جامبىل وبلىسى جەر رەسۋرستارىنا كەندە ەمەس. وبلىس رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ 5,3 پايىزىن نەمەسە 14 ملن. 426 مىڭ گەكتاردان استام اۋماقتى الىپ جاتىر. بۇل حالىق سانىنا شاققاندا وبلىستىڭ ءاربىر تۇرعىنىنا 13,5 گەكتاردان اينالادى. وبلىس اۋماعىنىڭ 72 پايىزى تاۋارلى اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىسىن جۇرگىزۋگە قولايلى جەرلەر بولىپ تابىلادى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازىرگىدەي جاھاندانۋ كەزەڭىندە ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن, سونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى باسقوسۋلاردا ۇنەمى كوتەرىپ كەلەدى. ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, بىزگە بابالارىمىز مۇرا ەتىپ قالدىرعان, قولدا بار جەر رەسۋرستارىن عىلىمي نەگىزدە باسقارا وتىرىپ, اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردى ءتيىمدى پايدالانۋعا بايلانىستى ەكەندىگى داۋ تۋدىرمايدى. بۇل باعىتتا مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانىپ جاتقان شەشىمدەر مەن اگرارلىق سالانى قولداۋعا باعىتتالعان شارالار دا جەتكىلىكتى. سونىڭ ىشىندە «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 35-ءشى جانە 36-شى قادامدارى قولدا بار جەر رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە جەر قاتىناستارىن رەتتەۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى.
قويىلعان ماقسات كادەگە اسپاي جاتقان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەردى نارىقتىق اينالىمعا قوسۋ, جەر پايدالانۋشىلارعا جالعا الىپ وتىرعان جەرلەرىن جەڭىلدىكپەن ساتىپ الۋعا ءمۇمكىندىكتەر جاساۋ, سونداي-اق, جەردىڭ نىسانالى ماقساتىن وزگەرتۋ جولدارىن وڭتايلاندىرۋ بولىپ تابىلادى. اتالعان ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن 2015 جىلدىڭ قازان-قاراشا ايلارىندا جەر زاڭناماسىنا بىرقاتار وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى.
ەندى قولدا بار بايلىعىمىزدى قالاي پايدالانىپ وتىرعاندىعىمىزدى سارالاپ كورەيىك. وسى ماقساتتا باسقارما تاراپىنان اينالىمداعى ەگىستىك جەرلەردى پايدالانۋعا جىلما-جىل مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. وتكەن جىلى 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا ەگىستىك جەرلەردىڭ يگەرىلۋ كولەمى 7 مىڭ گەكتارعا ۇلعايعانىمەن, 2015 جىلى وبلىس اۋداندارىندا 62,3 مىڭ گەكتار ەگىستىك جەرلەر پايدالانۋسىز قالعان. مونيتورينگ قورىتىندىسى ەگىستىك جەرلەردى پايدالانۋ كورسەتكىشى مويىنقۇم, سارىسۋ, تالاس اۋداندارىندا 71-84 پايىزدان اسپايتىندىعىن كورسەتتى. ەگىن شارۋاشىلىعى جاقسى دامىعان اۋداندار ىشىندە جەردىڭ ەڭ ءتومەنگى يگەرىلۋ كورسەتكىشى شۋ اۋدانىندا قالىپتاسىپ وتىر. وتكەن جىلى اۋداندا 32 مىڭ گەكتاردان استام ەگىستىك جەرلەر پايدالانۋسىز قالعان.
جالپى, 2011-2014 جىلدار ارالىعىندا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ جانە تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىس بويىنشا 591 مىڭ گەكتاردان استام جەردىڭ بوس جاتقاندىعى انىقتالدى. بۇل, ارينە, اگرارلى ايماقتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن ءبىزدىڭ وبلىس ءۇشىن پايدالانۋسىز جاتقان ۇلكەن رەزەرۆ بولىپ تابىلادى. جەر قورىن تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بوس جاتقان جەرلەردى مەملەكەت يەلىگىنە قايتارۋ شارالارى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى تاڭدا انىقتالعان جەرلەردىڭ 547 مىڭ گەكتارى نەمەسە 93 پايىزى مەملەكەت يەلىگىنە قايتارىلدى.
