الەم • 19 ءساۋىر, 2023
2023 جىلعى جاساندى ينتەللەكت يندەكسى
جاقىندا جاساندى ينتەللەكت يندەكسى بويىنشا «Artificial Intelligence Index Report 2023» اتتى ەسەپ جاريالاندى. مۇندا جىل سايىن سالىستىرىلعان, تالدانعان جاڭا دەرەكتەر ۇسىنىلادى. بۇل – ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ادامعا باعىتتالعان جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ (HAI) جەكە باستاماسى. بۇل جاساندى ينتەللەكتىنى جاۋاپكەرشىلىكپەن جانە ەتيكالىق تۇرعىدان دامىتۋ ماقساتىندا ماڭىزدى شەشىم قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
پىكىر • 18 ءساۋىر, 2023
دۇنيەدەن كوشكەنىمەن كوز الدىڭنان جارقىن دا جىلى جۇزدەرى كەتپەيتىن, سانادان كوڭىلدەرى مەن ىقىلاس نيەتتەرىنىڭ ىزدەرى وشپەيتىن بايكەن اعا ءاشىموۆ, ءابىش كەكىلباەۆ, كەنجەعالي ساعاديەۆ, ماقتاي ساعديەۆ, كاكىمبەك سالىقوۆ سىندى قازاقتىڭ الىپتارى ءوز تىرشىلىكتەرىندە سۆەتلانا جالماعانبەتوۆانى «سۆەتا», «سۆەتاجان» دەپ ءوز قىزدارىنداي ەركەلەتە ايتاتىن ساتتەرى قازىر ساعىنىشقا اينالدى.
ءبىلىم • 18 ءساۋىر, 2023
اتتەستاتتاۋ: سىناق پا, ءسۇرىندىرۋ مە؟
سوڭعى كۇندەرى اتتەستاتتاۋدان وتە الماي, ساعى سىنعان مۇعالىمدەردىڭ جانايقايى كوبەيدى. ورال قالاسىنىڭ وزىندە ءبىر كۇندە سىننان وتكەن 50 پەداگوگتىڭ 49-ى سۇرىنگەن ەكەن. بۇلاردىڭ كوپشىلىگى جاڭارتىلعان باعدارلاما بويىنشا ساباق بەرىپ جۇرگەن تاجىريبەلى ماماندار بولا تۇرا, ءتيىستى مەجەدەن كورىنە الماعانى قالاي دەگەن سۇراق تۋادى.
تاريح • 17 ءساۋىر, 2023
«انا تۋرالى باللادا» بۇل ءاننىڭ العاشقى ءماتىنى باسقاشا بولعان
ء«الى ەسىمدە بىلەدى جۇرت بىلەدى, ەل باسىنا قاتەر تونگەن جىل ەدى, قيماستارىن قان مايدانعا ۇزاتىپ, قارس ايىرىلعان انالاردىڭ جۇرەگى.
قوعام • 17 ءساۋىر, 2023
شىمكەنت كالاسىنداعى بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ارحيۆىندە ساقتالعان قۇجاتتاردى زەردەلەۋ نەگىزىندە جەرگىلىكتى حالىق كوتەرىلىستەرىنە قاتىستى قۇندى, كوپشىلىككە ءالى دە بەلگىسىز بولىپ كەلگەن ماتەريالدار انىقتالدى. سولاردىڭ ىشىندە بۇرىندارى ءار جەردە ەستىلىپ قالاتىن, بىراق ناقتى ايتىلا بەرمەيتىن, 1930 جىلى ورىن العان «سايرام وقيعاسى».
قوعام • 17 ءساۋىر, 2023
مايدانگەر تاريحشىعا ارنالعان كونفەرەنتسيا
بيىل قازاقتىڭ مايدانگەر قىزدارىنىڭ ءبىرى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور شاعيلا اكىمبايقىزى قۇسانوۆانىڭ (1923-2019) تۋعانىنا – 100 جىل.
