Egemen Qazaqstan

ايماقتار • 19 قاڭتار, 2023

اباي وبلىسىندا ەت وڭدەۋ ونەركاسىبى قايتا جانداناتىن ءتارىزدى. كەزىندە ەت وڭدەۋدە كۇللى كەڭەس وداعىنا ءمالىم بولعان سەمەيدە 2025 جىلى جاڭا ەت كومبيناتى ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ينۆەستور دا تابىلىپتى. «ەۋرازيا اگروحولدينگ» كومپانياسىنا جەر تەلىمى دە بەرىلىپتى. ينۆەستور ەندىگى ەكى جىلىن كاسىپورىندى ىسكە قوسۋعا كۇش سالادى.

قوعام • 18 قاڭتار, 2023

تالاپقا ساي تالپىنىس

قازىرگى الەمدەگى كىتاپحانالاردىڭ ءرولى تۇبەگەيلى وزگەردى. بۇرىن كىتاپحانا قورىندا ساقتالعان مۇراعاتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءبىرشاما ۋاقىت كەتەتىن. جاڭا تەحنولوگيالار كەلگەلى كىتاپتار مەن قۇجاتتار ەلەكتروندى تۇرگە اۋدارىلىپ, ارنايى جەلىلەردە ورنالاستىرىلاتىن بولدى. ءسويتىپ بارلىق دەرەكتەر قورى ەلەكتروندىق رەسۋرستار تىزىمىنە قوسىلدى.

تاريح • 18 قاڭتار, 2023

قازاق كالەندارى قاجەت

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ بايىرعى وقىرمانىمىن. باسىلىمنىڭ بيىلعى 10 قاڭتار كۇنگى №5 سانىندا «العاشقى قازاق كالەندارى» اتتى ماقالا (اۆتورى بەكەن قايرات ۇلى) جاريالانعان ەكەن. وتە قۇندى جوبا.

قوعام • 18 قاڭتار, 2023

قۇرمەتتىڭ قۇنى قانشا؟

جول اپاتىنا ۇشىراپ, جالعىز پەرزەنتىنەن ايىرىلعان تۇتىنگە كوڭىل ايتا كەلگەن ءبىر جاماعايىننىڭ كەۋدەسىنە جانازادا ساپ تۇزەپ تۇرىپ كوزىم ءتۇسىپ كەتىپ ەدى, كىرشەڭدەۋ كاستومىنىڭ وڭىرىندە سالبىراعان ءدوپ-دوڭگەلەك مەدال كوڭىلىمدى مۇزداتىپ جىبەردى. مويىن بۇرىپ قاراسام, «N. اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» دەپ جازىلىپتى. وۋ, ماراپاتتى سالتاناتتى سارايدا, قۇرىلتاي مەن مەرەيتويدا تاقپاۋشى ما ەدى؟ مارقۇمدى جەرلەپ بولعاسىن, وڭتايلى جەردە جەڭىل اۋىزدىققا سالىپ: «قارالى باسقوسۋعا مىنانى نەگە تاقتىڭىز؟», دەپ ەدىم «ولگەندە ارەڭ العان ناگرادام عوي», دەپ سالماقتى جاۋاپ بەردى.

تاريح • 18 قاڭتار, 2023

سوزاق – قازاقتىڭ العاشقى استاناسى

سوزاق – قازاق حاندىعىنىڭ العاشقى استاناسى دەگەن ءسوزدى باستاماس بۇرىن, قازاق حاندىعىنىڭ ءوز الدىنا جەكە مەملەكەت بولىپ, ءابىلحايىر حاندىعىنان ءبولىنىپ شىققان العاشقى داۋىرىنەن بىرەر ءسوز ايتۋعا تۋرا كەلىپ تۇر. سەبەبى ورتا عاسىرلىق سوزاق قالاسى تاريحىنىڭ ءبىر پاراسى – قازاق حاندىعىنىڭ قۇرىلۋىنىڭ العاشقى داۋىرىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ال قازاق حاندىعىنىڭ العاش قۇرىلعان ۋاقىتى جونىندە تاريحشىلاردىڭ پىكىرى ءارتۇرلى. ا.پ.چۋلوشنيكوۆ «وچەركي پو يستوري كازاك-كيرگيزسكوگو نارودا» اتتى ەڭبەگىندە قازاق حاندىعى XV-XVI عاسىر شەڭبەرىندە قۇرىلدى دەسە, تاريحشى-عالىم س.ك.يبراگيموۆ «ك يستوري كازاحستانا» ەڭبەگىندە قازاق مەملەكەتى XVI عاسىردىڭ 30-40 جىلدارىندا قالىپتاستى دەيدى. ورتا عاسىرلار تاريحىنىڭ مامانى, تاريحشى عالىمدار ت.ي.سۋلتانوۆ جانە س.گ.كلياشتورنىي «كازاحستان, لەتوپيس ترەح تىسياچەلەتي» ەڭبەگىنىڭ «و پەرۆوم كازاحسكوم گوسۋدارستۆە» بولىمىندە: «قازاق حاندىعى ءبىر مەزگىلدە جۇزەگە اساتىن اكتى ەمەس», – دەي كەلىپ: «قازاق حاندىعى XV عاسىردىڭ 70 جىلدارىندا قۇرىلدى», دەيدى. ال ارحەولوگ-عالىم ماديار ەلەۋوۆ «شۋ ءوڭىرى: اڭىز بەن تاريح» (الماتى, «قازاق ۋنيۆەرسيتەتى», 1996) اتتى عىلىمي ەڭبەگىندە: «قازاق حاندىعى شۋ وڭىرىندە قوي جىلى قۇرىلدى», دەيدى. قازاقشا جىل ساناۋدىڭ 12 جىلدا 1 رەت قايتالانىپ كەلەتىنىن ەسكەرسەك, م.ەلەۋوۆ جازعان قوي جىلى 1456 جىلعى, ودان كەيىن كەلەتىن قوي جىلى 1468 جىلعا تۋرا كەلەدى ەكەن.