ءالى دە بولسا, 2014 جىلى جۇرگىزىلگەن جەردى تۇگەندەۋ بارىسىندا انىقتالعان 43 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرى مەملەكەت يەلىگىنە قايتارىلماي وتىر. (قورداي اۋدانىندا 3 مىڭ گەكتار, شۋ اۋدانىندا 40 مىڭ گەكتار). ارينە, مەملەكەتكە قايتارىلعان جەرلەر بوس جاتپاي, ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتىلۋى ءتيىس. بۇل باعىتتا جەردى ونى يگەرۋگە مۇمكىندىگى بار جانە اگرارلىق سالاعا ينۆەستيتسيالار سالاتىن تۇلعالارعا باسىمدىقتار بەرىلۋدە. قازىر وسىنداي جولمەن 538 مىڭ گەكتار جەر اۋىلشارۋاشىلىق اينالىمىنا قايتا قوسىلىپ, ونىڭ 56 مىڭ گەكتارى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بەرىلسە, 2016 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 97 309 گەكتار جەر قايتا اينالىمعا قوسىلدى.
باسقارما تاراپىنان 2013-2015 جىلدارعا ارنالعان اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردى ۇتىمدى پايدالانۋعا باعىتتالعان وبلىستىق باعدارلاما ازىرلەنىپ, جۇزەگە اسىرىلدى. باعدارلاما اياسىندا جۇرگىزىلگەن جەردى تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى وبلىس اۋماعىندا 6278 گەكتار ب ۇلىنگەن جەرلەردىڭ بار ەكەندىگىن كورسەتتى. سول سياقتى, بۇرىن ساياجايلار ءۇشىن بولىنگەن 438 گەكتار جەرلەردىڭ بوس جاتقاندىعىن جانە جەر ەسەبىندەگى الما باقتارى مەن جۇزىمدىكتەردىڭ كولەمىن ناقتىلاۋ قاجەتتىگى انىقتالىپ وتىر.
كوپجىلدىق ەكپەلەر (باۋلار مەن جۇزىمدىكتەر) تۇگەندەۋدەن وتكىزىلگەن بايزاق, جامبىل, قورداي, مويىنقۇم جانە سارىسۋ اۋداندارى بويىنشا ورنىندا جوق دەپ تابىلعان 1218 گەكتار جۇزىمدىكتەر ەسەپتەن شىعارىلىپ, 298 گەكتار جاڭادان وتىرعىزىلعان الما باقتارى ەسەپكە الىندى. سول سياقتى, اۋداندار تاراپىنان ب ۇلىنگەن جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە بوس قالعان بۇرىنعى ساياجاي القاپتارى ورنالاسقان جەرلەردى اۋىلشارۋاشىلىق القاپتارىنىڭ باسقا تۇرلەرىنە اۋىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
سونىمەن قاتار, جەردى تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا ونىمدىلىگى تومەن اۋىلشارۋاشىلىق القاپتارىن ءبىر تۇردەن ەكىنشىسىنە اۋىستىرۋ جۇرگىزىلۋدە. وسىنداي جولمەن جۋالى اۋدانىندا 6586 گەكتار, تالاس اۋدانىندا 4446 گەكتار ونىمدىلىگى تومەن ءتالىمى ەگىستىك جەرلەر جايىلىمدىقتارعا اۋىستىرىلدى. بۇل جۇمىستار قاجەتتىلىگىنە قاراي بارلىق اۋدانداردا قولعا الىنۋى ءتيىس.
جەردىڭ يگەرىلۋىنىڭ جاي-كۇيىن انىقتاۋ بارىسىندا تاراز قالالىق جانە اۋدان اكىمدىكتەرى جانىنان قۇرىلعان جۇمىس توپتارىنىڭ كۇشىمەن جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بەرىلگەن 21847 جەر ۋچاسكەلەرىنە تەكسەرۋلەر جۇرگىزگەن بولاتىن. ناتيجەسىندە, وبلىس بويىنشا اۋماعى 573 گەكتاردى قۇرايتىن 5064 جەر ۋچاسكەسىنىڭ نىسانالى ماقساتىندا پايدالانىلماي وتىرعاندىعى انىقتالىپ, ونىڭ 2182 ۋچاسكەسى نەمەسە 43 پايىزى جۇمىس توپتارىنىڭ كۇشىمەن مەملەكەت يەلىگىنە قايتارىلدى. قالعان 2882 جەر ۋچاسكەلەرى بويىنشا ماتەريالدار قولدانىستاعى زاڭنامالارعا سايكەس ءتيىستى شارالار قولدانۋ ءۇشىن جەردىڭ پايدالانىلۋى مەن قورعالۋىن باقىلاۋ باسقارماسىنا جولدانعان.
پايدالانۋسىز جاتقان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى جەرگە ساۋدا-ساتتىق وتكىزۋ بولىپ تابىلادى. جەر زاڭناماسىنا سايكەس ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلاتىن جەرلەردىڭ الدىن الا شەكارالارى ناقتىلانىپ, جەردىڭ كاداسترلىق قۇنى انىقتالىپ, كىرۋ جارناسىنىڭ مولشەرى بەكىتىلۋى سياقتى دايىندىق شارالارى اتقارىلۋى ءتيىس. وسى ماقساتتا وبلىس اۋداندارىندا 22,2 ملن. تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىر. اعىمداعى جىلى وبلىس اۋداندارىندا جەرگە قۇقىقتاردى تابىستاۋ ماقساتىندا 3 اۋكتسيون جانە 4 كونكۋرس وتكىزىلگەن. كونكۋرستىق جۇيە بويىنشا 97 مىڭ گەكتار جەر جالعا بەرىلىپ, وتكىزىلگەن اۋكتسيوندار ناتيجەسىندە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 4,4 ملن. تەڭگە كىرىس كەلتىرىلدى.
قازىرگى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق قيىنشىلىقتار كەزەڭىندە جەر ساۋداسىن تۇراقتى وتكىزىپ تۇرۋ جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ كىرىسىنە وڭ اسەرىن تيگىزەرى ءسوزسىز. وسىعان بايلانىستى جەر ساۋداسىن وتكىزۋ ارقىلى جىلىنا اۋداندا 40-50 ملن., تاراز قالاسى بويىنشا 100-120 ملن. تەڭگە كولەمىندە بيۋدجەتكە كىرىس كەلتىرۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر. مۇنداعى ماقسات – جەر ەسەبىندەگى بوسالقى جەرلەر قۇرامىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىسىن جۇرگىزۋگە قولايلى جەرلەردى انىقتاپ, ولاردى ەكونوميكالىق اينالىمعا قوسۋ.
سونىمەن قاتار, جامبىل وبلىسى اۋماعىن دامىتۋدىڭ 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى بەكىتىلدى. باعدارلاماعا سايكەس بازالىق ماقساتتى ينديكاتور رەتىندە جىلما-جىل 70 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردى قايتا اينالىمعا ەنگىزىپ وتىرۋىمىز كەرەك. وسى ايتىلعانداردى تياناقتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەلباسى جاريالاعان موراتوري ۋاقىتىن پايدالانىپ, جەر ماسەلەسىنە قاتىستى تولعاعى جەتكەن جايتتاردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ الۋىمىز قاجەت. قالاي دەگەندە دە, جەردىڭ يگىلىگىن حالىقتىڭ كورگەنى دۇرىس. وسى تۇرعىدا ۇكىمەت جانىنان قۇرىلاتىن كوميسسياعا زور مىندەتتەر جۇكتەلەتىنى اقيقات.
ءىلياس تورتاەۆ,
جامبىل وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى
جامبىل وبلىسى
جامبىل وبلىسى جەر رەسۋرستارىنا كەندە ەمەس. وبلىس رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ 5,3 پايىزىن نەمەسە 14 ملن. 426 مىڭ گەكتاردان استام اۋماقتى الىپ جاتىر. بۇل حالىق سانىنا شاققاندا وبلىستىڭ ءاربىر تۇرعىنىنا 13,5 گەكتاردان اينالادى. وبلىس اۋماعىنىڭ 72 پايىزى تاۋارلى اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىسىن جۇرگىزۋگە قولايلى جەرلەر بولىپ تابىلادى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازىرگىدەي جاھاندانۋ كەزەڭىندە ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن, سونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى باسقوسۋلاردا ۇنەمى كوتەرىپ كەلەدى. ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, بىزگە بابالارىمىز مۇرا ەتىپ قالدىرعان, قولدا بار جەر رەسۋرستارىن عىلىمي نەگىزدە باسقارا وتىرىپ, اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردى ءتيىمدى پايدالانۋعا بايلانىستى ەكەندىگى داۋ تۋدىرمايدى. بۇل باعىتتا مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانىپ جاتقان شەشىمدەر مەن اگرارلىق سالانى قولداۋعا باعىتتالعان شارالار دا جەتكىلىكتى. سونىڭ ىشىندە «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ 35-ءشى جانە 36-شى قادامدارى قولدا بار جەر رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە جەر قاتىناستارىن رەتتەۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى.
قويىلعان ماقسات كادەگە اسپاي جاتقان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەردى نارىقتىق اينالىمعا قوسۋ, جەر پايدالانۋشىلارعا جالعا الىپ وتىرعان جەرلەرىن جەڭىلدىكپەن ساتىپ الۋعا ءمۇمكىندىكتەر جاساۋ, سونداي-اق, جەردىڭ نىسانالى ماقساتىن وزگەرتۋ جولدارىن وڭتايلاندىرۋ بولىپ تابىلادى. اتالعان ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن 2015 جىلدىڭ قازان-قاراشا ايلارىندا جەر زاڭناماسىنا بىرقاتار وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى.
ەندى قولدا بار بايلىعىمىزدى قالاي پايدالانىپ وتىرعاندىعىمىزدى سارالاپ كورەيىك. وسى ماقساتتا باسقارما تاراپىنان اينالىمداعى ەگىستىك جەرلەردى پايدالانۋعا جىلما-جىل مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. وتكەن جىلى 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا ەگىستىك جەرلەردىڭ يگەرىلۋ كولەمى 7 مىڭ گەكتارعا ۇلعايعانىمەن, 2015 جىلى وبلىس اۋداندارىندا 62,3 مىڭ گەكتار ەگىستىك جەرلەر پايدالانۋسىز قالعان. مونيتورينگ قورىتىندىسى ەگىستىك جەرلەردى پايدالانۋ كورسەتكىشى مويىنقۇم, سارىسۋ, تالاس اۋداندارىندا 71-84 پايىزدان اسپايتىندىعىن كورسەتتى. ەگىن شارۋاشىلىعى جاقسى دامىعان اۋداندار ىشىندە جەردىڭ ەڭ ءتومەنگى يگەرىلۋ كورسەتكىشى شۋ اۋدانىندا قالىپتاسىپ وتىر. وتكەن جىلى اۋداندا 32 مىڭ گەكتاردان استام ەگىستىك جەرلەر پايدالانۋسىز قالعان.
جالپى, 2011-2014 جىلدار ارالىعىندا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ جانە تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىس بويىنشا 591 مىڭ گەكتاردان استام جەردىڭ بوس جاتقاندىعى انىقتالدى. بۇل, ارينە, اگرارلى ايماقتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن ءبىزدىڭ وبلىس ءۇشىن پايدالانۋسىز جاتقان ۇلكەن رەزەرۆ بولىپ تابىلادى. جەر قورىن تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بوس جاتقان جەرلەردى مەملەكەت يەلىگىنە قايتارۋ شارالارى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى تاڭدا انىقتالعان جەرلەردىڭ 547 مىڭ گەكتارى نەمەسە 93 پايىزى مەملەكەت يەلىگىنە قايتارىلدى.
ءالى دە بولسا, 2014 جىلى جۇرگىزىلگەن جەردى تۇگەندەۋ بارىسىندا انىقتالعان 43 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرى مەملەكەت يەلىگىنە قايتارىلماي وتىر. (قورداي اۋدانىندا 3 مىڭ گەكتار, شۋ اۋدانىندا 40 مىڭ گەكتار). ارينە, مەملەكەتكە قايتارىلعان جەرلەر بوس جاتپاي, ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتىلۋى ءتيىس. بۇل باعىتتا جەردى ونى يگەرۋگە مۇمكىندىگى بار جانە اگرارلىق سالاعا ينۆەستيتسيالار سالاتىن تۇلعالارعا باسىمدىقتار بەرىلۋدە. قازىر وسىنداي جولمەن 538 مىڭ گەكتار جەر اۋىلشارۋاشىلىق اينالىمىنا قايتا قوسىلىپ, ونىڭ 56 مىڭ گەكتارى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بەرىلسە, 2016 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 97 309 گەكتار جەر قايتا اينالىمعا قوسىلدى.
باسقارما تاراپىنان 2013-2015 جىلدارعا ارنالعان اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردى ۇتىمدى پايدالانۋعا باعىتتالعان وبلىستىق باعدارلاما ازىرلەنىپ, جۇزەگە اسىرىلدى. باعدارلاما اياسىندا جۇرگىزىلگەن جەردى تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى وبلىس اۋماعىندا 6278 گەكتار ب ۇلىنگەن جەرلەردىڭ بار ەكەندىگىن كورسەتتى. سول سياقتى, بۇرىن ساياجايلار ءۇشىن بولىنگەن 438 گەكتار جەرلەردىڭ بوس جاتقاندىعىن جانە جەر ەسەبىندەگى الما باقتارى مەن جۇزىمدىكتەردىڭ كولەمىن ناقتىلاۋ قاجەتتىگى انىقتالىپ وتىر.
كوپجىلدىق ەكپەلەر (باۋلار مەن جۇزىمدىكتەر) تۇگەندەۋدەن وتكىزىلگەن بايزاق, جامبىل, قورداي, مويىنقۇم جانە سارىسۋ اۋداندارى بويىنشا ورنىندا جوق دەپ تابىلعان 1218 گەكتار جۇزىمدىكتەر ەسەپتەن شىعارىلىپ, 298 گەكتار جاڭادان وتىرعىزىلعان الما باقتارى ەسەپكە الىندى. سول سياقتى, اۋداندار تاراپىنان ب ۇلىنگەن جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە بوس قالعان بۇرىنعى ساياجاي القاپتارى ورنالاسقان جەرلەردى اۋىلشارۋاشىلىق القاپتارىنىڭ باسقا تۇرلەرىنە اۋىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
سونىمەن قاتار, جەردى تۇگەندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا ونىمدىلىگى تومەن اۋىلشارۋاشىلىق القاپتارىن ءبىر تۇردەن ەكىنشىسىنە اۋىستىرۋ جۇرگىزىلۋدە. وسىنداي جولمەن جۋالى اۋدانىندا 6586 گەكتار, تالاس اۋدانىندا 4446 گەكتار ونىمدىلىگى تومەن ءتالىمى ەگىستىك جەرلەر جايىلىمدىقتارعا اۋىستىرىلدى. بۇل جۇمىستار قاجەتتىلىگىنە قاراي بارلىق اۋدانداردا قولعا الىنۋى ءتيىس.
جەردىڭ يگەرىلۋىنىڭ جاي-كۇيىن انىقتاۋ بارىسىندا تاراز قالالىق جانە اۋدان اكىمدىكتەرى جانىنان قۇرىلعان جۇمىس توپتارىنىڭ كۇشىمەن جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بەرىلگەن 21847 جەر ۋچاسكەلەرىنە تەكسەرۋلەر جۇرگىزگەن بولاتىن. ناتيجەسىندە, وبلىس بويىنشا اۋماعى 573 گەكتاردى قۇرايتىن 5064 جەر ۋچاسكەسىنىڭ نىسانالى ماقساتىندا پايدالانىلماي وتىرعاندىعى انىقتالىپ, ونىڭ 2182 ۋچاسكەسى نەمەسە 43 پايىزى جۇمىس توپتارىنىڭ كۇشىمەن مەملەكەت يەلىگىنە قايتارىلدى. قالعان 2882 جەر ۋچاسكەلەرى بويىنشا ماتەريالدار قولدانىستاعى زاڭنامالارعا سايكەس ءتيىستى شارالار قولدانۋ ءۇشىن جەردىڭ پايدالانىلۋى مەن قورعالۋىن باقىلاۋ باسقارماسىنا جولدانعان.
پايدالانۋسىز جاتقان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى جەرگە ساۋدا-ساتتىق وتكىزۋ بولىپ تابىلادى. جەر زاڭناماسىنا سايكەس ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلاتىن جەرلەردىڭ الدىن الا شەكارالارى ناقتىلانىپ, جەردىڭ كاداسترلىق قۇنى انىقتالىپ, كىرۋ جارناسىنىڭ مولشەرى بەكىتىلۋى سياقتى دايىندىق شارالارى اتقارىلۋى ءتيىس. وسى ماقساتتا وبلىس اۋداندارىندا 22,2 ملن. تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىر. اعىمداعى جىلى وبلىس اۋداندارىندا جەرگە قۇقىقتاردى تابىستاۋ ماقساتىندا 3 اۋكتسيون جانە 4 كونكۋرس وتكىزىلگەن. كونكۋرستىق جۇيە بويىنشا 97 مىڭ گەكتار جەر جالعا بەرىلىپ, وتكىزىلگەن اۋكتسيوندار ناتيجەسىندە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 4,4 ملن. تەڭگە كىرىس كەلتىرىلدى.
قازىرگى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق قيىنشىلىقتار كەزەڭىندە جەر ساۋداسىن تۇراقتى وتكىزىپ تۇرۋ جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ كىرىسىنە وڭ اسەرىن تيگىزەرى ءسوزسىز. وسىعان بايلانىستى جەر ساۋداسىن وتكىزۋ ارقىلى جىلىنا اۋداندا 40-50 ملن., تاراز قالاسى بويىنشا 100-120 ملن. تەڭگە كولەمىندە بيۋدجەتكە كىرىس كەلتىرۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر. مۇنداعى ماقسات – جەر ەسەبىندەگى بوسالقى جەرلەر قۇرامىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىسىن جۇرگىزۋگە قولايلى جەرلەردى انىقتاپ, ولاردى ەكونوميكالىق اينالىمعا قوسۋ.
سونىمەن قاتار, جامبىل وبلىسى اۋماعىن دامىتۋدىڭ 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى بەكىتىلدى. باعدارلاماعا سايكەس بازالىق ماقساتتى ينديكاتور رەتىندە جىلما-جىل 70 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردى قايتا اينالىمعا ەنگىزىپ وتىرۋىمىز كەرەك. وسى ايتىلعانداردى تياناقتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەلباسى جاريالاعان موراتوري ۋاقىتىن پايدالانىپ, جەر ماسەلەسىنە قاتىستى تولعاعى جەتكەن جايتتاردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ الۋىمىز قاجەت. قالاي دەگەندە دە, جەردىڭ يگىلىگىن حالىقتىڭ كورگەنى دۇرىس. وسى تۇرعىدا ۇكىمەت جانىنان قۇرىلاتىن كوميسسياعا زور مىندەتتەر جۇكتەلەتىنى اقيقات.
ءىلياس تورتاەۆ,
جامبىل وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى
جامبىل وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار
پرەزيدەنت: ورتالىق ازيانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى – ورتاق مىندەت
پرەزيدەنت • كەشە
توقاەۆ: ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق
پرەزيدەنت • كەشە
پرەزيدەنت ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى
پرەزيدەنت • كەشە
فونوگرامماعا قاتىستى جاڭا ەرەجە كۇشىنە ەندى
مادەنيەت • كەشە
جانابىلوۆتەر ءىسى: پروكۋراتۋرا 4 جىل جازا سۇرادى
قوعام • كەشە
ارالدى قۇتقارۋ قورى قاتىسۋشىلارى اقورداعا كەلدى
پرەزيدەنت • كەشە