ۇكىمەت • 17 ءساۋىر, 2023
ءوڭىردى وركەندەتەتىن – ءوندىرىس
پرەمەر-مينيستر ءا.سمايىلوۆ وتكەن اپتادا ۇلىتاۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, جەزقازعان مىس زاۋىتىندا, اننەنسك كەنىشىندە, جەزقازعان جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعىندا, ساتباەۆ ورتالىق اۋرۋحاناسىندا بولدى. بۇدان باسقا دا نىسانداردى ارالاپ كورىپ, جۇرتشىلىقپەن كەزدەسىپ, پىكىر الماستى. ساپار سوڭىندا ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار جانە ءوڭىر اكىمدىگى باسشىلارى قاتىسقان ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى.
قوعام • 16 ءساۋىر, 2023
قىز – ەلدىڭ دە, ەردىڭ دە اجارى
سەنەكەدەن «ادام ولگەن سوڭ قايدا بارادى؟» دەپ سۇراعاندا, ول «ومىرگە قايتا ورالۋ ءۇشىن كەزەككە تۇرادى» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ءسوزىنىڭ جانى بار سياقتى. ۇرپاق نەعۇرلىم كوپ بولسا, جارىق دۇنيەگە قايتا ورالۋ مۇمكىندىگى ارتا تۇسەتىندەي. ايتالىق, ابىلاي حاننىڭ 70 بالاسى بولعان. ونىڭ كىندىگىنەن اتاقتى قاسىم تورە, كەنەسارى, ناۋرىزباي, سىزدىق, شوقاندار ءوربىدى. انتروپولوگتەردىڭ دەرەگىنە جۇگىنسەك, شوقان ءتىپتى ابىلاي حاننىڭ اۋزىنان تۇسكەندەي, اينىمايتىن كورىنەدى. ال ءبىرلى-جارىم بالاسى بار ءبىز قايتپەكپىز؟ باسىمىزدىڭ كوبەيۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك ىنتالاندىرۋ شارالارى قاجەت-اق. وكىنىشتىسى, بۇگىندە تۇرمىستىق جاعدايعا بايلانىستى جاستارىمىز نەكەگە تۇرۋعا اسىقپايدى. ەسەسىنە نەكەلەسكەندەردىڭ ۇشتەن ءبىرى اجىراسىپ جاتىر. دەموگرافيامىز تاسباقانىڭ جۇرىسىندەي قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. سوندا قالاي وركەندەيمىز؟ قايتىپ ىلگەرى باسامىز؟
جاستار • 16 ءساۋىر, 2023
رۋحانيات • 16 ءساۋىر, 2023
تۇركىستان تۇتاستىعىنىڭ رۋحاني-مادەني كودى
بۇگىن ءبىز رۋحاني ازاتتىقتىڭ نەگىزى رەتىندە بابالار مۇراسىن جاڭعىرتۋ مەن دامىتۋدىڭ ماڭىزى تۋرالى ءسوز قوزعاساق تا, ءىس جۇزىندە بۇدان وتىز جىل بۇرىن قۇتىلدىق دەگەن بۇرىنعى وتارشىلدىق پاراديگما يدەولوگياسىنىڭ قۇرساۋىنان تولىق شىعا الماي كەلەمىز. ءبىز بۇل جەردە ءوزىمىزدىڭ رۋحانيات پەن مەملەكەت اراقاتىناسىنان مادەني-رۋحاني ساباقتاستاستىق ىزدەيتىنىمىزدى ايتۋىمىز كەرەك, ال ونى كەزىندە كەڭەس وكىمەتى ءوزىنىڭ «شەتكەرى ۇلتتارعا» قاتىستى ەمىن-ەركىن جۇرگىزگەن مادەني-تاپتىق اسسيميلياتسيالاۋ جوبالارى اياسىندا اياماي قاراپ كەلگەنى جالپىعا ايان.
