سۋرەت: janaarqa.kz
ەلىمىز بۇگىنگى تاڭدا وسى باعىتتا اۋقىمدى ءارى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە جۋىردا قابىلدانعان قوعامدىق ورىنداردا بەت-الپەتتى تانۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن كيىم-كەشەك كيۋگە تىيىم سالاتىن زاڭ – قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادامنىڭ ءبىرى.
قابىلدانعان زاڭنامادا قوعامدىق ورىنداردا ادامنىڭ بەت-الپەتىن تانۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن كيىم تۇرلەرىن (مىسالى, نيقاب, بۋركا) كيىپ جۇرۋگە تىيىم سالىندى. بۇل شەشىم قوعامدا ءتۇرلى پىكىر تۋعىزعانىمەن, ونىڭ نەگىزگى ماقساتى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ ءارى ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ ەكەنى انىق.
قازىرگى تاڭدا بەت-ءجۇزدى تانۋ جۇيەلەرى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ زاماناۋي ءتاسىلى بولىپ وتىر. مۇنداي تەحنولوگيالار قاۋىپ تونگەن كەزدە عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ومىردە دە قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋعا سەپ بولادى. ال ادامنىڭ تۇلعاسىن انىقتاۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن كيىم تۇرلەرى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن قيىنداتىپ, قاۋىپ-قاتەردى ارتتىرا تۇسەدى. سوندىقتان بۇل زاڭ قوعامدى اشىق ءارى سەنىمدى ەتۋگە باعىتتالعان جانە ەشبىر ءدىننىڭ وزەگىنە قارسى كەلمەيدى.
قازاقستان – زايىرلى مەملەكەت. الايدا بۇل ۇستانىم ءدىندى جوققا شىعارۋ ەمەس, كەرىسىنشە, بارلىق دىنگە بەيتاراپ قاراپ, ولاردىڭ ەركىن دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە 3 500-دەن اسا ءدىني بىرلەستىك رەسمي تىركەلىپ, قىزمەت ەتىپ كەلەدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى – يسلام ءدىنىن ۇستاناتىندار. وسى ورايدا ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى مىندەت – ءدىني تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ جانە دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمداردىڭ الدىن الۋ.
الايدا كەيىنگى جىلدارى ينتەرنەت پەن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى ءتۇرلى راديكالدى اعىمنىڭ يدەولوگياسى جاستار اراسىندا تارالىپ جاتىر. ولار كوبىنە ءداستۇرلى يسلامدى جوققا شىعارىپ, قوعامعا جات كوزقاراستاردى ەنگىزۋگە تىرىسادى. مۇنداي اعىمدار تەك ءدىني ەمەس, سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك جانە ۇلتتىق بىرلىككە دە قاۋىپ توندىرەدى. بۇل جاعداي ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە دە اسەر ەتەدى.
قازاق حالقى عاسىرلار بويى يسلام ءدىنىن ءوزىنىڭ سالت-داستۇرىمەن, تۇرمىس-تىرشىلىگىمەن ساباقتاستىرىپ ۇستانىپ كەلدى. بۇل – حانافي ءمازھابى مەن ماتۋريدي سەنىم مەكتەبى نەگىزىندەگى ءداستۇرلى يسلام جولى. اتالعان باعىت بەيبىتشىلىك پەن توزىمدىلىكتى, ۇلكەنگە قۇرمەت پەن كىشىگە ىزەتتىلىكتى دارىپتەيدى. ءداستۇرلى يسلام – قازاقى بولمىسپەن تولىق ۇيلەسكەن, ءدىن مەن ءداستۇردى قاتار ۇستانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جۇيە.
بۇعان قارسى بۇلدىرگى اعىمدار قازاقتىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان دۇنيەتانىمىن جوققا شىعارىپ, سالت-ءداستۇرىمىزدى بيدعات دەپ ەسەپتەيدى. ولار جاستاردى وتباسىنان, قوعامنان, اتا-بابا اماناتىنان الىستاتۋعا تىرىسادى. مۇنداي يدەولوگيا – ۇلتتىق تۇتاستىققا قارسى ارەكەت. سوندىقتان قوعامىمىزدا ءداستۇرلى يسلام قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋ – بۇگىنگىنىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى.
قازاقتىڭ ۇلتتىق دۇنيەتانىمى مەن سالت-ءداستۇرى – قوعامنىڭ رۋحاني تىرەگى. ءتىل, مۋزىكا, ۇلتتىق كيىم, وتباسىلىق تاربيە, جەتى اتا ۇعىمى – مۇنىڭ بارلىعى قوعام ىشىندەگى تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتى نىعايتادى. دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمدار وسى رۋحاني وزەكتى جويۋعا ۇمتىلادى. سوندىقتان ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن ءداستۇردى ساقتاۋ – مادەنيەتتى قورعاۋ ەمەس, سونىمەن قاتار قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگى.
مەملەكەت تاراپىنان ۇلتتىق تاربيە مەن وتباسىلىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن يدەولوگيالىق ساياساتتىڭ جۇرگىزىلۋى – وتە ورىندى ءارى ۋاقىت تالابى. ويتكەنى وتانسۇيگىش, مادەنيەت پەن ءدىندى قاتار ۇستاناتىن ازاماتتار – قوعام قاۋىپسىزدىگىنىڭ باستى تىرەگى.
قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ – تەك زاڭ ورگاندارىنىڭ ەمەس, بۇكىل قوعامنىڭ ورتاق مىندەتى. ول ءۇشىن ءدىني تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ, جاستاردى تەرىس يدەولوگيادان قورعاۋ, سونداي-اق زاماناۋي قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا ساي زاڭنامالار قابىلداۋ قاجەت. جۋىردا قابىلدانعان بەت-الپەتتى جاسىراتىن كيىمدەرگە قاتىستى زاڭ – وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادام. ءداستۇرلى يسلام مەن قازاقى سالت-سانانى ۇشتاستىرا وتىرىپ, ءبىز بىرلىك پەن بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋىمىز قاجەت. سەبەبى قاۋىپسىز قوعام – جارقىن بولاشاقتىڭ نەگىزى.
نۇرسۇلتان جانشين,
ءدىنتانۋشى
