىسىن ارقاۋ ەتكەن. اڭىزدىڭ استارىندا شىنايى ءومىر تۇنىپ تۇر. قازىرگى زاماندا الەمدى ەكىگە ءبولۋ يدەياسى, كاپيتاليستىك قوعام, ارتىق ادامداردى بيوروبوت, دالىرەگى قوقىس ساناۋ, ناسىلشىلدىك تەوريالارى جاھاندانۋ ۇردىستەرىندە ءجيى كورىنىس تابۋدا. «ويلى ادامعا قىزىق جوق بۇل جالعاندا», – دەپ اباي ايتقان قۇسا-شەر وسى اڭگىمەنىڭ استارىن ايقىندايدى. جازۋشى ءوز شىعارماسىن ادام بالاسىن سۇيگەن جۇرەكپەن جازسا, وسى تەكتەس يرراتسيونالدى قاسىرەتكە قۇلاپ ءتۇسۋ قيىن ەمەس. ويتكەنى قوعامدا بولىپ جاتاتىن نەبىر تەرىس قۇبىلىستاردى كورمەيىن دەسە كوزى بار, ەستىمەيىن دەسە قۇلاعى بار. جازۋشى ءاردايىم تەك ءوز قارا باسىن ويلامايتىن رۋحاني سانا-سەزىمنىڭ يەسى بولعاسىن, وزگە نارسەگە باس قاتىرماس توعىشار بولماعاسىن ز ۇلىمدىقتارعا جانى اۋىرىپ, ارتىق ۋايىم-قايعىنى جۇرەگىنە قالايشا جۇكتەپ العانىن ءوزى دە اڭداماي قالادى.
ونەر • 13 ماۋسىم, 2025
تۇركىستان, شىمكەنت قالالارىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «سالتانات» مەملەكەتتىك بي ءانسامبلىنىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان «بي كەرۋەنى» اتتى كونتسەرت ءوتتى.
پىكىر • 12 ماۋسىم, 2025
دارىلىك زاتتار قاۋىپسىز ءارى قولجەتىمدى بولۋعا ءتيىس
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرمەك كوشەرباەۆتىڭ توراعالىعىمەن دارىلىك قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جۇمىس كەڭەسى ءوتتى. كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلە – جوعارى اۋديتورلىق پالاتا (جاپ) جۇرگىزگەن مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ قورىتىندىسى.
ۋنيۆەرسيتەت • 12 ماۋسىم, 2025
ساپالى ءبىلىم – سەنىمدى بولاشاقتىڭ كەپىلى
باسەكەگە قابىلەتتى مامان تاربيەلەۋ كەز كەلگەن ەلدىڭ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن مىندەت. ويتكەنى دانا حالقىمىز وتكەن عاسىردىڭ وزىندە-اق: ء«بىر جىلدىعىن ويلاعان ەل – ەگىن ەگەدى, ءجۇز جىلدىعىن ويلاعان – اعاش وتىرعىزادى, ال مىڭ جىلدىعىن ويلاعان – ءبىلىمدى ۇرپاق تاربيەلەيدى», دەپ ۇرپاق تاربيەسىنىڭ قانشالىقتى جاۋاپتى ەكەنىن ايقىنداپ بەرگەن. ال بۇگىنگى ءبىز ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان ءححى عاسىر – تەحنولوگيالار عاسىرى. سونىمەن بىرگە ادامي كاپيتالدىڭ قۇندىلىعى ارتىپ, ينتەللەكتۋالدىق دامۋ ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. «بىلەككە سەنگەن زاماندا ەشكىمگە ەسە بەرمەدىك, بىلىمگە سەنەر زاماندا قاپى قالىپ جۇرمەلىك», دەپ كەشەگى بابالارىمىز وسيەت ەتكەندەي بۇگىنگى قوعام ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ سالتانات قۇرىپ, باسەكەگە تۇسكەن ۋاقىتى. مۇنداي زاماندا ۇلتتىڭ وركەندەۋى ەڭ الدىمەن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ساپاسىنا تاۋەلدى. ۇلى اعارتۋشى ىبىراي التىنسارين ءوز زامانىنىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالعان ءبىلىم مەن عىلىم جولىن: «ونەر-ءبىلىم بار جۇرتتار…» دەگەن جىر جولدارىمەن-اق بولاشاقتىڭ باعدارى ەتىپ كورسەتكەن بولاتىن. بۇل ويلار بۇگىنگى كۇن ءۇشىن دە اسا وزەكتى.
تاريح • 12 ماۋسىم, 2025
ءيا, شاكىرتكە ساباق بەرەتىن ايەل زاتىن بۇرىن «مۇعاليما» دەيتىن. بۇل ءالىم – ءاليما, ءسالىم – ءساليما تۇرىندەگى اراب ءتىلىنىڭ زاڭدىلىعى (ەر/ايەل) ەكەنى تۇسىنىكتى. 1841 جىلى بوكەي ورداسىندا اشىلعان زايىرلى باعىتتاعى تۇڭعىش مەكتەپتىڭ مۇعالىم ايەلدەرىن ءدال قالاي اتاعانىن عالىمدار زەرتتەي جاتار. بىراق وسى كۇنى «ۇشىتەلدى» (ۋچيتەل) سول كەزدەگى اتىمەن ەمەس, مۇسىلمانشا مەكتەپتىڭ مۇعالىمىندەي اتاعاندىقتان, تەرمينولوگيا شارتتى ەكەنىن بىردەن ەسكەرتە كەتەيىك.
