قارىز الۋ – قارجى تەڭگەرىمىن ساقتايدى

كەشە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى بولىپ, وندا بەس ماسەلە قارالدى. سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنەن (حقدب) قارىز الۋ تۋرالى كەلىسىمىن راتيفيكاتسيالاۋ جونىندەگى زاڭ جوباسى دەپۋتاتتار تاراپىنان قىزۋ تالقىلاندى. زاڭ جوباسى تۋرالى بايانداما جاساعان قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, حقدب-دان 1 ملرد. اقش دوللارى كولەمىندە قارىز الۋ تۋرالى كەلىسىمگە اعىمداعى جىلدىڭ 1 اقپانىندا پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن قول قويىلعان. اتالعان قارىز 2016 جىلعى بيۋدجەت تاپشىلىعىن قارجىلاندىرۋعا باعىتتالاتىن بولادى. سونىڭ ىشىندە ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنداعى نەگىزگى باسىمدىقتارىن قولداۋعا جانە ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكانى ىنتالاندىرۋى مەن ونىڭ وسۋىنە جاردەمدەسۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق شارالارىنىڭ ورىندالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى, دەدى مينيستر. ودان ءارى ب.سۇلتانوۆ قارىزدىڭ قايتارىلۋ شارتتارى تۋرالى ايتتى. سونىڭ ىشىندە 2,5 جىلدىق جەڭىلدەتىلگەن كەزەڭدى قوسا العاندا, 20 جىل وتەۋ مەرزىمىمەن بەرىلەتىندىگى اتاپ كورسەتىلدى. قارىزدى وتەۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلاتىندىعى دا جەتكىزىلدى. اتالعان قارىز بەكىتىلگەن بيۋدجەت تاپ­شى­لىعى جاعدايىندا ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى جانە مەملەكەتتىك قارجىنىڭ تەڭگەرىمدىلىگىن, ونىڭ ىشىندە بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردى ۋاقتىلى قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. دەپۋتاتتار ەلدىڭ حالىقارالىق بانكتەردەن قارىزدى كوپ الاتىنىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرەتىنىن سەزدىرىپ, مينيسترگە سۇراقتى جاۋ­دىردى. سونىڭ ىشىندە قارىز جەكەمەنشىك بيزنەستى قارجىلاندىرۋعا جۇمسالماي ما, ءىجو-ءنىڭ بەلگىلى مولشەرىنەن الىنعان قارىزداردىڭ ۇلەسى اسىپ كەتپەي مە؟ – دەگەن سەكىلدى سۇراۋلار دا بولدى. سۇراقتاردىڭ بارىنە مينيستر بايسالدى جاۋاپ بەرىپ, بالەندەي الاڭداۋشىلىق جوق ەكەنىنە سەندىردى. سونىمەن قاتار, قارىز الۋ ءۇشىن دە مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىنشىلىگى جوعارى بولۋى شارت ەكەندىگى كولدەنەڭ تارتىلدى. بەلسەندى تالقىلاۋلاردان كەيىن زاڭ جوباسى ماقۇلداندى. كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان قالعان ماسەلەلەر ءتۇرلى زاڭ جوبالارى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋگە ارنالدى. سونىڭ ىشىندە ەاەو مۇشەسى بولعاندىقتان, ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇيىم شەڭبەرىندە جاسالعان دارىلىك زاتتار اينالىسىنىڭ, سونداي-اق, مەديتسينالىق بۇيىمدار اينالىسىنىڭ بىرىڭعاي قاعيداتتارى مەن قاعيدالارى تۋرالى كەلىسىمدەرىنە ەنۋى تۋرالى حاتتامالاردى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋگە حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى م.اشىمباەۆ كوميتەتتىڭ ءازىر ەكەندىگىن ايتتى. سونىمەن قاتار, وسى كوميتەت كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە قورعانىس جانە اسكەري قىزمەت بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىنا دا قورىتىندى ازىرلەۋگە دايىن ەكەندىگى جەتكىزىلدى. جالپى وتىرىسقا ۇسىنىلعان تاعى ءبىر ماسەلە – كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە باسەكەلەستىك ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋگە ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى رومان سكليار كوميتەتتىڭ دايىن ەكەندىگىن تازا مەملەكەتتىك تىلدە جەتكىزىپ, تىڭداعانداردى ءبىرشاما سەرپىلتىپ تاستادى. ءوز ءتىلىن بىلگىسى كەلمەيتىن كەيبىر دەپۋتاتتاردىڭ باستارىن تومەن سالبىراتىپ قالعاندارىن مونيتور جۋرناليس­تەرگە انىق كورسەتتى. جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان»